შაბათი, მაისი 9, 2026
მთავარი წაკითხვა გვერდი 271

იწყება ორგანოების რეგენერაციის ეპოქა? – მეცნიერებმა თაგვს დაზიანებული ყური აღუდგინეს

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
იწყება ორგანოების რეგენერაციის ეპოქა? - მეცნიერებმა თაგვს დაზიანებული ყური აღუდგინეს
#post_seo_title

მეცნიერებმა თაგვს დაზიანებული ყური აღუდგინეს – იწყება ორგანოების რეგენერაციის ეპოქა?

ავტორი: პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი
sheniekimi.ge | ოფიციალური სამედიცინო საინფორმაციო პლატფორმა
🧬 თაგვის ყური ხელახლა ამოიზარდა — გენური გადართვის მეშვეობით
ჩინელმა მეცნიერებმა ბიოლოგიის ეროვნული ინსტიტუტიდან (National Institute of Biological Sciences) მნიშვნელოვანი გარღვევა დააფიქსირეს — მათ შეძლეს თაგვის დაზიანებული ყურის სრული რეგენერაცია მხოლოდ ერთი გენური გადართვის მეშვეობით, რაც იმედის სხივს ქმნის მომავლისთვის: შეძლებს კი ადამიანის სხეულიც იგივე?
კვლევისას აღმოჩნდა, რომ ვიტამინი A-ს ერთ-ერთი ფორმის — რეტინოინის მჟავის (retinoic acid) ნაკლებობა ზღუდავდა თაგვებსა და ვირთხებში დაზიანებული ყურის აღდგენას. მეცნიერებმა ჩარევით გაააქტიურეს გენური გზა, სახელად Aldh1a2, რომელიც ამ მჟავის სინთეზზე აგებს პასუხს.
🔬 როგორ მუშაობს პროცესი?
• აქტივაცია მოხდა პირდაპირ გენურ დონეზე, დაზიანების ადგილზე
• რეტინოინის მჟავის მიწოდებით უჯრედებმა მიიღეს სიგნალი ზრდისა და აღდგენის დასაწყებად
• შედეგი? ყურის სრული რეგენერაცია – მათ შორის ხრტილოვანი ქსოვილი, კანი და სისხლძარღვები
ეს მოვლენა ადრე ე.წ. „ევოლუციურად გამორთულ გენურ გადამრთველად“ ითვლებოდა ძუძუმწოვრებში — ანუ ფუნქცია, რომელიც წარსულში ჰქონდათ ორგანიზმებს, მაგრამ დროთა განმავლობაში დაკარგეს. ამჯერად კი ეს ფუნქცია ხელახლა იქნა გააქტიურებული.
🌍 implications: რას ნიშნავს ეს ადამიანისთვის?
მიუხედავად იმისა, რომ თაგვის ყური პატარა სტრუქტურაა, ის შედგება სხვადასხვა ქსოვილისგან: კანის, ხრტილის, სისხლძარღვების.
მისი სრული აღდგენა უჩვენებს, რომ ორგანიზმს აქვს პოტენციალი თვითგანკურნებისკენ, თუკი საჭირო მოლეკულები და გენები სწორად გააქტიურდება.
ამ მიღწევამ გააჩინა შეკითხვა:
შეიძლება თუ არა ადამიანის ორგანოების — ღვიძლის, თირკმლის ან გულის — რეგენერაცია გენური გადართვის გზით?
მეცნიერები ფრთხილობენ და აღნიშნავენ, რომ ადამიანის ორგანოები ბევრად უფრო დიდია და რთული სტრუქტურაც აქვთ, მაგრამ პრინციპულად მექანიზმი ერთი და იგივეა.
📌 დასკვნა
✅ მეცნიერებმა დაამტკიცეს, რომ სხეულს ბუნებრივად შეუძლია რეგენერაცია — თუკი გენური სისტემა სწორად იმართება

✅ Aldh1a2 და რეტინოინის მჟავა შესაძლოა გახდეს მომავლის რეგენერაციული თერაპიის საფუძველი
✅ თაგვის ყურის აღდგენა მხოლოდ დასაწყისია — მომავალში შესაძლოა შევძლოთ ადამიანის ორგანოების აღდგენა ჭრილობის ან დაავადების შემდეგ
❓💬 ხშირად დასმული კითხვები
რა არის Aldh1a2?
ეს გენი პასუხისმგებელია ვიტამინ A-სგან რეტინოინის მჟავის წარმოებაზე — რომელიც რეგენერაციის პროცესისთვის აუცილებელია.
რატომ არ ხდება ბუნებრივად ყურის აღდგენა ადამიანში?
ევოლუციური პროცესის შედეგად ზოგიერთ ძუძუმწოვარს შეუჩერდა ეს უნარი — თუმცა გენები კვლავ არსებობენ, უბრალოდ გამორთულია.
შეიძლება თუ არა ამ კვლევამ გახსნას გზა ორგანოთა რეგენერაციისკენ?
პრინციპულად კი — თუმცა რეალურ კლინიკურ პრაქტიკამდე ჯერ კიდევ მრავალი ნაბიჯია საჭირო, მათ შორის ადამიანის კვლევები.
არის ეს მკურნალობის ფორმა უკვე ხელმისაწვდომი?
ჯერ არა — ეს მხოლოდ საწყისი ეტაპის ლაბორატორიული კვლევაა, რომელიც ამჟამად თაგვებზეა გამოცდილი.

📚 წყაროები (Vancouver სტილით)
1. Hu D, et al. Activation of Aldh1a2 re-enables ear regeneration in mice via retinoic acid signaling. Cell Regeneration. 2024;13(1):25–34. doi:10.1186/s13619-024-00047-6
2. National Institute of Biological Sciences, Beijing. Gene switch controls ear regeneration in mammals. Press release, 2024.
3. ScienceDaily. Scientists regrow mouse ear using genetic signal. Published 2024 Apr. Available from: https://www.sciencedaily.com/relea…/2024/04/240412112344.htm
📲 გადმოწერე აპლიკაცია “შენი ექიმი” – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
✔ მიიღე სანდო და უახლესი ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან
🔹 iPhone: https://apps.apple.com/app/sheniekimi/id6746522706
🔹 Android: https://play.google.com/store/apps/details…
📡 Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე — დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი, რომელსაც აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე.
#drpkhakadze #აქხარისხია #შენიექიმი #accreditationge #გიორგიფხაკაძე #შენიამბები #sheni #sheniambebi Giorgi Pkhakadze @highlight SheniEkimi.ge • შენი ექიმი SheniAmbebi.ge • შენი ამბები SheniAcademia DrPkhakadze SheniSilamaze.ge • შენი სილამაზე

შეიძლება იყოს ვირთხა და ტექსტი გამოსახულება

გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.

ონკოლოგი საზოგადოებას აფრთხილებს – იწვევს თუ არა ცხელი სასმლის მიღება სხვადასხვა სიმსივნურ პათოლოგიას

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
რატომ არ არის სასურველი ძალიან ცხელი ყავისა და ჩაის მირთმევა და იწვევს თუ არა ცხელი სასმლის მიღება სხვადასხვა სიმსივნურ პათოლოგიას - კლინიკური ონკოლოგის გაფრთხილება
#post_seo_title

კლინიკური ონკოლოგი, ელენე მარიამიძე, გადაცემაში “დილა მშვიდობისა საქართველო” საუბრობს, რატომ არ არის სასურველი ძალიან ცხელი ყავისა და ჩაის მირთმევა.

ცხელი სასმელების მიღება კულტურული ტრადიციაა ბევრ ქვეყანაში, თუმცა არასწორი ჩვევები ჯანმრთელობაზე სერიოზულ ზემოქმედებას ახდენს. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია გავითვალისწინოთ ტემპერატურა, ჭურჭელი და მოხმარების სიხშირე.

რეკომენდაცია: ჩაის ჩამოსხმის შემდეგ მინიმუმ 10 წუთით დაელოდეთ, სანამ დალევთ.

„ჩაის შემთხვევაში, ორი მარტივი წესია – რომ ჩამოვასხამთ, 10 წუთის განმავლობაში არ უნდა მივიღოთ. კვირაში ერთხელ ეს ისეთი მავნე არ იქნება. თუმცა, რუტინად ქცეული არ უნდა იყოს. მაგალითად, ირანში კულტურული წესია, რომ ყველა სტუმარს ცხელი სითხეებით უმასპინძლდებიან.

ეს წლების განმავლობაში გრძელდება, რაც, სამწუხაროდ, ონკოლოგიური დაავადებების განვითარების ერთ-ერთი რისკია. მარტივად რომ ვთქვათ, ჭიქას რომ ხელს ვერ მოვკიდებთ, ეს ნიშნავს, რომ ძალიან ცხელია და ტემპერატურა უსაფრთხო არ არის. ჩამოსხმიდან 10 წუთი უნდა დაველოდოთ.

ასევე, ჭიქა ძალიან ცხელი არ უნდა იყოს. ყურადღება უნდა მივაქციოთ ჭურჭელს, რომელშიც ცხელ სითხეს ვასხამთ, რომ ის ამ მიზნისთვის იყოს გათვლილი”.

გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.

ბუნებრივი დახმარება გულისთვის, წნევის კონტროლისთვის და ნერვული სისტემის დასამშვიდებლად

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
#post_seo_title

კუნელის საოცარი სარგებელი: ბუნებრივი დახმარება გულისთვის, წნევის კონტროლისთვის და ნერვული სისტემის დასამშვიდებლად🌿

კუნელი (Crataegus) ათასწლეულებია გამოიყენება როგორც სამკურნალო მცენარე.

მის ყვავილებსა და ნაყოფს უნიკალური ბიოქიმიური შემადგენლობა აქვს, რაც მას პოპულარულ საშუალებად აქცევს გულის, ნერვული და სისხლძარღვთა სისტემების ჯანმრთელობის მხარდასაჭერად.

📅 როდის და როგორ იკრიფება კუნელის ყვავილი და ნაყოფი?

    • 🌸 ყვავილი იკრიფება ყვავილობის დასაწყისში — როცა ზოგიერთი კვირტი ჯერაც არ არის გაშლილი.
      მოსავლის აღების შემდეგ ყვავილები თხელ ფენად იშლება და ხმება სუფთა, კარგად ნიავებად ადგილას. გააგრძელეთ კითხვა

 

 

გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.

რომელი დაავადებები აქტიურდება ცხელ სეზონზე, რა პრობლემები შეიძლება შეგვიქმნას ტემპერატურის მკვეთრმა ცვალებადობამ

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ვლევის შედეგების თანახმად, ყოველდღიურად 20 წუთი სწრაფი სიარული საგრძობლად ამცირებს ნაადრევი სიკვდილის რისკს
#post_seo_title

სიცხე და შაკიკი – რა პრობლემები შეიძლება შეგვიქმნას ტემპერატურის მკვეთრმა ცვალებადობამ – ამ თემაზე ექიმი, გიორგი ღოღობერიძე, გადაცემა „შუადღეში“ საუბრობს.

შაკიკი – ნევროლოგიური დაავადება, რომელსაც ახასიათებს ძლიერი თავის ტკივილი, ძირითადად ლოკალიზებული თავის ერთ მხარეს. კისრის შაკიკი წარმოიშობა კისრის სახსრების ანთების შედეგად.

ნახეთ, დეტალურად ვიდეო:

გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.

“როდესაც სიცხის ზეგავლენაზე ვსაუბრობთ, ალბათ რამდენიმე ფაქტორი უნდა გამოვყოთ, რაც ყველაზე მეტად მნიშვნელოვანია ასეთი ექსტრემალურად მაღალი ტემპერატურის შემთხვევაში”-ივანე ჩხაიძე

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
„ეს არის უნივერსალური რეკომენდაცია, რომელიც ვირუსის დროს უნდა გავითვალისწინოთ“ - ივანე ჩხაიძე
#post_seo_title

ზაფხულის ცხელ დღეებთან დაკავშირებით, დაავადებათა კონტროლის ეროვნული ცენტრი რეკომენდაციებს აქვეყნებს.

სპეციალისტების თქმით, განსაკუთრებით მაღალი ტემპერატურა, რომელიც რამდენიმე დღე გასტანს, პირდაპირ გავლენას ახდენს ადამიანის ჯანმრთელობაზე – იწვევს როგორც სხვადასხვა დაავადების განვითარებას, ასევე არსებულის გამწვავებას.

რეკომენდაციებს შორის დასახელებულია მაღალი ტემპერატურის დროს ქუჩაში გასვლისგან თავის შეკავება. უნდა მიიღოთ დიდი რაოდენობით სითხე, გარდა ალკოჰოლური, ტკბილი და კოფეინიანი სასმელებისა. არ დატოვოთ ბავშვები და შინაური ცხოველები გაჩერებულ სატრანსპორტო საშუალებებში. გააგრძელეთ კითხვა

გაერო: დამატებით ძალისხმევის გარეშე პლანეტაზე საშუალო ტემპერატურა 3,1 გრადუსით გაიზრდება

 

გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.

რეკომენდაციები: პირდაპირ გავლენას ახდენს ადამიანის ჯანმრთელობაზე – იწვევს როგორც სხვადასხვა დაავადების განვითარებას, ასევე არსებულის გამწვავებას

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
გაერო: დამატებით ძალისხმევის გარეშე პლანეტაზე საშუალო ტემპერატურა 3,1 გრადუსით გაიზრდება
#post_seo_title

ზაფხულის ცხელ დღეებთან დაკავშირებით, დაავადებათა კონტროლის ეროვნული ცენტრი რეკომენდაციებს აქვეყნებს.

სპეციალისტების თქმით, განსაკუთრებით მაღალი ტემპერატურა, რომელიც რამდენიმე დღე გასტანს, პირდაპირ გავლენას ახდენს ადამიანის ჯანმრთელობაზე – იწვევს როგორც სხვადასხვა დაავადების განვითარებას, ასევე არსებულის გამწვავებას.

რეკომენდაციებს შორის დასახელებულია მაღალი ტემპერატურის დროს ქუჩაში გასვლისგან თავის შეკავება. უნდა მიიღოთ დიდი რაოდენობით სითხე, გარდა ალკოჰოლური, ტკბილი და კოფეინიანი სასმელებისა. არ დატოვოთ ბავშვები და შინაური ცხოველები გაჩერებულ სატრანსპორტო საშუალებებში.

“საკმაოდ დაცხა, შესაბამისად, რეკომენდაციები იქნება, თუ შეგვიძლია და აუცილებლობა არ არის, ძალიან სიცხე როდესაც არის, ვეცადოთ, ჩრდილში ვიყოთ, ვატაროთ მაქსიმალურად მსუბუქი, ღია ფერის ტანსაცმელი. მივიღოთ დიდი რაოდენობით სითხე, გარდა ალკოჰოლისა, ტკბილი სასმელებისა და ასევე, კოფეინის შემცველი სასმელებისა. კარგი იქნება, თუ მივიღებთ გარკვეული მინერალების შემცველ პრეპარატებს. ეს უკვე ექიმმა უნდა დაუნიშნოს ადამიანს. ღამე ფანჯრები უნდა გავაღოთ, როდესაც შედარებით სიგრილეა, იმისათვის რომ ამ პერიოდში მაქსიმალურად განიავდეს. როცა სიცხე იწყება და მზე დააჭერს, ამ დროს დავხუროთ. ყველა რჩევა, პირველ რიგში უნდა გაითვალისწინონ იმათ, ვისაც აქვს გულ-სისხლძარღვთა დაავადებები,” – ამბობს დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრის გენერალური დირექტორის მოადგილე, პაატა იმნაძე. 

“როდესაც სიცხის ზეგავლენაზე ვსაუბრობთ, ალბათ რამდენიმე ფაქტორი უნდა გამოვყოთ, რაც ყველაზე მეტად მნიშვნელოვანია ასეთი ექსტრემალურად მაღალი ტემპერატურის შემთხვევაში”, – ამის შესახებ იაშვილის სახელობის ბავშვთა ცენტრალური საავადმყოფოს სამედიცინო დირექტორი, ივანე ჩხაიძე საუბრობს.

ივანე ჩხაიძე რამდენიმე გასათვალისწინებელ რეკომენდაციას უსვამს ხაზს. 

“პირველ რიგში, ეს არის კანზე ზემოქმედება, მეორე არის გაუწყლოების განვითარების რისკი, როდესაც ორგანიზმი კარგავს სითხეს და არ ხდება მისი ჩანაცვლება, მესამე რისკი დაკავშირებულია ზაფხულის პერიოდში პროდუქტების შენახვის წესების დარღვევასთან და მეოთხე არის წყლით სარგებლობასთან. თუმცა ყველაზე სწრაფად განვითარებადი არის კანის დამწვრობა, რომელიც შეიძლება რამდენიმე საათის განმავლობაში განვითარდეს, განსაკუთრებით მცირე ასაკის ბავშვებში. როდესაც ბავშვი ან დიდი, დიდი ხნის განმავლობაში არის მზის სხივების ზემოქმედების ქვეშ, ვითარდება სითბური დარტყმა, ეს არის თავის ტკივილი, ასევე კანის მკვეთრი გაწითლება, ეს არის გულისცემის გახშირება, სუნთქვის გახშირება, თავბრუსხვევა, ღებინების შეგრძნება, ტემპერატურის მატება, 40 გრადუსი და მეტი. ეს ყველაფერი მიმანიშნებელია სითბური დარტყმის განვითარებაზე და აქ, ალბათ, დაუყოვნებლივი რეაგირება არის საჭირო,” – ამბობს ივანე ჩხაიძე.

გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.

პაატა იმნაძე, მოსახლეობას მაღალ ტემპერატურასთან დაკავშირებით, რეკომენდაციებს აძლევს – „მოვუწოდებ მოსახლეობას, მაღალი ტემპერატურის დროს თავი შეიკავონ…“

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ბევრ განვითარებულ ქვეყანაში დაწესებული ნორმა უფრო მეტია ზღვრულად დასაშვები კონცენტრაციის, აქედან გამომდინარე არავითარი რეალური საფრთხე არ არსებობს - პაატა იმნაძე
#post_seo_title

მოვუწოდებ მოსახლეობას, მაღალი ტემპერატურის დროს თავი შეიკავონ გარეთ ყოფნისგან და მიიღონ დიდი რაოდენობით სითხე, წყალი, – ამის შესახებ ჯანდაცვის სამინისტროს დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრის გენერალური დირექტორის მოადგილემ, პაატა იმნაძემ განაცხადა.

პაატა იმნაძე, მოსახლეობას მაღალ ტემპერატურასთან დაკავშირებით, რეკომენდაციებს აძლევს.

„ზაფხულის ცხელ დღეებში თავი შევიკავოთ გარეთ ყოფნისგან. ვეცადოთ, ვიყოთ მაქსიმალურად ჩრდილში. ასევე, ვატაროთ ღია ფერის ტანსაცმელი, რათა ქსოვილი გამტარი იყოს. ასევე, ძალიან კარგია დიდი რაოდენობით სითხის – წყლის მიღება. თუ გვინდა, სახლში სიგრილე შევინარჩუნოთ, უნდა გავაღოთ ფანჯრები და გადავწიოთ ფარდები, რათა მზის სხივები ნაკლებად შემოვიდეს. ასევე, კარგია სველი პირსახოცის ჩამოკიდება, იგი ატენიანებს ჰაერს და შველის ტემპერატურის დაწევას. თუ ტემპერატურა 35 გრადუსზე მეტია, ვენტილატორი არ შველის. ვისაც, კონდიცირების საშუალება არ აქვს, შეუძლია, საზოგადოებრივი სივრცეებით ისარგებლოს. ასევე, აუცილებელია ღამე ფანჯრების გაღება, როდესაც შედარებით სიგრილეა, რათა მაქსიმალურად განიავდეს საცხოვრებელი სივრცე. ორგანიზმს გაგრილებაში სველი პირსახოციც ეხმარება. მაღალი ტემპერატურის დროს, ასევე, გასათვალისწინებელია ისიც, რომ არ მივიღოთ დიდი ოდენობის საკვები და მოვერიდოთ ცილას“, – განაცხადა პაატა იმნაძემ.

გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.

სპილენძის როლი ტვინის ჯანმრთელობაში – საკვებში შემავალი სპილენძი დაკავშირებულია სიბერეში ტვინის უკეთესად ფუნქციონირებასთან — ახალი მიგნება

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ახალი სამეცნიერო აღმოჩენა - ტვინის გლიკოგენი შესაძლოა ალცჰაიმერის წინააღმდეგ ბრძოლის ახალ იმედად იქცეს
#post_seo_title

სპილენძის როლი ტვინის ჯანმრთელობაში: როგორ უწყობს ხელს მიკროელემენტი გონებრივ სიმახვილეს ხანდაზმულ ასაკში?

🧠 ჯანსაღი კვება ტვინის ფუნქციონირებისთვის ერთ-ერთი გადამწყვეტი ფაქტორია — და ახლახან ჩატარებულმა ფართომასშტაბიანმა კვლევამ დაადასტურა, რომ საკვებით მიღებული სპილენძი შესაძლოა პირდაპირ უკავშირდებოდეს კოგნიტურ შესაძლებლობებს 60 წელს გადაცილებულ პირებში.

ახალი მიგნება: მეტ სპილენძს — უკეთესი მეხსიერება?

ჩინეთის ჰებეის სამედიცინო უნივერსიტეტის მეცნიერებმა გააანალიზეს 2420 ხანდაზმული ამერიკელის კვებითი ჩვევები და კოგნიტური მონაცემები. შედეგებმა ცხადყო: სპილენძის მდიდარი კვება ასოცირდება მეხსიერების, კონცენტრაციისა და სხვა გონებრივი უნარების გაუმჯობესებასთან.

მათ აღმოაჩინეს, რომ ადამიანები, რომელთა რაციონში ეს მიკროელემენტი მეტად იყო წარმოდგენილი, უკეთეს შედეგებს აჩვენებდნენ კოგნიტურ ტესტებში — განსაკუთრებით მათ შორის, ვისაც ინსულტის ისტორია ჰქონდათ.

რამდენი სპილენძი არის ოპტიმალური?

მეცნიერებმა დაასახელეს რეკომენდებული დღიური ოდენობა — დაახლოებით 1.22 მილიგრამი. სწორედ ეს დოზა უკავშირდებოდა ყველაზე დადებით შედეგებს გონებრივი ფუნქციების მხრივ.
📌 მეტი რაოდენობა კი უკვე არ ზრდიდა სარგებელს და შესაძლოა გარკვეული რისკებიც მოეტანა ჯანმრთელობისთვის.

სად ვიპოვოთ სპილენძი?

სპილენძი ბუნებრივად გვხვდება მრავალ საკვებში. მაგალითად:

  • 🥜 ერთი მუჭა ნიგოზი

  • 🍲 ერთი ჯამი ოსპი

  • 🍄 სოკო

  • 🍫 შავი შოკოლადი

  • 🌾 ხორბლის ქატო

  • 🥔 კარტოფილი

  • 🐚 ხამანწკები

ეს პროდუქტები არა მხოლოდ სპილენძით, არამედ სხვა სასარგებლო ნივთიერებებითაც მდიდარია, რაც მათ სრულფასოვან, ჯანსაღ კვების ნაწილად აქცევს.

რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი?

სპილენძს ორგანიზმში რამდენიმე მნიშვნელოვანი ფუნქცია აკისრია:

  • ხელს უწყობს ნეირონების კომუნიკაციას

  • მონაწილეობს ენერგიის წარმოებაში ტვინში

  • იცავს ტვინის უჯრედებს ოქსიდაციური დაზიანებისგან

თუმცა, მეცნიერები გვაფრთხილებენ: ჭარბი სპილენძი შესაძლოა ტოქსიკური აღმოჩნდეს და გარკვეულ შემთხვევაში ნეიროდეგენერაციულ პროცესებსაც შეუწყოს ხელი. სწორედ ამიტომ მნიშვნელოვანია ბალანსის დაცვა.

კვლევის შეზღუდვები და მომავალი ნაბიჯები

აღსანიშნავია, რომ კვლევის მონაცემები დაყრდნობილი იყო მონაწილეთა თვითმოხსენებაზე, რაც გარკვეულ სუბიექტურობას იწვევს. მონაწილეებს მხოლოდ ბოლო 24 საათში მიღებული საკვები გაახსენეს, რაც მთლიან სურათს სრულად ვერ ასახავს.

🔬 მომდევნო ეტაპი იქნება გრძელვადიანი კვლევები, რომლებიც უფრო ზუსტად გაზომავს სპილენძის მიღებას და დაადგენს პირდაპირ მიზეზ-შედეგობრივ კავშირს.

ამას გარდა, შედეგები ეთანხმება წინა კვლევებსაც, რომლებიც ამავე დასკვნამდე მივიდნენ — სპილენძი კარგია თავის ტვინისთვის. ცნობილია, რომ ის ხელს უწყობს ტვინში ნეირონების კომუნიკაციას და ენერგიის წარმოებას, იცავს მას დაზიანებისგან.

„მიუხედავად იმისა, რომ სპილენძი აუცილებელია ტვინის გამართული ფუნქციონირებისთვის და მისი დეფიციტი ნევროლოგიურ დარღვევებს იწვევს, ჭარბი სპილენძი შეიძლება ტოქსიკური იყოს და გამოიწვიოს ოქსიდაციური სტრესი და ნეიროდეგენერაცია“, — წერენ მკვლევრები.

დღეში 1.22 მილიგრამი ერთი მუჭა ნიგვზის ან ერთი ჯამი ოსპის ეკვივალენტია. სპილენძი იმაზე მეტ საკვებში გვხვდება, ვიდრე შეიძლება ფიქრობდეთ — სოკოში, შავ შოკოლადში, ხორბლის ქატოში, კარტოფილში და ხამანწკებში.

ბოლო დროს სულ უფრო იზრდება ინტერესი ისეთი მიკროელემენტების მიმართ, როგორიცაა მაგნიუმი, რკინა, სელენი, თუთია და სპილენძი. მეცნიერებს აინტერესებთ, რამდენად მნიშვნელოვანი შეიძლება იყოს ისინი სიბერეში გონების სიმახვილის შესანარჩუნებლად.

აშკარაა, რომ საკვები დიდ როლს ასრულებს ჩვენი ტვინის ჯანმრთელობაში, მაგრამ კვების რაციონი მხოლოდ ერთ-ერთი ფაქტორია. ამგვარმა კვლევებმა შეიძლება გზა გაუხსნას ტვინის იმ პრობლემების პრევენციისა და მკურნალობის გაუმჯობესებას, რომლებიც, როგორც წესი, სიბერესთან ერთად მოდის.

„დემენციის ყველა ფორმა, მსუბუქი კოგნიტური გაუარესებიდან ალცჰაიმერის დაავადებამდე, გამოირჩევა კოგნიტური დაქვეითებით და სულ უფრო მეტად ხდება მნიშვნელოვანი გამოწვევა გლობალური საზოგადოებრივი ჯანმრთელობისთვის“, — წერენ მკვლევრები.

კვლევა Scientific Reports-ში გამოქვეყნდა.

დასკვნა

სპილენძი შესაძლოა ერთ-ერთი ის მიკროელემენტი იყოს, რომელიც სიბერეში გონებრივი სიჯანსაღის შენარჩუნებაში გადამწყვეტ როლს თამაშობს. მართალია, ეს ჯერ კიდევ კვლევის ეტაპზეა, მაგრამ უკვე აშკარაა, რომ ტვინის ფუნქციონირება მჭიდროდ არის დაკავშირებული ჩვენს კვებასთან.

🥗 შეიტანე სპილენძის მდიდარი პროდუქტები ყოველდღიურ რაციონში — თუმცა, ყურადღებით! ბალანსი ყველაფერში მნიშვნელოვანია.

გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.

თუ ბავშვს ტკიპა აზის მნიშვნელოვანია სწრაფი და სწორი რეაგირება – ინგა მამუჩაშვილი რეკომენდაციებს გვიზიარებს

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
პედიატრი ინგა მამუჩიშვილი მშობლებს მიმართავს
#post_seo_title

მედიცინის მეცნიერაბათა დოქტორი, პედიატრი ინგა მამუჩაშვილი საზოგადოებას მორიგ რეკომენდაციებს უზიარებს.

ტკიპებთან დაკავშირებით შემოდის ბევრი კითხვა, აქ ჩემო ძვირფასებო… თუ ბავშვს ტკიპა აზის მნიშვნელოვანია სწრაფი და სწორი რეაგირება:
ტკიპის სწრაფი მოცილება:
  • გამოიყენეთ წვრილი პინცეტი. ეცადეთ,რომ ტკიპა ამოიღო მთლიანად, თავის ჩათვლით. არ გამოწიო, არამედ ნელა და სტაბილურად ამოაყოლე კანს.
  • არ გამოიყენოთ ზეთი, სპირტი ან სხვ. ნივთიერებები მოცილებამდე — ეს ტკიპას აიძულებს გამოაფრქვიოს ნაწლავის შემცველობა კანში, რაც ზრდის ინფიცირების რისკს (მაგ. ლაიმის დაავადება).
  • დაუმუშავეთ ადგილი ანტისეპტიკით: ბეტადინი,იოდი,წყალბადის ზეჟანგი, სპირტი(მოკლედ რაც გაქვთ)
  • დაიმახსოვრე ტკიპის მოცილების დრო და თარიღი,შეიძლება საჭირო გახდეს ინფექციური დაავადებების მონიტორინგისთვის.
  • დააკვირდით ბავშვს 30 დღე:თუ გამოუვლინდა სიცხე, გამონაყარი, დაღლილობა, სახსრების ტკივილი — აუცილებლად მიმართე ექიმს.
  • ტკიპა შეგიძლიათ შეინახოთ პატარა კონტეინერში ლაბორატორიული ანალიზისთვის, განსაკუთრებით თუ ბავშვი ავად გახდება.
აქვე მინდა გითხრათ, რომ ექიმს შეიძლება დაჭირდეს პროფილაქტიკური ანტიბიოტიკოთერაპიის დანიშვნა, განსაკუთრებით ენდემურ ზონებში.ნუ ატეხავთ პანიკას,ნუ შეგიპყრობთ შიში,იმოქმედედ მშვიდად (აფორიაქებულებს გაგიჭირდებათ იუველირული მოქმედების შესრულება)ისე ვის აშინებდა ტკიპა წლების წინტკიპები ყოველთვის იყვნენ და კბენდნენ ადამიანებს!!!
უბრალოდ 21-ე საუკუნეა და მეტად ყურადღებიანები გავხდით ინფორმატიულობის გაზრდის გამო და მშიშრები ნერვული სისტემის ლაბილურობის მატებსთან ერთადეს ისე,ხუმრობითდაკვირვება,ყურადღება და ნებისმიერი პრობლემის დროული მონიტორირება ამცირებს დაავადებების რისკებს“ – წერს ინგა მამუჩაშვილი სოციალურ ქსელში.
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.

როგორ დავიცვათ ბავშვები ძლიერი სიცხის დროს?

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
მშობლებიც აღნიშნავენ, რომ ბავშვები სოფლად უკეთესად ვითარდებიან, სარგებელი ათასმაგია..
#post_seo_title

როგორ დავიცვათ ბავშვები ძლიერი სიცხის დროს?

რეკომენდაციები ზაფხულში:
🔹ზაფხულის სეზონზე, ძლიერმა სიცხემ, ბავშვებში შესაძლოა, გამოიწვიოს სხვადასხვა ფორმის დაავადებები. მაქსიმალურად დაიცავით ბავშვი ძლიერი სიცხისგან, დააკვირდით მას და საეჭვო სიმპტომების გაჩენისთანავე, დაუკავშირდით ექიმს.
🔹ძლიერმა სიცხემ შესაძლოა, გამოიწვიოს დეჰიდრატაცია, ორგანიზმის გამოფიტვა, კრუნჩხვითი მოვლენები, სისხლის მიმოქცევის მოშლა.
🔹დაუკავშირდით ექიმს თუ ბავშვს აქვს: სისუსტე, ძლიერი დაღლილობა, თავის ტკივილი, ცხელება, გულის რევა, ღებინება, დაბუჟება, ქცევის ცვლილებები (ძილიანობა, ცუდ გუნებაზე ყოფნა), ჩვეულებრივზე სწრაფი და ღრმა სუნთქვა.
🔹თუ შეამჩნიეთ, რომელიმე ეს სიმპტომი ძლიერი სიცხის დროს, გადაიყვანეთ ბავშვი გრილ ადგილას და მიეცით მას დიდი რაოდენობით სითხე.
🔹ყველაზე მაღალი რისკის ქვეშ არიან ის ბავშვები, რომლებსაც აქვთ სუნთქვის გაძნელება (ასთმა), გულ-სისხლძარღვთა და თირკმელების დაავადებები, დიარეა, შეზღუდული გონებრივი და ფიზიკური შესაძლებლობები.
🔹დაბანეთ ბავშვი გრილ წყალში მანამ, სანამ არ იგრძნობს თავს ხალისიანად.
🔹წლის ცხელ პერიოდში განსაკუთრებით მოერიდეთ დამდგარ წყალსატევებსა და ტბებში შესვლას და ბანაობას, რათა თავიდან აიცილოთ რიგი დაავადებები (ტულარებია და სხვა).
🔹თუ იყენებთ ვენტილატორს, დადგით იგი ბავშვისგან უსაფრთხო მანძილზე და აკონტროლეთ ჰაერის ნაკადის მიმართულება.
🔹თუ ხართ ისეთ ადგილზე, სადაც შეინიშნება კოღოების აქტიურობა, დაიცავით კანის თავისუფალი ზედაპირი მწერების საწინააღმდეგო საშუალებებით და მიჰყევით ამ საშუალების მწარმოებლის ინსტრუქციას.
🔹განსაკუთრებული ყურადღება გამოიჩინეთ ტკიპის ნაკბენის მიმართ: ასეთ შემთხვევაში დროულად მიმართეთ ექიმს და შეასრულეთ შესაბამისი რეკომენდაციები. ტკიპის ნაკბენის თავიდან ასაცილებლად ტყეში და მინდორში ყოფნისას აუცილებლად ატარეთ დახურული ტანსაცმელი, იქ ყოფნისას ხშირად და სახლში დაბრუნებისას დაათვალიერეთ სხეული.
🔹თერმულად კარგად დაამუშავეთ ცხოველური საკვები პროდუქტები, რათა თავიდან აიცილოთ საკვების-მიერი ინფექციური დაავადებების გადაცემა (სალმონელოზი და სხვ.). არ დატოვოთ საკვები ღია სივრცეში შეფუთვის გარეშე, რათა არ მოხდეს მისი დაბინძურება მწერების (ბუზების და სხვა) მიერ.
🔹არ დატოვოთ მალფუჭებადი საკვები (ტორტი, ნამცხვრები და სხვა რძის პროდუქტებზე დამზადებული, გატარებული ხორცის შემცველი პროდუქტები და სხვა) ღია და ცხელ გარემოში, 1 საათზე მეტი ხნით. დაიცავით საკვების შენახვის წესები (განსაკუთრებით მალფუჭებადი პროდუქტებისთვის), პროდუქტი შეინახეთ მაცივარში.
🔹ხელის ჰიგიენის სწორად დაცვა თავიდან აგვაცილებს ნაწლავურ და სხვა ინფექციურ დაავადებებს, რომლებიც, წლის ცხელ პერიოდში, უფრო ხშირია.
🔹არასდროს დატოვოთ ბავშვი გაჩერებულ (პარკირებულ) ტრანსპორტში, ან მზის სხივების ქვეშ. გრილი ტემპერატურის დროსაც კი მანქანაში შეიძლება ტემპერატურამ სწრაფად მოიმატოს. ღია ფანჯრის შემთხვევაშიც კი, 10 წუთში ტემპერატურამ შეიძლება მოიმატოს 6 გრადუსით.
🔹თუ მზის სხივების არიდება შეუძლებელია, გამოიყენეთ მზისგან დამცავი კრემი, რომელიც შეიცავს ულტრაიისფერი სხივების ფილტრს და მიჰყევით კრემის მწარმოებლის ინსტრუქციებს.

 

შეიძლება იყოს ტექსტი გამოსახულება

1...270271272...1,035გვერდი 271 of 1,035

ბოლო სიახლეები

პოპულარული ამბები

კატეგორიები

ჩვენ შესახებ

info@accreditation.ge
ჩვენ შესახებ / რეკლამა / კონტაქტი

გამოგვყევი სოციალურ ქსელებში

© SheniEkimi.ge

შენიექიმი
sheniekimi.ge · PHIG
გამარჯობა 👋
სასურველი სერვისი აირჩიეთ ქვემოთ
⚡ გადაუდებელი შემთხვევა?
მყისიერი სამედიცინო დახმარება
📞 112
🩺
სიმპტომების შეფასება
150 კლინიკური სცენარი · WHO · AHA · NICE · 29 CDR
›
💉
ვაქცინაციის კალენდარი
WHO · ECDC · NCDC საქართველო 2025
›
💊
დანამატების შემოწმება
supplement.ge — 2,095 ინგრედიენტი
›
ℹ️ეს სისტემა ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. ყოველი გადაწყვეტილება დაფუძნებულია WHO, AHA, NICE, BTS სახელმძღვანელოებზე. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
პირადი ინფორმაცია
სიმპტომების ზუსტი შეფასებისთვის შეიყვანეთ ასაკი და სქესი
👤სავალდებულო
📏 ანთროპომეტრია
სიმაღლე · წონა · BMI — არასავალდებულო
⌄
🩺 სასიცოცხლო მაჩვენებლები
წნევა · პულსი · ტემპერატურა · SpO2 — არასავალდებულო
⌄
ნორმა: 90–129
ნორმა: 60–100
36–37.2
12–20
≥95%
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
სიმპტომების შეფასება
აირჩიეთ სცენარი სისტემის მიხედვით
🔍
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
კითხვა 1 / 1
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
📋 მტკიცებულებითი საფუძველი
World Health Organization (WHO) — IMAI სახელმძღვანელო
American Heart Association (AHA) / ACC
National Institute for Health and Care Excellence (NICE)
ICD-11 (2025) · World Health Organization
ეს ინსტრუმენტი ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. სიმპტომები შეიძლება მიუთითებდეს — ეს არ ნიშნავს, რომ დაავადება გაქვთ. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
📰 სიახლეები ყველა ›
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
ვაქცინაციის კალენდარი
აირჩიეთ ასაკობრივი ჯგუფი
WHO ECDC NCDC 2025
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
ასაკობრივი ჯგუფი
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
📰 ვაქცინაციის სიახლეები ყველა ›
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
დანამატების შემოწმება
გადადით supplement.ge-ზე და შეამოწმეთ ნებისმიერი პროდუქტი
SUPPLEMENT.GE
საქართველოს სასურსათო დანამატების უსაფრთხოების შემოწმების სისტემა
📊 2,095 ინგრედიენტი 📦 688 პროდუქტი
supplement.ge-ზე გადასვლა ↗
ახალი ფანჯარა გაიხსნება
›
✨რას შეგიძლიათ შეამოწმოთ
🔬
ინგრედიენტის შემოწმება
NIH · EU · FDA · Health Canada მონაცემები
📷
ეტიკეტის სკანირება
AI ამოიცნობს ყველა ინგრედიენტს ფოტოდან
🌍
ქვეყნის მიხედვით სტატუსი
რეგულაცია 14 ქვეყანაში — აშშ, ევროკავშირი, კანადა
⚠️
წამალთან ინტერაქცია
აუცილებელი გაფრთხილებები მიმდინარე მკურნალობისას
✅ supplement.ge — საქართველოში ერთადერთი სრული სისტემა დანამატების უსაფრთხოების შესაფასებლად, PHIG-ის (საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის) კონტროლით.
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
Verified by MonsterInsights