mRNA ვაქცინა ფილტვის კიბოს წინააღმდეგ — კლინიკური კვლევა უკვე დაიწყო შვიდ ქვეყანაში
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი,
Sheniekimi.ge – ოფიციალური სამედიცინო საინფორმაციო პლატფორმა
მსოფლიოში პირველად, ფილტვის კიბოს საწინააღმდეგო ვაქცინა ოფიციალურად შევიდა ადამიანებზე კლინიკური გამოცდის ფაზაში. ეს შეიძლება იქცეს ერთ-ერთ გადამწყვეტ მონაპოვრად ონკოლოგიაში — დაავადების წინააღმდეგ, რომელიც ათობით მილიონ ადამიანს ემუქრება ყოველწლიურად.
რა არის ეს ვაქცინა?
• ვაქცინის სახელწოდებაა BNT116
• შემუშავებულია გერმანულმა კომპანია BioNTech-მა — იგივე გუნდმა, რომელმაც შექმნა COVID-19-ის mRNA ვაქცინა
• ტექნოლოგია დაფუძნებულია mRNA პლატფორმაზე, რომელიც ასწავლის იმუნურ სისტემას, შეიცნოს და გაანადგუროს ფილტვის კიბოს უჯრედები, ხოლო ჯანსაღ ქსოვილს ხელუხლებლად ტოვებს
ვის ეხება ეს?
ვაქცინა მიზნად ისახავს არამცირე უჯრედოვანი ფილტვის კიბოს (NSCLC) ტიპის მკურნალობას — ეს დაავადება ფილტვის კიბოს ყველაზე გავრცელებული და მომაკვდინებელი ფორმაა.
პირველ პაციენტთა შორის არის ლონდონელი 67 წლის იანუჟ რაჩი, რომელიც მკურნალობას გადის University College London Hospitals-ში.
როგორ ტარდება კვლევა?
• მიმდინარეობს I ფაზის კლინიკური კვლევა
• მონაწილეობას იღებს დაახლოებით 130 პაციენტი მსოფლიოს შვიდ ქვეყანაში
• დიდ ბრიტანეთში ჩაერთვება მინიმუმ 20 პაციენტი
• მკურნალობა მოიცავს:
• mRNA ვაქცინის ყოველკვირეულ ინექციებს
• პარალელურ იმუნოთერაპიას
• შემდეგ — შენარჩუნების (maintenance) ფაზას, რაც მიზნად ისახავს არამხოლოდ არსებული სიმსივნის მკურნალობას, არამედ მისი გადამალული კერების პრევენციასაც
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
„ეს არის ისტორიული ნაბიჯი. ფილტვის კიბოსთან ბრძოლა წლებია ჩიხშია, რადგან გვაკლდა ისეთი მიზნობრივი ინსტრუმენტი, რომელიც იმუშავებდა უჯრედულ დონეზე, მაგრამ ასევე იქნებოდა ინდივიდზე მორგებული და უსაფრთხო.
mRNA პლატფორმა გვაძლევს ამ შანსს. BNT116 შეიძლება გახდეს პერსონალიზებული ონკოლოგიური მედიცინის ახალი ეპოქის დასაწყისი.
თუ კლინიკური შედეგები წარმატებით გაგრძელდა, ეს ვაქცინა შესაძლოა ფილტვის კიბოს მკურნალობის სტანდარტად იქცეს მთელ მსოფლიოში.“
რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი?
• ფილტვის კიბო ერთ-ერთი ყველაზე მომაკვდინებელი ონკოლოგიური დაავადებაა მსოფლიოში
• ხშირია რეციდივები და გვიანი დიაგნოსტირება
• მიზნობრივი იმუნური პასუხი — ახალი სტრატეგიაა, რომელიც ერთდროულად მკურნალობს და აფერხებს დაავადების დაბრუნებას
• BNT116-ს აქვს პოტენციალი გახდეს გარდამტეხი თერაპია, განსაკუთრებით იმ პაციენტებისთვის, ვისაც ტრადიციულ მეთოდებზე აღარ აქვს პასუხი
ოფიციალური წყარო:
1. ClinicalTrials.gov – ოფიციალური კლინიკური კვლევის ჩანაწერი
სათაური: A First-in-Human Dose Escalation and Expansion Study of BNT116 as Monotherapy and in Combination in Patients With NSCLC
აღწერა: BNT116-ის ფაზა I კლინიკური კვლევის ოფიციალური რეგისტრაცია, სადაც განიხილება ვაქცინის დოზირება, უსაფრთხოება და ეფექტიანობა როგორც მონოთერაპიად, ისე იმუნოთერაპიასთან კომბინაციაში.
ბმული: https://clinicaltrials.gov/study/NCT05142189
2. JITC – Journal for ImmunoTherapy of Cancer (LuCa-MERIT-1 კვლევის პირველადი შედეგები)
სათაური: Preliminary results from LuCa-MERIT-1, a first-in-human Phase I trial evaluating the fixed antigen RNA vaccine BNT116 in patients with advanced non-small cell lung cancer
აღწერა: კვლევის წინასწარი შედეგები მიუთითებს, რომ BNT116 კარგად აიტანეს პაციენტებმა; ვაქცინამ გამოიწვია იმუნური აქტივაცია და სტაბილური დაავადება რამდენიმე პაციენტში.
ბმული: https://www.researchgate.net/…/375133597_597_Preliminary…
3. UCLH (University College London Hospitals) – პირველი პაციენტი დიდ ბრიტანეთში
სათაური: First UK patient receives innovative lung cancer vaccine
აღწერა: 67 წლის იანუჟ რაჩი გახდა პირველი პაციენტი დიდ ბრიტანეთში, ვინც მიიღო BNT116 ვაქცინა. კვლევა ტარდება UCLH-ში და ხაზს უსვამს mRNA ტექნოლოგიის გამოყენებას ონკოლოგიაში.
ბმული: https://www.uclh.nhs.uk/…/first-uk-patient-receives…
მკითხველის კითხვები და პროფესორის პასუხები
1. ნინო, 59 წლის: ეს ვაქცინა დაიცავს ჯანმრთელ ადამიანებს ფილტვის კიბოსგან?
პასუხი: ჯერჯერობით არა. ეს არ არის პრევენციული ვაქცინა, არამედ თერაპიული — იგი გამოიყენება იმ პაციენტებისთვის, რომლებსაც უკვე აქვთ კიბო.
2. ლაშა, 65 წლის: თუ კიბოს ოპერაცია უკვე გამიკეთდა, შემიძლია მივიღო ეს ვაქცინა?
პასუხი: კვლევა ჯერჯერობით ფოკუსირებულია აქტიური დაავადების მქონე პაციენტებზე, თუმცა მომავალში შესაძლებელია მისი გამოყენება ოპერაციის შემდგომი პრევენციისთვისაც.
3. ანა, 61 წლის: ხომ არ იქნება ეს ვაქცინა ტოქსიკური ან მძიმე გვერდითი ეფექტებით?
პასუხი: სწორედ ამიტომ ტარდება ფაზა I — რომ შეფასდეს უსაფრთხოება. mRNA პლატფორმას უკვე აქვს კარგი უსაფრთხოების პროფილი COVID-19 ვაქცინებიდან.
4. გიო, 57 წლის: როდის შეიძლება გახდეს ეს ვაქცინა საჯაროდ ხელმისაწვდომი?
პასუხი: თუ ფაზა I დასრულდება წარმატებით, BNT116 გადავა ფაზა II-ში (უფრო ფართო მასშტაბზე). საბოლოო ხელმისაწვდომობა შესაძლოა რამდენიმე წელში განხორციელდეს, ეტაპობრივად.
გადმოწერე აპლიკაცია “შენი ექიმი” – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
iPhone: https://apps.apple.com/app/sheniekimi/id6746522706
Android: https://play.google.com/store/apps/details…
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
შენი ექიმი – ცოდნა ჯანმრთელობისთვის.
დეკლარაცია: ავტორს არ აქვს ინტერესთა კონფლიქტი.
#drpkhakadze #აქხარისხია #შენიექიმი #lungcancer #BNT116 #გიორგიფხაკაძე #ბიოენტექი #კიბოსვაქცინა #შენიამბები #sheni #sheniambebi #immunotherapy #mRNAcancer
iPhone: https://apps.apple.com/fr/app/sheni/id6746877342?l=en-GB
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
