რა უნდა იცოდეთ და როგორ უნდა დავიცვათ თავი საქართველოში – რა ხდება?
დემენციის სიმპტომები, რომლებიც არ უნდა დარჩეს უყურადღებოდ.
დემენციის 5 ძირითადი სიმპტომი, რომლებიც არ უნდა გამოგეპაროთ
დემენცია წარმოადგენს ტვინის ქრონიკულ, პროგრესირებად დაავადებას, რომელიც გავლენას ახდენს მეხსიერებაზე, ქცევასა და აზროვნებაზე. მისი ადრეული ნიშნების ამოცნობა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, რათა დროულად მოხდეს დიაგნოსტირება და მართვა. ქვემოთ წარმოდგენილია დემენციის ის 5 სიმპტომი, რომლებიც არ უნდა დარჩეს უყურადღებოდ.
1. დაინტერესების დაკარგვა (აპათია)
თუ ადამიანი უეცრად კარგავს ინტერესს ყოველდღიური აქტივობების მიმართ, აღარ სურს მონაწილეობა სოციალურ ცხოვრებაში და არანაირი მოტივაცია აღარ აქვს, ეს შესაძლოა დემენციის ადრეული ნიშანი იყოს. გაუჩინარდება ჰობები, უყურადღებოდ დატოვებს ოჯახსა და მეგობრებს. ემოციური გამოხატვა ხდება სუსტი ან საერთოდ ქრება.
2. ემოციების უკონტროლო გამოვლინება
ადამიანი ხდება ძალიან ემოციური ან სრულიად გულგრილი – ხშირად ტირის უმიზეზოდ, ეჩვევა ჭარბ რეაქციებს მცირე პრობლემებზე, ან იცვლის ხასიათს წამებში. ხშირია აგრესიის გამოვლენა და გაუგებარი ქცევა, რაც ქმნის სირთულეს ყოველდღიურ ცხოვრებაში.
3. ქცევითი კონტროლის დაკარგვა
დემენციით დაავადებულ ადამიანებს უჭირთ იმპულსების გაკონტროლება. ეს გამოიხატება წვრილმან საკითხებზე გაღიზიანებით, უადგილო ხუმრობებით ან უცნაური, ადრე არადამახასიათებელი ქმედებებით. შესაძლოა განვითარდეს აკვიატებული ქცევებიც – მათ შორის აზარტული თამაშებისკენ მიდრეკილება, ქურდობა ან ნარკოტიკებისა და ალკოჰოლის ბოროტად გამოყენება.
4. სოციალური ნორმების იგნორირება
დემენციის მქონე ადამიანები ხშირად კარგავენ სოციალურ ინტერაქციაში ბუნებრივ ბალანსს – აღარ შეუძლიათ განსაზღვრონ, რა არის მისაღები ან მიუღებელი საზოგადოებაში. საუბრობენ პირად თემებზე საჯაროდ, იქცევიან უცნაურად ან უგულებელყოფენ სხვების გრძნობებს.
5. არარეალისტური აზროვნება და ეჭვიანობა
დემენციის განვითარებისას ადამიანს შესაძლოა გაუჩნდეს უნებლიე ეჭვები – მაგალითად, რომ ოჯახის წევრები უპირებენ ზიანის მიყენებას ან ცდილობენ მისი ნივთების მოპარვას. ხშირია ჰალუცინაციები, “ხმების” მოსმენა ან წარმოსახვით ადამიანებთან საუბარი.
დასკვნა
დემენციის სიმპტომები შეიძლება ძალიან განსხვავებული იყოს, თუმცა ზემოთ ჩამოთვლილი ნიშნები – მათ შორის აპათია, ქცევითი ცვლილებები და რეალობისგან მოწყვეტა – ხშირად არის მისი პირველი ნიშნები. ადრეული დიაგნოსტირება მნიშვნელოვანია, ამიტომ მსგავს ცვლილებებზე ყურადღების მიქცევა კრიტიკულად აუცილებელია.
ტედროს ადანომ გებრეისუსმა, სიტყვით გამოსვლისას, საქართველოს მიღწევებზე ისაუბრა და ქვეყანაში თამბაქოს კონტროლის მიზნით ჩატარებული სამუშაოები, ასევე მალარიისგან თავისუფალი ქვეყნის სტატუსის მოსაპოვებლად გაწეული საქმიანობა და წარმატება აღინიშნა
საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრი ჟენევაში, ჯანდაცვის მსოფლიო 78-ე ასამბლეის გახსნას დაესწრო, – ინფორმაციას ჯანდაცვის სამინისტრო ავრცელებს.
მათივე ცნობით, ასამბლეა, რომლის თემაც არის „ერთიანი მსოფლიო – ჯანმრთელობისთვის“ ჯანმო-ს გენერალურმა დირექტორმა გახსნა.
„ტედროს ადანომ გებრეისუსმა, სიტყვით გამოსვლისას, საქართველოს მიღწევებზე ისაუბრა და ქვეყანაში თამბაქოს კონტროლის მიზნით ჩატარებული სამუშაოები, ასევე მალარიისგან თავისუფალი ქვეყნის სტატუსის მოსაპოვებლად გაწეული საქმიანობა და წარმატება აღინიშნა.
ჟენევაში, ასამბლეის გახსნის ღონისძიებაზე, ჯანმო-ს გენერალურმა დირექტორმა საქართველოს ჯანდაცვის მინისტრს მალარიისგან თავისუფალი ქვეყნის სტატუსის მოპოვებისთვის სერტიფიკატი გადასცა. ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციამ საქართველო მალარიისგან თავისუფალ ქვეყნად 2025 წლის დასაწყისში გამოაცხადა.
ჯანდაცვის მსოფლიო 78-ე ასამბლეაზე, ჯანდაცვის მინისტრი, მიხეილ სარჯველაძე სიტყვით გამოვა. ვიზიტის ფარგლებში დაგეგმილია ორმხრივი შეხვედრები ჯანმო-ს ევროპის რეგიონული ბიუროს დირექტორთან, ჰანს კლუგესთან და სხვა ოფიციალურ პირებთან. მინისტრთან ერთად ასამბლეაზე გაერო-ს განყოფილებასთან და სხვა საერთაშორისო ორგანიზაციებთან საქართველოს მუდმივი წარმომადგენელი რევაზ ლომინაძეც იმყოფებოდა“, – აღნიშნულია გავრცელებულ ინფორმაციაში.
ვირისტერფასგან საოცარ სამკურნალო საშუალებებს მოამზადებთ. ეს თქვენს ორგანიზმს სჭირდება
ვირისტერფასგან საოცარ სამკურნალო საშუალებებს მოამზადებთ. ეს თქვენს ორგანიზმს სჭირდება
ვირისტერფა (ლათ. Tussilago farfara; რუს. Мать и мачеха) მრავალწლიანი ბალახოვანი მცენარეა რთულყვავილოვანთა ოჯახიდან, გრძელი, მცოცავი დატოტვილი ფესურით.
ვირისტერფა გავრცელებულია მთელ საქართველოში როგორც ბარში, ასევე მაღალ მთაშიც, ტყის პირებზე, ნაყარზე, გზის ფერდობებზე, მდინარეების, ნაკადულების და არხის პირებზე, ხრამებში, საერთოდ, ნესტიან, თიხნარ ადგილებში.
ნედლეულად იყენებ ვირისტერფას ყვავილებსა და ფოთლებს. ყვავილებს ჭრიან ძირში ყვავილობის პერიოდში და სწრაფად აშრობენ, ფოთლებს აგროვებენ ზაფხულის პირველ ნახევარში. მისი ფოთლები არ უნდა შეგვეშალოს ბუერისა და ოროვანდის ფოთლებში.
შეგროვების დროს ვირისტერფას ფოთლები არ უნდა იყოს დაზიანებული. მოჭრილ ან მოწყვეტილ ფოთოლს უტოვებენ ყუნწის ნახევარს. აშრობენ ჩრდილში, სხვენზე ან ფარდულში, კარგი ვენტილაციის პირობებში, შიფერის ან თუნუქის სახურავის ქვეშ.
როგორ უწყობს ხელს ქრონიკული ანთება სიმსივნის ზრდასა და გავრცელებას? ახალი კვლევები აჩვენებს ძლიერ ბიოლოგიურ კავშირს
როგორ უწყობს ხელს ქრონიკული ანთება სიმსივნის ზრდასა და გავრცელებას? ახალი კვლევები აჩვენებს ძლიერ ბიოლოგიურ კავშირს

პირველად ისტორიაში – ნოროვირუსის ვაქცინა პირის ღრუს გზით წარმატებით გამოიცადა ადამიანებზე
პირველად ისტორიაში – ნოროვირუსის ვაქცინა პირის ღრუს გზით წარმატებით გამოიცადა ადამიანებზე
- ცხვირი,
- პირი,
- ფილტვები,
- ნაწლავები.
- ეს არის ჩვენი პირველი დამცავი კედელი, რომელიც ანეიტრალებს ვირუსს მის გავრცელებამდე.
რომელი პრეპარატია უფრო ეფექტიანი წონის დასაკლებად? ტირზეატიდი თუ სემაგლუტიდი? ახალი კვლევა პასუხს გვაძლევს
რომელი პრეპარატია უფრო ეფექტიანი წონის დასაკლებად? ტირზეატიდი თუ სემაგლუტიდი? ახალი კვლევა პასუხს გვაძლევს
როგორ განვითარდა ადამიანი: ევოლუციის მტკიცებულება მეცნიერულად და ვიზუალურად
როგორ განვითარდა ადამიანი: ევოლუციის მტკიცებულება მეცნიერულად და ვიზუალურად

ისტორიული გარღვევა მედიცინაში – ახალშობილს ჩაუტარდა მსოფლიოში პირველი პერსონალიზებული CRISPR თერაპია
ისტორიული გარღვევა მედიცინაში – ახალშობილს ჩაუტარდა მსოფლიოში პირველი პერსონალიზებული CRISPR თერაპია















