ელექტრონული სიგარეტი (ე.წ „ვეიპი“) ელექტრონული მოწყობილობაა, რომელიც შედგება რამდენიმე ნაწილისგან: ელემენტი, გახურებადი ნაწილი და კარტრიჯი, რომელიც შეიცავს სითხეს.


ცნობილია, რომ მარილის ჭარბი მოხმარება მოზრდილ პირებში დაკავშირებულია წნევის მომატებასთან. ანალოგიური მტკიცებულებები არ მოიპოვება ბავშვების დღიურ რაციონში მარილის დიდი რაოდენობით არსებობის სადემონსტრაციოდ ისეთი დაავადებების განვითარების მხრივ, როგორიცაა არტერიული ჰიპერტენზია, რესპირატორული დაავადებები, მ.შ.ბრონქული ასთმა, კუჭის კიბო, სიმსუქნე.
დადასტურებულია, რომ კვებითი ჩვევები ბავშვებსა და მოზარდებში–გავლენას ახდენენ მათ კვებით ქცევაზე მოზრდილობისას. მარილისა და ზოგადად, მარილიანი საკვების სიყვარული, ეს არის გზა აღნიშნული გემოვნებითი ფაქტორის ჩამოყალიბებაში. მოზრდილ პირებში მარილის მოხმარების შემცირების რეკომენდაციების ეფექტურობა და მათი წარმატების ერთგვარი გასაღები–ბავშვებში ამ ჩვევის სასტარტო მაჩვენებელშია.
კვებითი რეკომენდაციები
მოზრდილების მსგავსად, ბავშვებში, რეალურად, მარილის მოხმარება მაქსიმალურ რეკომენდირებულ დოზას აღემატება. უმარტივესი ზომა მარილის მოხმარების შემცირებისა, არის:
• ჯანმრთელი საუზმე–ხილი და იოგურტი, ჩიპსების, შებოლილი ძეხვეულის, ყველის, ქათმისა და ტუნას სენდვიჩის ნაცვლად;
• საკვები პროდუქტების ეტიკეტების შემოწმება – სოუსების, პურის და ბურღულეულის ბავშვებისათვის შეძენისას;
• ნებისმიერი ასაკის ბავშვისათვის სადილის მომზადებისას, მარილის დამატებისაგან თავის შეკავება და ბავშვების გადაჩვევა სუფრასთან მარილის დამატებისგან;
მარილის მოხმარების მხრივ ბავშვათა ასაკში გამომუშავებული ჩვევა, კარგი საწყისია მოზრდილობაში მარილის სწორი მოხმარების თვალსაზრისით.
ჩვილი ბავშვები
ჩვილი ბავშვები საჭიროებენ მცირე რაოდენობით მარილს, რადგან მათი თირკმელი არ არის მზად, რათა გაუმკლავდეს ჭარბი რაოდენობით ნატრიუმს.
• არ დააყაროთ მარილი საკვების მომზადებისას;
• დედის რძე აბსოლუტურად აკმაყოფილებს ნუტრიციულ მოთხოვნებს და აბსოლუტურად მისაღებია ბავშვთა კვების თვალსაზრისით;
ძუძუთი კვებიდან გადასვლა ჩვეულებრივ საკვებზე
• ჩვილ ბავშვთა საკვების მომზადებისას, მარილის დამატება არ არის რეკომენდირებული;
• საკვების მომზადებისას გემოს გასინჯვა არ უნდა იყოს საფუძველი მარილის დამატებისა.
ბავშვები
იმ პერიოდიდან, როდესაც ბავშვი იწყებს კვებას იმავე საკვებით, რითაც დანარჩენი ოჯახის წევრები, მნიშვნელოვანია–არ დაამატოთ მარილი საკვების მომზადებისას.
ეს სასარგებლოა მთელი ოჯახისათვის!
მოზარდები
აღნიშნულ ასაკში განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია სწორი დამოკიდებულების შენარჩუნება მარილის მიმართ, რათა არ ჩამოყალიბდეს კარდიო–ვასკულური პათოლოგიების განვითარების რისკების საფუძველი.
ბავშვებში დაბალი შემცველობის მარილიანი საკვების მიღების მოდელი დაეხმარება მათ ჯანსაღი გემოვნებითი მახასიათებლების ფორმირებასა და მოზრდილობაში რეკომენდაციათა შესრულებაში.
ბავშვთა ასაკში მარილის რეკომენდირებული დოზები
0–6 თვე < 1 გრამი/დღეში
6–12 თვე 1 გრამი/დღეში
1–3 წელი 2 გრამი/დღეში
4– 6 წელი 3 გრამი/დღეში
7–10 წელი 5 გრამი/დღეში
11 წელი და მეტი 6 გრამი/დღეში
წყარო: WASH – World Action on Salt and Health (მსოფლიო აქცია მარილისა და ჯანმრთლობის შესახებ)

პერინატალური სერვისების განხორციელება ახალი კორონავირუსით (SARS-CoV-2) გამოწვეული ინფექციის (COVID-19) გავრცელების დროს
დღეისათვის არ არის ცნობილი, იმყოფებიან, თუ არა ორსული ქალები COVID-19-ით დაინფიცირების მაღალი რისკის ქვეშ. თუმცა, რამდენადაც ორსულობის დროს ორგანიზმი განიცდის მნიშვნელოვან ცვლილებებს, რომლებმაც შეიძლება გაზარდოს ზოგიერთი ინფექციის რისკი, მნიშვნელოვანია მათი დაცვა კორონავირუსული ინფექციისაგანაც.
შესაბამისად, ეპიდემიური სიტუაციის პირობებში ყველა ანტე- და პერინატალური სერვისის მიმწოდებელმა დაწესებულებამ უნდა გაითვალისწინოს შემდეგი რეკომენდაციები:
ა) ანტენატალური სერვისის მიმწოდებელი დაწესებულება თავის დაწესებულებაში აღრიცხვაზე მყოფ ყველა ორსულთან ამყარებს კომუნიკაციას (ტელეფონით, ინტერნეტით და სხვა ნებისმიერი ხელმისაწვდომი დისტანციური საშუალებით) და აწვდის რეკომენდაციებს COVID-19 პანდემიის პირობებში უსაფრთხოებისა და სამედიცინო დაწესებულებასთან ურთიერთობის წესების შესახებ;
ბ) ორსულობის პერიოდში, მწვავე რესპირატორული სიმპტომების (ყელის სიმშრალე, მშრალი ხველა, მაღალი ტემპერატურა, ფაღარათი, სხვ.) გამოვლენისას, პირველადი კომუნიკაცია ოჯახის ექიმთან/მეან-გინეკოლოგთან ხორციელდება სატელეფონო კონსულტაციის საშუალებით, რომლის დროსაც ხდება დეტალური ანამნეზის შეკრება როგორც პაციენტის ჩივილების, ასევე COVID-19-ით დაინფიცირებისათვის სარისკო კონტაქტების (მათ შორის მოგზაურობის ისტორიის) გამოვლენის მიზნით;
გ) იმ შემთხვევაში, როდესაც ანამნეზით COVID-19-ით დაინფიცირების სარისკო კონტაქტი გამოირიცხება, ორსულის მართვა (საჭიროების შემთხვევაში ბინაზე) ხორციელდება ოჯახის ექიმის მიერ ანტენატალური სერვისის მიმწოდებელ ექიმ-მეან გინეკოლოგთან კომუნიკაციით, პაციენტის მდგომარეობისა და ორსულობის ვადის გათვალისწინებით;
დ) სამედიცინო დაწესებულებაში ორსულის ვიზიტის განხორციელებასთან დაკავშირებით გათვალისწინებული უნდა იქნეს შემდეგი რეკომენდაციები:
• ექიმთან კონსულტაციისთვის გამოყენებული უნდა იყოს სატელეფონო და ინტერნეტ-საშუალებები;
• აუცილებლობის შემთხვევაში, დაწესებულებაში ვიზიტი ჩანიშნულ უნდა იქნას დროის ისეთ პერიოდში, როდესაც სრულად იქნება გამორიცხული სხვა პაციენტებთან კონტაქტი;
• მაქსიმალურად იქნეს შეზღუდული დამატებითი ვიზიტები;
• ამბულატორიული მიღებისა და კონსულტირებისთვის გამოყენებული უნდა იქნას ისეთი კაბინეტები, რომელთა მოსაცდელი გამიჯნულია დაწესებულების საერთო მოსაცდელი სივრცისგან;
• დაწესებულებაში ვიზიტის დროს ორსულს უნდა ეკეთოს ნიღაბი და შესვლის წინ დაიმუშავოს ხელები ხელის ანტისეპტიკით/სანიტაიზერით;
• სამედიცინო სერვისის მიმწოდებელი ყველა პირი აღჭურვილი უნდა იყოს ქირურგიული ნიღბით და მკაცრად იცავდეს უსაფრთხოების სათანადო ზომებს.
ე) ყველა ორსული, რომლებიც წარმოადგენენ COVID-19-ის დადასტურებულ ან სავარაუდო შემთხვევას (მიუხედავად დაავადების სიმძიმისა და ორსულობის ვადისა), ექვემდებარება მინისტრის შესაბამისი ბრძანებით განსაზღვრულ პერინატალური სერვისის მიმწოდებელ სტაციონარულ სამედიცინო დაწესებულებაში ჰოსპიტალიზაციას;
ვ) COVID-19 ტესტის უარყოფითი შედეგის შემთხვევაში, ორსულის სტაციონარში ჰოსპიტალიზაციაზე გადაწყვეტილება მიიღება ოჯახის ექიმისა და ანტენატალური სერვისის მიმწოდებელი დაწესებულების მეან-გინეკოლოგის მიერ დაავადების სიმძიმისა და ორსულობის ვადის გათვალისწინებით;
ზ) ორსულები, რომლებიც იმყოფებიან კარანტინში/თვითიზოლაციაში, რესპირატორული
ინფექციის ნიშნების (მაღალი ტემპერატურა, ხველა, ქოშინი და ა.შ) გამოვლენისთანავე ექვემდებარებიან მინისტრის შესაბამისი ბრძანებით განსაზღვრულ პერინატალური სერვისის მიმწოდებელ სტაციონარულ სამედიცინო დაწესებულებაში ჰოსპიტალიზაციას მიუხედავად დაავადების სიმძიმისა და ორსულობის ვადისა.
ყოველწლიურად, 29 მარტს საქართველოში აღინიშნება დღე ,,საქართველო თამბაქოს გარეშე“. მისი აღნიშვნა საქართველოში 1996 წლიდან დაიწყო თამბაქოს საწინააღმდეგო ეროვნული ცენტრის ინიციატივით და ეძღვნება თამბაქოსაგან თავისუფალი გარემოს მნიშვნელობის შესახებ საზოგადოების ცნობიერების ამაღლებას.
„საქართველო თამბაქოს გარეშე“ ყოველ წელს სხვადასხვა სლოგანით იმართება. 2012 წელს ის ეძღვნებოდა საშუალო სკოლებსა და სამედიცინო დაწესებულებებში თამბაქოსაგან თავისუფალი გარემოს შექმნის მნიშვნელობის შესახებ ინფორმირებულობის ამაღლებას. რაც შეეხება 2013 წლის 29 მარტის ღონისძიებებს გაიმართება სლოგანით : „ორსულობა და თამბაქო“
ორსულობის დროს თამბაქოს მოხმარების ზეგავლენა დედისა და ბავშვის ჯანმრთელობაზე
თითქმის ყველამ იცის, რომ მოწევა იწვევს კიბოს, გულ-სისხლძარღვთა დაავადებებს და სხვა სერიოზულ ჯანმრთელობის პრობლემებს. ქალები, რომლებიც ორსულობის დროს ეწევიან საფრთხეს უქმნიან საკუთარ ჯანმრთელობას და მუცლად მყოფ ნაყოფს. ორსულობის დროს მოწევის საფრთხეებია: ახალშობილის ნაადრევი დაბადება, გარკვეულ თანდაყოლილი პათოლოგიები და ახალშობილთა სიკვდილი. ასევე აღსანიშნავია, რომ თამბაქოს კვამლის გარემოცვაში ყოფნაც კი (პასიური მოწევა) სერიოზულ საფრთხეებს უქმნის ორსულ ქალს და მის ნაყოფს.
მნიშვნელოვანი ფაქტები ორსულთა მწეველობაზე:
სიგარეტისთვის თავის დანებება დაორსულებამდე რამდენიმე ხნით ადრე საუკეთესო გამოსავალია რისკების თავიდან ასაცილებლად. თუმცა, დაორსულების შემდეგაც ქალი რაც უფრო ადრე დაანებებს მოწევას თავს, უფრო მეტად დაიცავს სხვადასხვა ჯანმრთელობის პრობლემებისგან საკუთარ თავს და ნაყოფს.
რა არის თამბაქოზე თავის დანებების დადებითი მხარეები?
მოწევისთვის თავის დანებება თავს უკეთ გაგრძნობინებთ და თქვენი ბავშვისთვის უფრო ჯანსაღ გარემოს უზრუნველყოფს. როდესაც თავს ანებებთ მოწევას:
განთავისუფლდი თამბაქოს მოხმარების მავნე ჩვევისაგან
ახალბედა დედები, რომლებმაც ორსულობის პერიოდში თავი დაანებეს თამბაქოს მოხმარებას, ხშირად ფიქრობენ, რომ ბავშვის დაბადების შემდეგ მოწევის გაგრძელება მათ შვილს საფრთხეს აღარ შეუქმნის. ეს მოსაზრება მცდარია. ბავშვებს, რომლებიც თამბაქოს მეორადი კვამლის (კვამლი, რომელიც გამოიყოფა მოწევის პროცესში) გარემოცვაში იმყოფებიან, ხშირად აქვთ ჯანმრთელობის პრობლემები, მათ შორის, ასთმური შეტევების განვითარების (სუნთქვის გართულებით მიმდინარე დაავადება) მომატებული რისკი.
მართალია, სიგარეტზე თავის დანებება რთული და ხანგრძლივი პროცესია, მაგრამ თქვენი და თქვენი შვილის ჯანმრთელობა ამად ღირს.
წყარო: აშშ-ს დაავადებათა კონტროლის და პრევენციის ცენტრი
http://www.cdc.gov/reproductivehealth/tobaccousepregnancy/
http://www.cdc.gov/tobacco/basic_information/health_effects/pregnancy/index.htm
http://www.cdc.gov/features/pregnantdontsmoke/
მოამზადა: ჯანმრთელობის ხელშეწყობის სამმართველომ
კვლევის შედეგმა აჩვენა, რომ განსაკუთრებით დამაფქირებელია ახალგაზრდა წყვილებისთვის. ეს სიახლე საინტერესოა ნებისმიერი ქვეყნის ოჯახებისთვის იმიტომ, რომ გამოცდილება საერთო შეიძლება აღმოჩნდეს, რომელსაც აუცილებლად ჭირდება გაზიარება.
როდესაც დასავლეთ ინგლისის უნივერსიტეტმა ჩაატარა კვლევა, კვლევის შედეგების მიხედვით გამოიკვეთა, ყველაზე ხშირად ადრეული ასაკის ბავშვებში რატომ შეიძლება გახნვითარდეს თავის ტვინის ტრავმა.
როდესაც კვლევას ატარებდნენ, შეისწავლეს უამრავი ბავშვი და უამრავი შემთხვევა. მათ შორის განსაკუთრებით საყურადღებო აღმოჩნდა მონაცემები, რომელსაც ახლა გაგიზიარებთ:
დიახ, ე.წ. ბრისტოლის კვლევა გვეუბნება, რომ 100 ათასი ბავშვიდნა 35 ბავშვი ზარალდება ნჯღრევით.
კიდევ უფრო დასაფიქრებელი აღმოჩნდა შედეგი, რომელიც ადასტურებს, რომ ამ სინდრომის მქონე ბავშვებიდან, ამ მდგომარეობაში მყოფი ბავშვებიდან 20-25% იღუპება.
ორგანიზმში იწყება ცვლილებები, რომლებიც წლების განმავლობაში გრძელდება
20 წუთში იკლებს გულისცემის სიხშირე
2 კვირიდან 2 თვეში მცირდება გულის შეტევის რისკი, უმჯობესდება ფილტევის მუშაობა
1 წელიწადში ნახევრდება გულის დაავადებების რისკი…
შვეიცარიის ლოზანის საუნივერსიტეტო საავადმყოფოში, კაცმა, რომელიც ათწლეულზე მეტია წელის ქვემოთ იყო პარალიზებული, უბრალოდ კვლავ გადადგა ნაბიჯები – არა ეგზოსკელეტონებით ან ბრეკეტებით, არამედ ციფრული ხიდის გამოყენებით თავის ტვინსა და ზურგის თიაქარს შორის.
ნეიროქირურგებმა ორი უკაბელო მოწყობილობა იმპლანტაცია ჩაუტარეს: ერთი მის ძრავის კორტექსზე (თავის ქალას შიგნით) და ერთი ხერხემლის თიაქარზე.
ეს იმპლანტები შიფრავს კაცის განზრახვას, რომ იაროს და პირდაპირ ხერხემლის ქვედა ნაწილში აგზავნის სიგნალებს, რაც დაზიანებულ ადგილს მთლიანად გადაუვლის. არანაირი კაბელები. არანაირი გარე დახმარება.
რამდენიმე კვირიანი ვარჯიშის შედეგად, მამაკაცს შეეძლო ოთახის გასვლა, კიბეებზე ასვლა და უსწორმასწორო მიწის ნავიგაცია. მისი მოძრაობები არ იყო რობოტული ან ჯერკიანი – ისინი იყო თხევადი, პასუხისმგებელი და შეგნებული. ეს პირველი შემთხვევაა, როდესაც ხერხემლის ტრავმის სრული ციფრული შემოვლითი გზა რეალურ სამყაროში, თვითინიცირებული სიარულის შედეგია.
სისტემა იყენებს მანქანურ სწავლებას ტვინის სიგნალების დეკოდირებისთვის რეალურ დროში და დროთა განმავლობაში ადაპტირდება პაციენტის მოძრაობის მიზნებს.
ეს არ არის მხოლოდ ინსტრუმენტი – ეს არის ნერვული სისტემის გაფართოება. და რამდენადაც წარმოუდგენლად არ უნდა ჟღერდეს, მამაკაცის თავდაპირველმა ხერხემლის ფუნქციამ რამდენიმე კვირის შემდეგ ბუნებრივი შეკავშირების ნიშნების გამოვლენა დაიწყო, რაც მიუთითებს, რომ სტიმულაციამ შესაძლოა ხელი შეუწყოს განკურნებასაც. ნეიროტექნოლოგიამ მიაღწია იმ წერტილს, როდესაც მარტო ფიქრს შეუძლია აღუდგეს მოძრაობა – წლების განმავლობაში დუმილის შემდეგაც კი.
ზეთისხილის ხე, რომელსაც ხშირად სიცოცხლის ხეს უწოდებენ, უძველესი დროიდან განსაკუთრებული პატივით სარგებლობდა ხმელთაშუა ზღვის კულტურებში. მითოლოგიის თანახმად, სწორედ მისი რტო გადასცა ათენამ ზევს, რაც ხეს ღვთაებრივი საწყისის სიმბოლოდ აქცევდა. თუმცა მხოლოდ სიმბოლოს როლი არ ჰქონია – მის ფოთლებს რეალური სამკურნალო ძალა გააჩნია, რომელიც მეცნიერებმა ჯერ კიდევ ასკლეპიოსის ეპოქაში აღმოაჩინეს.
დღეს ზეთისხილის ფოთლების ჩაი არა მხოლოდ ბერძნული სოფლების ყოველდღიურ რუტინად იქცა, არამედ ჯანმრთელობის ბუნებრივ ელექსირადაც მიიჩნევა. ფოთლები მდიდარია ანტიბაქტერიული და ანტივირუსული კომპონენტებით, რაც მის მოხმარებას ეფექტურს ხდის სეზონური გრიპების, ინფექციებისა და ქრონიკული დაავადებების წინააღმდეგ ბრძოლაში. საინტერესოა, რომ თურქეთში მას აქტიურად იყენებდნენ COVID-19-ის პერიოდში, როგორც პრევენციულ საშუალებას. გააგრძელეთ კითხვა