ეს საჭიროა იცოდეს ყველამ, ვინც ზრუნავს საკუთარ ჯანმრთელობაზე
ლიმფური სისტემა და თქვენი შინაგანი “ქალაქის სანიტარია” 🌿თუ სისხლძარღვთა სისტემა – ორგანიზმის „მდინარეა“, მაშინ ლიმფური სისტემა– ამ მდინარეების გამასუფთავებელი სისტემაა.
ჩვენი ლიმფური სისტემა არის სისხლძარღვების, ლიმფური კვანძების და ორგანოების მნიშვნელოვანი ქსელი, რომლებიც ყველა ერთად მუშაობენ ჩვენი ჯანმრთელობის შესანარჩუნებლად. ეს ჩვენი იმუნური სისტემის მნიშვნელოვანი ნაწილია და არც ჩვენს იმუნურ და არც ლიმფურ სისტემას არ შეუძლია იმუშაოს მეორის გარეშე.
ლიმფური სისტემა ორგანიზმის თხიერი გარემოს შემადგენელი ნაწილია. იგი მოიცავს ლიმფურ ძარღვებს, რომლებშიც გამუდმებით მოძრაობს ლიმფა – უჯრედშორისი სითხე.
იგი ორგანოებიდან გამოედინება და ვენურ კალაპოტში ჩაედინება. ლიმფური სისტემის კალაპოტში ლიმფის მოძრაობა ხელს უწყობს ორგანიზმში ქსოვილოვანი სითხის ბალანსს.
როგორ მუშაობს ადამიანის ლიმფოსისტემა.
ორგანიზმის ყოველი დაავადება — უპირველეს ყოვლისა, არის უჯრედების დაავადება, რომლებისგან შედგება ორგანიზმი. ჩვენი ორგანიზმის ყველა უჯრედს აკრავს უჯრედშუა სითხე, რომელშიც არის ლიმფური კაპილარები. უჯრედშუა სივრციდან უჯრედებს ეწოდებათ საკვები ნივთიერებები, ხოლო ლიმფური კაპილარებიდან უჯრედებიდან გამოიყოფა ცვლის პროდუქტები და ტოქსინები.
რა არის ლიმფური კვანძი და რა მდგომარეობაა მისთვის ნორმად?
ლიმფური კვანძი – პატარა, ოვალური ან თირკმლის მსგავსი განყოფილება, რომელიც პასუხისმგებელია:
-
ლიმფური სითხის ფილტრირებაზე მიკრობების (ბაქტერიების, ვირუსების), ტოქსინებისა და დაზიანებული უჯრედებისგან
-
იმუნური უჯრედების ბინადრობით მართული ანტიგენების წინააღმდეგ რეაქციების ინიციაციაზე
ისინი შეუმჩნეველია. თუმცა ინფექციის დროს კისერზე, იღლიაში ან საზარდულში შემჩნევადი ხდება – ეს არის ადენოპათია (შებერილი ლიმფური კვანძები). ეს ნიშნები ჩვეულებრივ ნორმალურია, თუმცა შეიძლება გამოხატული იყოს ტკივილი და სიმაგრე შეხებისას.
სისხლძარღვთა სისტემის მაგვარად, ლიმფური სისტემაც ასევე აღწევს ორგანიზმის ყველა ქსოვილში. ლიმფა მუდმივად იქმნება, იღებს სითხეს უჯრედშუა სივრციდან. კლაპანების სპეციალური წყობის მეშვეობით ლიმფა მიედინება მხოლოდ ერთი მიმართულებით, კერძოდ კი, გულისკენ, მიედინება ძალიან ნელა, ჩონჩხის კუნთების შეკუმშვის წყალობით. ლიმფის უჯრედები ატარებენ საკვებ ნივთიერებებს და ჟანგბადს, რის შემდეგად, ამ ნივთიერებების 90% ბრუნდება სისხლის მიმოქცევის სისტემაში, ხოლო დანარჩენი 10% , რომელსაც სისტემა აღიქვავს როგორც მავნებელს, ლიმფური სისტემა ფილტრავს და გაუსნებოვნებს, ძირითადად, ლიმფურ კვანძებში. შემდეგ კი, უკვე გაწმენდილ სითხეს, რომელიც შემდგენლობით ჰგავს სისხლის პლამზას, ლიმფოსისტემა აბრუნებს მას უკან სისძარღვთა სისტემაში, აგდებს დიდ ვენურ ძარღვებში. თუ კი სისტემა ვერ ასრულებს საკუთარ ფუნქციებს, მავნე ნივთიერებები იწყებენ ქსოვილებში დაგროვებას.
სისხლძარღვთა სისტემისგან განსხვავებით, ლიმფოსისტემას არ აქვს საკუთარი ტუმბო – გული, ხოლო მის გულს წარმოადგენენ სხეულის კუნთები. ლიმფა კუნტების დახმარებით ადის ტერფებიდან თავში, ყოველი ლიმფური კვანძი ატარებს ლიმფას მხოლოდ ერთი მიმართულებით, ზემოთ. წარმოიდგინეთ, ადამიანის კუნთები იწყებენ მუშაობას და ლიმფა მიდის ზემოთ, ადის თავამდე, იქ კი ლიმფას მდინარეებია და იქიდან ჩადის ფეხებში, ტერფებში. ასე ცირკულირებს ლიმფა და რაც უფრო ბევრ ბრუნვას აკეთებს, მით უკეთესია. რაც უფრო მეტი ლიმფა გაივლის ლიმფურ კვანძებში მით უფრო გასუფთავდება თქვენი სხეული.
როგორ მუშაობს ლიმფური სისტემა
-
უჯრედშუა სითხე – ნამცეცები, ტოქსინები, ნივთიერებათა ცვლის პროდუქტები “იგროვება” უჯრედებს შორის
-
ლიმფური კაპილარები ღებულობენ ამ სითხეს და “დროპებს” აგზავნიან ლიმფურ კოლექტორებში
-
კვანძები – ლიმფა გროვდება, ფილტრირდება ლიმფური კვანძების მიერ, სადაც B‑ და T‑ლიმფოციტები, მაკროფაგები, დენტრიტული უჯრედები განაგრძობენ მიკრობების ანალიზსა და განადგურებას
-
ფილტრაციის შედეგად – გაწმენილი ლიმფა კვლავ ებრუნება სისხლის მიმოქცევას დიდი ვენებით
💡 ლიმფა მოძრაობს მხოლოდ ერთად მიმართულებით – ტერფებიდან თავში (გულთან მიახლოვებით), კუნთების შეკუმშვით. ამიტომ ფიზიკური აქტივობა აუცილებელია.
ლიმფური სისტემის მთავარი ფუნქციები
-
სითხის ბალანსი – ზედმეტი სითხე, რომელიც არ შევა ვენებში, აღირიცხება ლიმფურად. ფიზიკური არაქტიურობა ან ჭარბი წონა იწვევს შეშუპებას ან ვარიკოზს.
-
იმუნური ბარიერი – ლიმფური კვანძები იცავენ უცხო აგრესორებისგან, ანთებაზე და რეაქციაზე მიუთითებენ.
-
ცხიმების ათვისება და ტრანსპორტირება – ცხიმები მცირე ნაწლავში პირველად ხვდებიან ლიმფაში, შემდეგ სისხლში, და განაწილდებიან ორგანოებში.
რატომ უნდა გავუფრთხილდეთ ლიმფურ სისტემას?
-
თუ ლიმფა “შეჩერდა”, ქსოვილებში დაგროვდება ტოქსინები, კლანდება სისხლძარღვთა მოხმარების მაჩვენებლები → ვენების “დაჭიმვა”, შეშუპება
-
ხშირი, მოძრავი ფუნქციის შეწყდა ზრდის ცელულიტის, ვარიკოზის, ფსორიაზის, იმუნიტეტის დაქვეითების რისკებს
-
გაზრდილი გადიდება ან კვანძების სიმაგრე შეიძლება აღმოჩნდეს ლიმფომის, ლეიკემიის, ან სიმსივნის მეტასტაზების ნიშანი
როგორ შევინარჩუნოთ ლიმფური სისტემა ჯანსაღ მდგომარეობაში?
1. მეტი მოძრაობა
-
ყოველდღიური სეირნობა, კიბეზე სიარული, ჩაჯდომები, ხტუნივი სახტუნაოთი – ეს ყველაფერი აჩქარებს ლიმფის ნაკადს
-
უმოძრაო ცხოვრების სტილი აჭარბებს ლიმფის დაგროვებას და მის გასქელებას
2. ღრმა სუნთქვა და დიაფრაგმა
3. ლიმფოდრენაჟური მასაჟები
4. ჰიგიენა და ნატურალური დეზოდორანტები
5. ჰიდრატაცია და ყინულოვანი აბაზანები
6. ჯანსაღი კვება
-
შეამცირეთ მარილი და მძიმე ცხიმები
-
უპირატესობა: მცენარეული საკვები, ნაყენი ცხიმები (საღეჭი), ბალანსირებული ცილები
არსებობს ყველა საფუძველი იმის ფიქრისთვის, რომ ლიმფური კვანძიარის წარმოადგენს კიბოს სიმსივნის განსავითარების პირველ ადგილს. ხოლო ამ კვანძის მიმდებარე ლიმფური ძარღვების მეშვებით, ხდება მეტასტაზირება.
ახალწარმონაქმნები კანზე პირდაპირ არის დაკავშირებული ლიმფური სისტემის დარღვევასთან: პაპილომები, მეჭეჭები, პიგმენტური ლაქები და ა.შ. ყველაფერი ეს იუწყება იმაზე, რომ ლიმფურ სისტემაში ტოქსიკური ნივთიერებების ჭარბი რაოდენობაა. და ლიმფურ სისტემას არ შეუძლია გაუმკლავდეს მათ ნორმალურ გამოყვანას.
ამაზეც იუწყება ფერის სხვადასხვა ცვლილებები ადგილებში, სადაც საოფლე და ცხიმოვანი ჯირკვლებია. და ამ ჯირკვლების ცვლილებებიც: შავი წერტილები, სიწითლე, ანთება და ა.შ., – ლიმფა ვერ ასწრებს გაუმკლავდეს ტოქსინების სიჭარბეს.
ოფლით იღლიის ქვეშა ფოსოდან გამოიყოფა ნახევარი ტოქსინები, რომლებიც დაგროვებული იყო ცენტრალურ ლიმფაში.
დეზოდორანტების გამოყენებით ვკეტავთ საოფლე კანალებს – ისინი ნელა, მაგრამ აბინძურებენ – შლაკავენ თავის ლიმფურ სისტემას – ნელა და მუდმივად კლავენ საკუთარ ჯანმრთელობას, ახალგაზრდობას და ამცირებენ სიცოხლეს.
უნდა გვესმოდეს, რომ ლიმფური სისტემა ასრულებს სამ მნიშვნელოვან ფუნქციას ადამიანის ორგანიზმში:
- აკონტროლებს სითხის ბალანსს
ლიმფური სისტემა «ღვრის» ზედმეტ სითხეს ორგანოებიდან და ქსოვილებიდან. თუ სადინარი ირღვევა, მაშინ იზრდება შეშუპების შექმნის ალბათობა. მეცნიერებმა დაადგინეს პირდაპირი კავშირი ჭარბ წონასა და ლიმფის დიდი რაოდენობის შორის. ამიტომ ჭარბი წონის ადამიანები რისკის ჯგუფში არიან. ამ ყველაფრის შედეგი, როგორც მინიმუმი, არის ვენების ვარიკოზული გაფართოება და შეშუპება.
არსობრივად, დაავადების მიზეზი არის ლიმფოსისტემის მუშაობის დარღვევა. ადამიანი არ არის დაკავებული მისი მოძრაობით, მისდევს ცხოვრების უმოძრაო წესს, იყენებს ანტიპერსპერანტებს, არ აძლევს ლიმფას გამოყოფის საშუალებას, არღვევს ოფლის გამოდენას. ლიმფას ასევე შეუძლია გამოსვლა, სხეულის გაწმენდა, ნაწლავის ტრაქტის და ადამიანის სხეულში ყველა ლორწოს მეშვეობით. ლიმფოსისტემის ფუნქციები – ამ ყველაფრის გამოდევნა და რაც უფრო მეტს გამოდევნის, მით უფრო ჯანმრთელი იქნება ადამიანი და მით უფრო მეტად იქნება დაზიანებული პარაზიტული ბაქტერია.
ლიმფურ ძარღვებში განთავსებულია ლიმფური კვანძები, რომლებიც იმუნიტეტის დაქვეითების და ვირუსული, ინფექციური დაავადებების დროს ამწვავებენ ანთებით პროცესებს. ისინი მალე რეაგირებენ დაავადების კერაზე. თუ აგტკივდათ ყელი, მაშინ კვანძის ანთება ყბის ქვემოთ ხდება. აგტკივდათ ყური — ყბა-ყურის კვანძები შეგატყობინებენ ამას. ერთეული ანთებები არ არის ისეთი საშიში, როგორიცაა მრავალჯერი.ეს პრობლემა საკმაოდ სერიოზულია და ითხოვს სპეციალისტის კონსულტაციას.
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
