ორშაბათი, მაისი 11, 2026
მთავარი წაკითხვა გვერდი 326

კვლევა გვაფრთხილებს – სად არის ყველაზე მეტი სამედიცინო შეცდომა? ქირურგიული ოპერაციები ყველაზე ხშირად მთავრდება…

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
დაკავშირებულია თუ არა პირის ღრუს ბაქტერიები ინსულტის რისკთან? – ახალი კვლევის საგანგაშო დასკვნები
Giorgi pkhakadze

სად არის ყველაზე მეტი სამედიცინო შეცდომა? ახალი კვლევა გვაფრთხილებს: ქირურგიული პროცედურების გატარება ნებისმიერ კლინიკაში უსაფრთხო არ არის

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,
სპეციალურად www.sheniekimi.ge-სთვის
ბრიტანულმა მედიაპლატფორმამ UNILAD გამოაქვეყნა კვლევის შედეგები, სადაც განხილულია აშშ-ის შტატები, სადაც ქირურგიული ოპერაციები ყველაზე ხშირად მთავრდება სამედიცინო შეცდომებით. ანალიზმა მოიცვა ათასობით შემთხვევა, სადაც პაციენტებმა იჩივლეს არასწორი ოპერაციის, დაუდევრობის ან სიცოცხლისთვის საშიში შედეგების გამო.
ძირითადი მიგნებები:
• ქირურგიული ოპერაციები, განსაკუთრებით სასწრაფო ან არასათანადოდ დაგეგმილი, უფრო ხშირად მთავრდება ინფექციებით, შინაგან ორგანოთა დაზიანებით, გაუთვალისწინებელი სისხლდენით ან ანესთეზიის გართულებებით
• გავრცელებული შეცდომებია: არასწორი ორგანოს ოპერაცია, სხეულში ქირურგიული ინსტრუმენტის დატოვება და დოკუმენტური არაზუსტობები
• კვლევა დაფუძნებულია სამედიცინო გაუფრთხილებლობის 100,000-ზე მეტ იურიდიულ სარჩელზე
საქართველო — დაფარული რისკები:
საქართველოში ამ ტიპის მონაცემების საჯაროდ გაშლა თითქმის არ ხდება. რეალობა ასეთია:
• არ არსებობს ერთიანი სისტემა სამედიცინო შეცდომების აღრიცხვისთვის
• კლინიკებში არ ხდება შემთხვევათა სისტემური ანალიზი, რაც ხელს უშლის გაუმჯობესებას
• პაციენტები ხშირად ვერც კი იგებენ, რომ ქირურგიაში შეცდომა მოხდა – და მათი ჯანმრთელობა ზარალდება ყოველგვარი კომპენსაციის ან გამოძიების გარეშე
რეკომენდაციები:
1. საერთაშორისო აკრედიტაცია უნდა გახდეს სავალდებულო ქირურგიული კლინიკებისთვის.
ასეთია, მაგალითად, Accreditation Canada, რომელიც არამარტო დოკუმენტების შესაბამისობას ამოწმებს, არამედ ითხოვს რეალურ ქმედებებს:
• პაციენტის უსაფრთხოების პროტოკოლების დანერგვას
• ქირურგიული ჩარევების მრავალდონიან შიდა შემოწმებას
• შემთხვევების ანალიზის და სწავლის სისტემას
• პერსონალის მუდმივ გადამზადებას და ხარისხის მართვის სისტემების დანერგვას
თუ კლინიკა იღებს საერთაშორისო აკრედიტაციას, ეს ნიშნავს, რომ მას აქვს ვალდებულება რეგულარულად გამოავლინოს, დააფიქსიროს და გამოასწოროს შეცდომები, რაც პაციენტისთვის უსაფრთხო გარემოს უზრუნველყოფს.
2. უნდა შეიქმნას საჯარო ბაზა სამედიცინო შეცდომების აღრიცხვისთვის.
→ პაციენტს უნდა შეეძლოს ანონიმურადაც კი შეატყობინოს რეგულატორს შესაძლო შეცდომის შესახებ.
→ ეს ინფორმაცია დაეხმარება ჯანდაცვის სისტემას კრიტიკული ზონების იდენტიფიცირებაში.
3. განათლება ექიმებისა და პაციენტებისთვის.
→ ქირურგებმა და კლინიკურმა მენეჯერებმა უნდა გაიარონ რეგულარული ტრენინგები ხარისხსა და უსაფრთხოებაზე
→ პაციენტმა უნდა იცოდეს თავისი უფლება და არ უნდა ეშინოდეს კითხვა დასვას – ვინ არის ოპერაციის შემსრულებელი, როგორია პროტოკოლი, რა გარანტიებია.
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
„შეცდომები მედიცინაში მოსალოდნელია, მაგრამ თუ მათ ვკარგავთ კონტროლს, ვკარგავთ ადამიანებს. ხარისხი მხოლოდ ლამაზი შენობა და კარგი აპარატურა არ არის – ხარისხი არის სწორი პროცესი, გამჭვირვალობა და სწავლის უნარი. სწორედ ამას ითხოვს აკრედიტაცია.“
წყაროები:
1. UNILAD. Research reveals US states where surgery is most likely to go wrong, 2025
2. Accreditation Canada – Surgical Care and Patient Safety Standards, 2024
3. WHO – Surgical Safety Checklist, 2023
4. JAMA – Rates of Malpractice Claims by Specialty, 2022
გაიგეთ მეტი
შენი ექიმი – www.sheniekimi.ge
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე — დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი, რომელსაც აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე.
შეიძლება იყოს 1 ადამიანი, საავადმყოფო and ტექსტი გამოსახულება

რას უნდა ველოდოთ და რატომ არის ხარისხიანი კლინიკების როლი გადამწყვეტი? – ალცჰაიმერის დაავადების პირველი სისხლის ტესტი

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
სისხლჩაქცევები: რატომ ჩნდება, რაზე მიგვანიშნებს და როგორ ვუმკურნალოთ
#post_seo_title

პირველი სისხლის ტესტი ალცჰაიმერის ადრეული დიაგნოსტირებისთვის — რას უნდა ველოდოთ და რატომ არის ხარისხიანი კლინიკების როლი გადამწყვეტი?

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,
სპეციალურად www.sheniekimi.ge-სთვის
აშშ-ის სურსათისა და წამლის ადმინისტრაციამ (FDA) დაამტკიცა პირველი სისხლის ტესტი ალცჰაიმერის დაავადების დიაგნოსტირებისთვის, რაც გლობალურ დონეზე დიაგნოსტიკის რევოლუციას ნიშნავს.
ტესტი შემუშავებულია Fujirebio Diagnostics-ის მიერ და ზომავს სისხლში ორი ცილის პროპორციას, რაც დაკავშირებულია ტვინში ამილოიდური ფოლაქების არსებობასთან — ალცჰაიმერის მთავარი ბიომარკერი.
ამ დრომდე ასეთი დიაგნოზისთვის საჭირო იყო PET სკანირება ან სპინალური სითხის ანალიზი. ახლა კი, ტესტით შესაძლებელი გახდა მარტივი სისხლის ანალიზით დაავადების ადრეული აღმოჩენა, რაც მკურნალობის ეფექტურობის საგრძნობლად გაუმჯობესებას ნიშნავს.
რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი საქართველოშიც?
საქართველოში ალცჰაიმერის და დემენციის გავრცელება მზარდია, თუმცა:
• პაციენტები ხშირად მოულოდნელად დგებიან დიაგნოზის წინაშე უკვე გვიან ეტაპზე
• არ არსებობს სტანდარტული და ხელმისაწვდომი დიაგნოსტიკური მეთოდები
• საქართველოში არ არის საკმარისი ცოდნა, რომ დემენცია არ არის “ბუნებრივი დაბერება”, არამედ პროგრესირებადი დაავადებაა, რომლის შეფერხება შესაძლებელია ადრეული ჩარევით
მაგრამ ტესტი თავად არ არის საკმარისი!
ასეთ ახალ ტექნოლოგიებთან ერთად, გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს, სად ჩატარდება დიაგნოზი, როგორ განხორციელდება შეფასება და როგორ გაწერენ მკურნალობას.
აქ ჩნდება მაღალი ხარისხის კლინიკების და საერთაშორისო აკრედიტაციის მნიშვნელობა.
საერთაშორისო აკრედიტაცია (მაგალითად, Accreditation Canada):
• მოითხოვს, რომ კლინიკამ ჰქონდეს ადრეული დიაგნოსტიკის სტანდარტები და პროცედურები
• უზრუნველყოფს, რომ ექიმები რეგულარულად გადიან გადამზადებას დემენციის, ნეიროდეგენერაციული დაავადებების და თანამედროვე ტესტირების საკითხებში
• ავალდებულებს კლინიკას, რომ მონაცემები სწორად იქნეს ინტერპრეტირებული და მკურნალობა ინდივიდუალურად შერჩეულად დაიგეგმოს
• ხელს უწყობს შეცდომების თავიდან აცილებას და ეთიკურ კომუნიკაციას პაციენტთან
ტესტის ძირითადი უპირატესობები:
• ადრეულ ეტაპზე იწყება მკურნალობა — რაც დაავადების პროგრესს ანელებს
• ოჯახს ეძლევა დრო და საშუალება, უკეთ დაგეგმოს მოვლა და მხარდაჭერა
• ექიმს ეხმარება სხვადასხვა მიზეზით გამოწვეული სიმპტომების დიფერენცირებაში (დეპრესია, B12 დეფიციტი, სტრესი და სხვა)
როგორ უნდა მოვემზადოთ საქართველოში?
→ აუცილებელია ტესტის რეგისტრაცია და რეგულირება ადგილობრივ დონეზე
→ უნდა დაიწყოს პილოტი მაღალგანვითარებულ კლინიკებში — განსაკუთრებით იქ, სადაც მიმდინარეობს აკრედიტაციის პროცესები Accreditation Canada • აკრედიტაცია კანადა-თან ან JCI-სთან
→ სახელმწიფო პროგრამებმა უნდა ჩართონ ტესტირება რისკ-ჯგუფებისთვის, მაგალითად, 60+ ასაკში მყოფი ადამიანები, მეხსიერების პრობლემებით
→ პაციენტებისთვის და ექიმებისთვის უნდა შეიქმნას განათლების რესურსები და კონსულტაციის შესაძლებლობა
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
„ტექნოლოგია კარგია, მაგრამ ხარისხიანი მომსახურება და სწორი გარემო აუცილებელია. მხოლოდ აკრედიტებული კლინიკებში შეგვიძლია ვიყოთ დარწმუნებულები, რომ ტესტის პასუხი სწორად აიხსნება და პაციენტს მიეცემა სანდო, ადამიანის ღირსებაზე დაფუძნებული სერვისი.“
წყაროები:
1. FDA – Approval of Fujirebio blood test for Alzheimer’s, 2025
2. Nature – Blood biomarkers for Alzheimer’s disease: validation and application, 2024
3. Accreditation Canada – Standards for Dementia Care and Early Diagnosis, 2024
4. WHO – Global action plan on the public health response to dementia, 2023
გაიგეთ მეტი
შენი ექიმი – www.sheniekimi.ge
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე — დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი, რომელსაც აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე.
შეიძლება იყოს სქელი ლორი, საავადმყოფო and ტექსტი გამოსახულება

ახალი იმედი ადრეული აღმოჩენისთვის – ალცჰაიმერის დაავადების პირველი სისხლის ტესტი დაამტკიცეს

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
დონაცია - რატომ უნდა გავიღოთ სისხლი?
#post_seo_title

აშშ-ში ალცჰაიმერის დიაგნოსტიკისთვის პირველი სისხლის ტესტი დამტკიცდა – ახალი იმედი ადრეული აღმოჩენისთვის

FDA-მ დაამტკიცა პირველი სისხლის ტესტი, რომელიც ამილოიდური ფოლაქების გამოვლენით ალცჰაიმერის ადრეულ დიაგნოსტიკას შესაძლებელს ხდის. ის მკურნალობის დაწყებას ადრეულ ეტაპზე უწყობს ხელს.

ინოვაციური ბიომარკერული ტესტი ალცჰაიმერის ადრეული დიაგნოსტიკისთვის დამტკიცდა აშშ-ში

აშშ-ის სურსათისა და წამლის ადმინისტრაციამ (FDA) პირველი სისხლის ტესტი დაამტკიცა, რომელიც ალცჰაიმერის დაავადების დიაგნოსტირებას ემსახურება. ეს მნიშვნელოვანი მიღწევაა ნევროლოგიურ დიაგნოსტიკაში, რადგან აქამდე დაავადების გამოვლენა საჭიროებდა რთულ, ძვირადღირებულ და ინვაზიურ მეთოდებს — როგორიცაა ტვინის სკანირება ან ზურგის ტვინის სითხის ანალიზი.

როგორ მუშაობს ახალი ტესტი?

ტესტი შემუშავებულია Fujirebio Diagnostics-ის მიერ და მუშაობს ორ ცილაზე — რომლებიც ასახავენ ამილოიდური ფოლაქების არსებობას ტვინში. ეს ფოლაქები ითვლება ალცჰაიმერის დაავადების ერთ-ერთ მთავარ ბიომარკერად.

სისხლში არსებული ცილების თანაფარდობის ანალიზით შესაძლებელია პროგნოზი იმის შესახებ, აქვს თუ არა პაციენტს ტვინში ამილოიდური ფოლაქების დაგროვება — რაც დიდწილად შეესაბამება PET სკანირებისა და სპინალური სითხის ანალიზის შედეგებს.

ვინ შეიძლება ჩაიტაროს ტესტი?

ახალი ტესტი განკუთვნილია იმ ადამიანებისთვის, რომლებსაც აღენიშნებათ კოგნიტიური გაუარესების ნიშნები — მაგალითად, მეხსიერების პრობლემა ან კონცენტრაციის დაქვეითება. დიაგნოზის ადრეულ ეტაპზე დასმამ მნიშვნელოვნად ზრდის თერაპიის ეფექტიანობას.

მკურნალობის პერსპექტივა – რას ცვლის ადრეული დიაგნოზი?

FDA-მ უკვე დაამტკიცა ალცჰაიმერის ორი მედიკამენტი — ლეკანემაბი და დონანემაბი. ორივე პრეპარატი მიზანში იღებს ამილოიდურ ფოლაქებს და აფერხებს კოგნიტიურ გაუარესებას. თუმცა ისინი დაავადებას სრულად ვერ კურნავენ.

სპეციალისტების თქმით, ამ მკურნალობების მაქსიმალური სარგებლობისთვის აუცილებელია მათი გამოყენება სწორედ იმ ეტაპზე, როცა სიმპტომები ჯერ კიდევ ზომიერია. ამაზე დაფუძნებით, ახალი სისხლის ტესტი შესაძლოა გადამწყვეტი ბერკეტი გახდეს დაავადების წინააღმდეგ ბრძოლაში.

ალცჰაიმერის სტატისტიკა აშშ-ში — რატომ არის ეს საკითხი კრიტიკულად მნიშვნელოვანი?

ამერიკის მოსახლეობაში 65 წელზე უფროსი ასაკის პირების დაახლოებით 10%-ს ალცჰაიმერის დიაგნოზი აქვს. პროგნოზების თანახმად, 2050 წლისთვის ეს რიცხვი თითქმის ორჯერ გაიზრდება. დაავადება იწვევს პროგრესულ მეხსიერების დაქვეითებას, რაც საბოლოოდ მნიშვნელოვნად ზღუდავს პაციენტების დამოუკიდებლობას და ცხოვრების ხარისხს.

დასკვნა:

ადრეული დიაგნოზი უკვე აღარ არის მხოლოდ იმედის საკითხი — ის რეალობა გახდა. სისხლის ტესტი წარმოადგენს მნიშვნელოვან წინგადადგმულ ნაბიჯს დემენციის მართვაში და ზრდის პაციენტების შანსს, რომ შეინარჩუნონ ცხოვრების მაღალი ხარისხი უფრო ხანგრძლივად.

გრძელვადიანი დაღლილობა, სერიოზული პრობლემები – რა უნდა იცოდეთ

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
აიცილე თავიდან ინფარქტი და ინსულტი – აკონტროლე წნევა
#post_seo_title

მინი ინსულტის შემდეგ დაღლილობა შეიძლება წელიწადზე მეტხანს გაგრძელდეს — კვლევის ახალი მიგნებები

ახალი კვლევის მიხედვით, მინი ინსულტის გადატანის შემდეგ დაღლილობა ხშირია და ზოგ შემთხვევაში ერთ წელზე მეტ ხანს გრძელდება. განსაკუთრებით სარისკოა მათთვის, ვისაც შფოთვის ან დეპრესიის ისტორია აქვს.

გრძელვადიანი დაღლილობა მინი ინსულტის შემდეგ — რა უნდა იცოდეთ

მინი ინსულტი, იგივე გარდამავალი იშემიური შეტევა (TIA), ტვინში სისხლის ნაკადის დროებით შეფერხებას გულისხმობს. მისი ძირითადი სიმპტომები, როგორიცაა სახის მოშვება, ხელის სისუსტე ან გაურკვეველი მეტყველება, ჩვეულებრივ რამდენიმე საათში ქრება. თუმცა, ახალი კვლევის საფუძველზე აღმოჩნდა, რომ მინი ინსულტის შემდეგ დაღლილობა შესაძლოა წელიწადზე მეტ ხანს გაგრძელდეს.

შესაძლო შედეგები და სტატისტიკა

დანიაში ჩატარებულმა სამედიცინო კვლევამ, რომელშიც 354 პაციენტი მონაწილეობდა, აჩვენა, რომ დაღლილობა ხშირია ინსულტის შემდეგ და ბევრი პაციენტისთვის იგი ქრონიკულ პრობლემად იქცევა. მონაწილეთა საშუალო ასაკი 70 წელი იყო და ყველა მათგანს ერთხელ მაინც ჰქონდა მინი ინსულტი გადატანილი.

კვლევის პროცესში მათ კითხვარების საშუალებით დააფიქსირეს დაღლილობის დონე ორ კვირაში, შემდეგ კი — 3, 6 და 12 თვეში. შედეგების ანალიზის საფუძველზე აღმოჩნდა, რომ ინსულტიდან ორ კვირაში დაღლილობას 61% განიცდიდა, ხოლო ერთი წლის შემდეგაც — 54%.

დაღლილობის ხუთი ტიპი შეფასდა:

  • აქტიურობის შემცირება

  • მოტივაციის დაქვეითება

  • ზოგადი დაღლილობა

  • ფიზიკური დაღლილობა

  • მენტალური დაღლილობა

მონაწილეებისთვის მინიმალური ქულა იყო 4, მაქსიმალური — 20. 12 ან მეტი ქულა მაღალი დაღლილობის მაჩვენებლად ითვლებოდა. კვლევის დასაწყისში საშუალო ქულა იყო 12.3, ხოლო ერთ წელიწადში — 11.1.

შფოთვა, დეპრესია და დაღლილობის ხანგრძლივობა

კვლევამ აჩვენა, რომ პაციენტებს, რომლებსაც წარსულში ჰქონდათ შფოთვის ან დეპრესიის ისტორია, დაღლილობის ხანგრძლივი ფორმა ორჯერ უფრო ხშირად აღენიშნებოდათ. მიუხედავად იმისა, რომ ტვინის გამოკვლევებით თრომბის არსებობა ორივე ჯგუფში თანაბრად იყო გავრცელებული, დაღლილობა მაინც იმ ჯგუფში უფრო ხანგრძლივად ვლინდებოდა, ვისაც ფსიქიკური ჯანმრთელობის პრობლემები ჰქონდათ.

რა გვასწავლა ამ კვლევამ

კვლევის ავტორის, ექიმ ბორის მოდრაუს განცხადებით, მნიშვნელოვანია, რომ TIA-ს მქონე პაციენტები მუდმივად იყვნენ ექიმის დაკვირვების ქვეშ, განსაკუთრებით ინსულტის შემდგომ პირველ თვეებში. დაღლილობის ადრეული იდენტიფიკაცია საშუალებას მოგვცემს, საჭიროების მქონე ადამიანებს დროულად აღმოვუჩინოთ ფსიქოლოგიური და ფიზიკური მხარდაჭერა.

დასკვნა

მიუხედავად იმისა, რომ მინი ინსულტის სიმპტომები სწრაფად ქრება, მისი შედეგები, განსაკუთრებით დაღლილობის სახით, შეიძლება გრძელვადიანი აღმოჩნდეს. თუ ინსულტის შემდეგ პირველ კვირებში დაღლილობას განიცდით, მნიშვნელოვანია ექიმთან კონსულტაცია და საჭირო მხარდაჭერის მიღება.

საქართველოში რეგისტრირებულია 11 218 აივ ინფიცირებული პირი – მიმდინარე წელს გამოვლინდა 212 ახალი შემთხვევა

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
შიდსით გარდაცვლილთა ხსოვნის საერთაშორისო დღე
#post_seo_title

18 მაისს შიდსით გარდაცვლილთა ხსოვნის საერთაშორისო დღე აღინიშნება.

პატივი მივაგოთ შიდსით გარდაცვლილთა ხსოვნას, რომელთა რაოდენობამ მსოფლიოში 40 მლნ-ს გადააჭარბა;

მათი თქმით, ამ დროინდელი მონაცემებით, ცენტრში 11 218 აივ ინფიცირებული პირია რეგისტრირებული, მათგან 8 409 მამაკაცია და 2 809 ქალი.

როგორც ინფორმაციაშია აღნიშნული, მიმდინარე წელს გამოვლინდა აივ ინფექციის 212 ახალი შემთხვევა.

“წლევანდელი თარიღის სლოგანია: „გვახსოვს, ვმოქმედებთ, ვიბრძვით მომავლისთვის!“

2025 წელს მსოფლიო ამ დევიზით აღინიშნავს შიდსით გარდაცვლილთა ხსოვნის საერთაშორისო დღეს, რომელიც მოგვიწოდებს, გარდაცვლილთა მოგონებასთან ერთად გამოვაცხადოთ გლობალური სოლიდარობა აივ ინფიცირებულების მიმართ, ვიმოქმედოთ, რათა დავარღვიოთ სტიგმისა და დისკრიმინაციის ბარიერები და ვიბრძოლოთ იმისათვის, რომ 2030 წლისათვის დასრულდეს აივ/შიდსის ეპიდემია.

წელს მსოფლიო 42-ჯერ, ხოლო საქართველო 29-ჯერ აღნიშნავს ამ დღეს, და კიდევ ერთხელ მოუწოდებს საზოგადოებას:

პატივი მივაგოთ შიდსით გარდაცვლილთა ხსოვნას, რომელთა რაოდენობამ მსოფლიოში 40 მლნ-ს გადააჭარბა.
გამოვხატოთ სოლიდარობა აივ/შიდსით მცხოვრები ადამიანების მიმართ, რომელთა რიცხვი მსოფლიოში 39 მილიონზე მეტია; ხელი შევუწყოთ საზოგადოების განათლებასა და მობილიზებას ეპიდემიის წინააღმდეგ, გამოვავლინოთ და ვუმკურნალოთ ყველა აივ ინფიცირებულ ადამიანს, რადგან მსოფლიოში მცხოვრები აივ ინფიცირებულების მხოლოდ 85%-მა იცის თავისი აივ სტატუსის შესახებ; წვლილი შევიტანოთ აივ/შიდსთან ასოცირებული სტიგმისა და დისკრიმინაციის დამარცხებაში და ყველა ადამიანს მივცეთ მკურნალობის საშუალება, რადგან არვ თერაპიაზე ინფიცირებული პირების მხოლოდ 75% იმყოფება”, – წერია განცხადებაში.

აივ ინფექცია/შიდსის ეპიდსიტუაცია საქართველოში:

დღეისათვის, მსოფლიო სიტუაციის მიხედვით, საქართველო მიეკუთვნება აივ/შიდსის კონცენტრირებული გავრცელების ქვეყნებს სტაბილური ეპიდემიოლოგიური სურათით.

2025 წლის 18 მაისის მონაცემებით თენგიზ ცერცვაძის სახელობის ინფექციური პათოლოგიის, შიდსის და კლინიკური იმუნოლოგიის ცენტრში რეგისტრირებულია 11 218 აივ ინფიცირებული პირი, მათგან 8 409 – მამაკაცი და 2 809 – ქალი; 2 402 პაციენტი გარდაიცვალა. მიმდინარე წელს გამოვლინდა აივ ინფექციის 212 ახალი შემთხვევა. არვ (ანტირეტროსულ) თერაპიას იტარებს 6900-ზე მეტი პაციენტი.

რეგისტრირებულ შემთხვევათა განაწილება გადაცემის გზების მიხედვით შემდეგია:

30 % – ნარკოტიკების ინექციური მოხმარება;

53 % – დაინფიცირდა ჰეტეროსექსუალური კონტაქტის შედეგად;

14 % – მამაკაცები რომელთაც სექსი აქვთ მამაკაცთან;

1.1 % – დაინფიცირდა ვერტიკალური გადაცემის გზით;

0.4 % – სისხლის გადასხმის შედეგად;

0.9 % – გადაცემის გზა დაუდგენელია.

რეგისტრირებულ შემთხვევათა გეოგრაფიული განაწილების მხრივ – აივ/შიდსის ყველაზე მეტი შემთხვევა რეგისტრირებულია თბილისში, შემდეგ სამეგრელოში, აჭარასა და იმერეთში.

შიდსით გარდაცვლილთა ხსოვნის დღე პირველად სან-ფრანცისკოში 1983 წელს აღინიშნა. მოგვიანებით ამ დღის აღნიშვნა საერთაშორისო ტრადიციად იქცა და ყოველი წლის მაისის მესამე კვირას ათასობით ადამიანი ხელში ანთებული სანთლებით გამოდის ქუჩებში, რათა სოლიდარობა გამოუცხადოს აივ ინფექციით მცხოვრებ ადამიანებს და მათ ახლობლებს.

ახალი კვლევა, სერიოზული საფრთხე – რა უნდა ვიცოდეთ ქათმის მოხმარების შესახებ, რა უნდა გავითვალისწინოთ

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
რა უნდა ვიცოდეთ ქათმის მოხმარების შესახებ
#post_seo_title

რა უნდა ვიცოდეთ ქათმის მოხმარების შესახებ: ახალი კვლევა გვაფრთხილებს სერიოზულ საფრთხეებზე

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,
სპეციალურად www.sheniekimi.ge-სთვის
ახალი მეცნიერული კვლევა აჩვენებს: ქათმის დიდი რაოდენობით მოხმარება ზრდის საერთო სიკვდილიანობისა და საჭმლის მომნელებელი სისტემის კიბოთი გარდაცვალების რისკს, განსაკუთრებით მამაკაცებში.
რას ამბობს კვლევა?
იტალიაში ჩატარებულმა ორ დიდმა კოჰორტულმა კვლევამ (4869 მონაწილე, 51,6% მამაკაცი) დააფიქსირა, რომ ადამიანები, რომლებიც კვირაში 300 გრამზე მეტ ქათამს მიირთმევენ, გაცილებით უფრო მაღალი რისკის ჯგუფში არიან. მათი სიკვდილიანობის საერთო მაჩვენებელი იყო საშუალოზე 23%-ით მაღალი, ხოლო საჭმლის მომნელებელი სისტემის კიბოთი გარდაცვალების რისკი – 2,1-ჯერ მეტი, ვიდრე იმ ჯგუფში, ვინც კვირაში 100 გრამზე ნაკლებ ქათამს მოიხმარს.
საგანგაშოა, რომ ქათმის მოხმარება გლობალურადაც მატულობს. ევროპის სტატისტიკის მონაცემებით, ბოლო 20 წელიწადში ქათმის საშუალო მოხმარება 70%-ით გაიზარდა. საქართველოში ბოლო ათწლეულში მოხმარება გაორმაგებულია, განსაკუთრებით ახალგაზრდებსა და ბავშვებში, რადგან მას მიიჩნევენ “ჯანსაღ” ცილოვან ალტერნატივად.
რაშია მთავარი რისკი?
• ხშირ შემთხვევაში, ბაზარზე წარმოდგენილი ქათამი არის გადამუშავებული ან ნახევრადფაბრიკატი (სოსისი, ნაგეტსი, შაშხი), რომელიც შეიცავს კონსერვანტებს, ფერის და არომატის დანამატებს, დიდი რაოდენობით მარილსა და ცხიმს.
• ამ დანამატებმა შეიძლება გააძლიეროს ანთებითი პროცესები ორგანიზმში, დააჩქაროს უჯრედების დაბერება და გაზარდოს ონკოლოგიური რისკები.
კიდევ რა რიცხვებს უნდა მივაქციოთ ყურადღება?
• კვირაში 300 გრამზე მეტის მოხმარებისას, GI კიბოთი გარდაცვალების რისკი 2-2,3-ჯერ მაღალია (HR 2.18, 95% CI: 1.34–3.55, P < 0.001)
• საერთო სიკვდილიანობის მაჩვენებელი მაღალ მოხმარებაში – 23%-ით მეტია.
• მამაკაცებში ეს რისკი კიდევ უფრო მაღალია, ვიდრე ქალებში.
რა უნდა გავითვალისწინოთ ყოველდღიურ ცხოვრებაში?
• ქათმის დიდი რაოდენობით, განსაკუთრებით კი გადამუშავებული სახით მოხმარება სერიოზული საფრთხეა ჯანმრთელობისთვის.
• უმჯობესია, დავარეგულიროთ მოხმარება და მივმართოთ საკვებს მრავალფეროვნების პრინციპით: მცენარეული ცილები, ზღვის პროდუქტები, არამჟავე რძის პროდუქტები.
• განსაკუთრებული ყურადღება მიაქციეთ ბავშვებისა და მოზარდების კვებას — მათი ორგანიზმი უფრო მგრძნობიარეა დანამატების მიმართ.
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის რჩევა:
„ქათამი — არ ნიშნავს ავტომატურად ‘ჯანსაღს’. გადამუშავებულ ხორცში არაერთი დამალული საფრთხე შეიძლება იყოს, ამიტომ მიცემულია ზომიერება და ინფორმირებული არჩევანი. ცილოვანი ბალანსი მიიღეთ სხვადასხვა წყაროდან, ჭარბი ხორცის მიღება კი მაქსიმალურად შეზღუდეთ, განსაკუთრებით გადამუშავებული სახით. ამით შეგვიძლია მნიშვნელოვნად შევამციროთ ქრონიკული დაავადებებისა და კიბოს განვითარების რისკი.“
წყარო:
Archita Rai, Higher Poultry Consumption Linked to Elevated Death Risk. Medscape, May 14, 2025.
Europe Poultry Statistics, Eurostat 2024
Global Burden of Disease Study 2023
გაიგეთ მეტი
შენი ექიმი – პაციენტის უფლებები და ჯანდაცვის ხარისხი საქართველოში:
შეიძლება იყოს text გამოსახულება

დიაბეტის ახალი ტიპი ოფიციალურად აღიარეს — რას ნიშნავს „მეხუთე ტიპი“ და რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი?

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
დიაბეტის სიმპტომი, რომლებიც ძილის წინ ვლინდება
#post_seo_title

დიაბეტის ახალი ტიპი ოფიციალურად აღიარეს — რას ნიშნავს „მეხუთე ტიპი“ და რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი?

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,

სპეციალურად www.sheniekimi.ge-სთვის
მსოფლიო მედიცინაში მნიშვნელოვანი სიახლეა: დიაბეტის უნიკალური ახალი ფორმა, რომელიც “მეხუთე ტიპის დიაბეტის” სახელით არის ცნობილი, ოფიციალურად აღიარეს. ეს არის პირველი შემთხვევა ბოლო ათწლეულებში, როდესაც დიაბეტის კლასიფიკაციაში ასეთი მასშტაბური ცვლილება ხდება.
რა არის ახალი დიაბეტის ტიპი?
ახლად აღიარებული მეხუთე ტიპის დიაბეტი მეცნიერულად ცნობილია როგორც „მონოგენური დიაბეტი“ — ანუ მდგომარეობა, რომელიც გამოწვეულია მხოლოდ ერთი გენის მუტაციით და არა როგორც ტრადიციულად — მრავალი გარემოებისა თუ ფაქტორის ერთობლივი მოქმედებით (მაგალითად, II ტიპის დიაბეტი).
ამ კატეგორიაში ყველაზე ფართოდ ცნობილი ფორმაა „მოდის დიაბეტი“ (MODY, Maturity Onset Diabetes of the Young), რომლის დიაგნოსტიკა ხშირად რთულია, რადგან ის შეიძლება სიმპტომებით დაემთხვეს როგორც I, ისე II ტიპის დიაბეტს. სწორედ ამიტომ, ამ ახალი კლასიფიკაციის მიზანია, რომ პაციენტებს მიეწოდოთ სწორი დიაგნოზი და შესაბამისი მკურნალობა.
მეცნიერების სიტყვა
ამ გადაწყვეტილების უკან დგას წამყვანი საერთაშორისო კვლევითი ჯგუფები და ავტორიტეტული სამედიცინო გაერთიანებები, მათ შორის ამერიკის დიაბეტის ასოციაცია (ADA) და ევროპის დიაბეტის კვლევის ასოციაცია (EASD). მათ თავიანთ უახლეს პროტოკოლებში ოფიციალურად მიიღეს მონოგენური დიაბეტის როგორც „ტიპი 5“-ის აღიარება.
რა სხვაობაა ტიპებს შორის?
• ტიპი 1 — აუტოიმუნური წარმოშობისა, ბავშვებსა და მოზარდებში უფრო ხშირი, საჭიროებს ინსულინს;
• ტიპი 2 — მეტაბოლური დარღვევა, რომელიც ხშირად დაკავშირებულია ჭარბ წონასთან და ცხოვრების სტილთან;
• ტიპი 3c — პანკრეასის დაავადების ან ტრავმის შედეგად გამოწვეული დიაბეტი;
• გესტაციური დიაბეტი — ორსულობისას განვითარებული დიაბეტი;
• ტიპი 5 (მონოგენური დიაბეტი/MODY) — იშვიათი, გენეტიკურად გამოწვეული დიაბეტის ფორმა, რომლის მართვა და მკურნალობა მნიშვნელოვნად განსხვავდება.
გლობალური მასშტაბები და სტატისტიკა
• მსოფლიოში ყველა დიაბეტიანი პაციენტის დაახლოებით 1-2% განიცდის მონოგენურ დიაბეტს, თუმცა ხშირად ამ ადამიანებს არასწორად უსვამენ ტიპი 1 ან ტიპი 2 დიაგნოზს.
• 2024 წლის მონაცემებით, მხოლოდ დიდ ბრიტანეთში, MODY-ის შემთხვევების 90% არ არის დიაგნოსტირებული.
• ბოლო წლებში, გენეტიკური ტესტების ხელმისაწვდომობის ზრდამ მნიშვნელოვნად გაზარდა შემთხვევების გამოვლენა.
რას ნიშნავს ეს პაციენტებისთვის?
• სწორი დიაგნოზი ხშირად ნიშნავს სრულიად სხვა მკურნალობის ტაქტიკას: მაგალითად, ზოგიერთი ტიპის მონოგენური დიაბეტი ინსულინს საერთოდ არ საჭიროებს და შეიძლება ეფექტურად იმართოს მხოლოდ ტაბლეტირებული პრეპარატებით.
• ბავშვებსა და მოზარდებში, რომლებსაც აქვთ აუტოიმუნური დიაბეტის კლინიკა, თუმცა ოჯახის წევრებსაც აქვთ ანალოგიური დიაგნოზი, გენეტიკური ტესტი აუცილებელია.
რას უნდა მიაქციოთ ყურადღება?
თუ თქვენ ან თქვენს ახლობლებს გაქვთ:
• დიაბეტის დიაგნოზი ბავშვობაში ან მოზარდობაში,
• დიაბეტიანი ოჯახის წევრები რამდენიმე თაობაში,
• სწრაფი და აუხსნელი სისხლში გლუკოზის ცვლილებები,
• აუცილებელია გენეტიკური კონსულტაცია და შესაბამისი ტესტირება.
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
„მეხუთე ტიპის დიაბეტის აღიარება ისტორიული ნაბიჯია როგორც სამეცნიერო, ასევე პაციენტების უფლებების დაცვის კუთხით. სწორი დიაგნოზი ყოველთვის ნიშნავს ეფექტურ მკურნალობას, ნაკლებ გართულებებს და უკეთეს ხარისხს ცხოვრებაში. მოვუწოდებ ყველა ექიმს, ენდოკრინოლოგს და პაციენტს — საეჭვო შემთხვევებში განიხილონ მონოგენური დიაბეტის დიაგნოზი და მიმართონ გენეტიკურ ტესტირებას.“
წყაროები:
ScienceAlert: A Distinct New Form of Diabetes Has Been Officially Recognized
American Diabetes Association (ADA)
European Association for the Study of Diabetes (EASD)
Nature Genetics
გაიგეთ მეტი
შენი ექიმი – პაციენტის უფლებები და ჯანდაცვის ხარისხი საქართველოში:
ფოტოს აღწერილობა მიუწვდომელია.

ხუთი რჩევა, რომლითაც სახლის პირობებში ხველას უმკურნალებთ

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ხუთი რჩევა- ხველას უმკურნალებთ
#post_seo_title

ხუთი რჩევა ხველის სამკურნალოდ  – რაც სახლში შეგიძლიათ გააკეთოთ

ხველა ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული სიმპტომია, რომელიც ხშირად გაცივებას, გრიპს ან სხვა რესპირატორულ დაავადებებს ახლავს თან. მიუხედავად იმისა, რომ ეს შეიძლება დროებით მიუღებლად მოგეჩვენოთ, ხველა ორგანიზმის დამცავი რეაქციაა, რომელიც სასუნთქი გზებიდან ლორწოსა და მავნე ნაწილაკების გამოდევნას ემსახურება.

👉 მაგრამ როდესაც ხველა გახანგრძლივებულია და შემაწუხებლად იქცევა – აუცილებელია ზომების მიღება.

ქვემოთ მოცემულია რამდენიმე ბუნებრივი, სახლის პირობებში გამოსაყენებელი მეთოდი, რომელიც დაგეხმარებათ ხველის სიმპტომების შემცირებასა და შემსუბუქებაში.

გააგრძელეთ კითხვა

სკანდალი!!! „ამ კლინიკებმა “სერთაშორისო აკრედიტაცია” როგორ მიიღეს?!“ – შესაძლოა, თქვენი სახელი და გვარი ონკოპაციენტების სიაში აღმოაჩინოთ – როგორ აყალბებენ ექიმები პაციენტების ფორმა 100-ს და დიაგნოზს

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
გრიპის ლეტალური შემთხვევები საქართველოში – როგორ ავიცილოთ თავიდან?
გიორგი ფხაკაძე

ჯანდაცვის დამოუკიდებელი ექსპერტი, გიორგი ფხაკაძე თაღლითი ექიმების ფულის გათეთრების სქემასთან დაკავშირებით გავრცელებულ ინფორმაციას ეხმიანება:

„შეკითხვა –  ამ კლინიკებმა დღეს (2025 წელი)“სერთაშორისო აკრედიტაცია” როგორ მიიღეს?!

• P.S. კარგი იქნებოდა, რომ გადახედოთ ამ საკითხს. ასევე დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო იყოს უფრო აქტიური.

შეკითხვა –  ჯანდაცვის ასოციაცია / Healthcare Association აკრედიტაციის “საერთაშორისო” ხარისხზე რატომ არ საუბრობთ? ჩემზე უქეთ იცით, რომ ეს აზიანებს სექტორს…“ – აღნიშნავს გიორგი ფხაკაძე.

საავადმყოფოების შავი ბუღალტერია! – როგორ აყალბებენ ექიმები პაციენტების ფორმა 100-ს და დიაგნოზს.

შესაძლოა, თქვენი სახელი და გვარი ონკოპაციენტების სიაში აღმოაჩინოთ – როგორ აყალბებენ ექიმები პაციენტების ფორმა 100-ს და დიაგნოზს.

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ნარკოტიკებითა და ჰალუცინოგენებით მოწამვლის გამო, სამედიცინო დაწესებულებაში 192 პაციენტი მოთავსდა

საავადმყოფოების შავი ბუღალტერია! – როგორ აყალბებენ ექიმები პაციენტების ფორმა 100-ს და დიაგნოზს.

• კურიერი P.S-მა მოიპოვა სკანდალური დოკუმენტები, რომლებიც კლინიკების შავ ბუღალტერიას ამხელს!
თაღლითი ექიმების ფულის გათეთრების სქემა ასეთია:
მედიკოსები პაციენტების მდგომარეობას ხელოვნურად ამძიმებენ, რომ ჯანდაცვის სამინისტროდან საყოველთაო ჯანდაცვის პროგრამით დაფინანსების სახით მეტი ფული მიიღონ.
ასე რომ, შესაძლოა, თქვენი სახელი და გვარი ონკოპაციენტების სიაში აღმოაჩინოთ და არც ქიმიოთერაპიის არაერთმა კურსმა უნდა გაგაკვირვოთ, რომელიც არც არასდროს ჩაგიტარებიათ…
1...325326327...1,037გვერდი 326 of 1,037

ბოლო სიახლეები

პოპულარული ამბები

კატეგორიები

ჩვენ შესახებ

info@accreditation.ge
ჩვენ შესახებ / რეკლამა / კონტაქტი

გამოგვყევი სოციალურ ქსელებში

© SheniEkimi.ge

შენიექიმი
sheniekimi.ge · PHIG
გამარჯობა 👋
სასურველი სერვისი აირჩიეთ ქვემოთ
⚡ გადაუდებელი შემთხვევა?
მყისიერი სამედიცინო დახმარება
📞 112
🩺
სიმპტომების შეფასება
150 კლინიკური სცენარი · WHO · AHA · NICE · 29 CDR
›
💉
ვაქცინაციის კალენდარი
WHO · ECDC · NCDC საქართველო 2025
›
💊
დანამატების შემოწმება
supplement.ge — 2,095 ინგრედიენტი
›
ℹ️ეს სისტემა ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. ყოველი გადაწყვეტილება დაფუძნებულია WHO, AHA, NICE, BTS სახელმძღვანელოებზე. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
პირადი ინფორმაცია
სიმპტომების ზუსტი შეფასებისთვის შეიყვანეთ ასაკი და სქესი
👤სავალდებულო
📏 ანთროპომეტრია
სიმაღლე · წონა · BMI — არასავალდებულო
⌄
🩺 სასიცოცხლო მაჩვენებლები
წნევა · პულსი · ტემპერატურა · SpO2 — არასავალდებულო
⌄
ნორმა: 90–129
ნორმა: 60–100
36–37.2
12–20
≥95%
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
სიმპტომების შეფასება
აირჩიეთ სცენარი სისტემის მიხედვით
🔍
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
კითხვა 1 / 1
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
📋 მტკიცებულებითი საფუძველი
World Health Organization (WHO) — IMAI სახელმძღვანელო
American Heart Association (AHA) / ACC
National Institute for Health and Care Excellence (NICE)
ICD-11 (2025) · World Health Organization
ეს ინსტრუმენტი ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. სიმპტომები შეიძლება მიუთითებდეს — ეს არ ნიშნავს, რომ დაავადება გაქვთ. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
📰 სიახლეები ყველა ›
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
ვაქცინაციის კალენდარი
აირჩიეთ ასაკობრივი ჯგუფი
WHO ECDC NCDC 2025
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
ასაკობრივი ჯგუფი
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
📰 ვაქცინაციის სიახლეები ყველა ›
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
დანამატების შემოწმება
გადადით supplement.ge-ზე და შეამოწმეთ ნებისმიერი პროდუქტი
SUPPLEMENT.GE
საქართველოს სასურსათო დანამატების უსაფრთხოების შემოწმების სისტემა
📊 2,095 ინგრედიენტი 📦 688 პროდუქტი
supplement.ge-ზე გადასვლა ↗
ახალი ფანჯარა გაიხსნება
›
✨რას შეგიძლიათ შეამოწმოთ
🔬
ინგრედიენტის შემოწმება
NIH · EU · FDA · Health Canada მონაცემები
📷
ეტიკეტის სკანირება
AI ამოიცნობს ყველა ინგრედიენტს ფოტოდან
🌍
ქვეყნის მიხედვით სტატუსი
რეგულაცია 14 ქვეყანაში — აშშ, ევროკავშირი, კანადა
⚠️
წამალთან ინტერაქცია
აუცილებელი გაფრთხილებები მიმდინარე მკურნალობისას
✅ supplement.ge — საქართველოში ერთადერთი სრული სისტემა დანამატების უსაფრთხოების შესაფასებლად, PHIG-ის (საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის) კონტროლით.
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
Verified by MonsterInsights