სტრესი და კორტიზოლი — რა საკვები ამშვიდებს ორგანიზმს?

iPhone: https://apps.apple.com/fr/app/sheni/id6746877342?l=en-GB
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi

iPhone: https://apps.apple.com/fr/app/sheni/id6746877342?l=en-GB
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
“მრავალი (დაზაფრული) პაციენტის თხოვნით მინდა მოგაწოდოთ მცირესხვა ინფორმაცია, ასთმის დროს მაღალ-მთიან დასახლებულ ადგილებში დასვენების სარგებლის შესახებ.
„ზღვის დონიდან მაღალი სიმაღლე, ზოგადად, სასარგებლოდ ითვლება ასთმით დაავადებული პაციენტებისთვის, რომლებსაც ოთახის მტვრის ტკიპაზე (HDM) ალერგია აქვთ. ამის საფუძველს სამედიცინო ლიტერატურის მრავალი წყარო იძლევა.
ამ სარგებლის ძირითადი მექანიზმებია:
• გარემოში მტვრის ტკიპის ალერგენების მნიშვნელოვანი შემცირება.
• მაღალი სიმაღლის გარემოსთან დაკავშირებული დამატებითი იმუნომოდულაციური ეფექტები.
კვლევის შედეგები:
რამდენიმე კვლევამ აჩვენა, რომ მაღალ სიმაღლეზე გადასვლა იწვევს ასთმის კონტროლის, ფილტვების ფუნქციის, სასუნთქი გზების ანთების და ბრონქების ჰიპერრეაქტიულობის მნიშვნელოვან კლინიკურ გაუმჯობესებას როგორც ბავშვებში, ასევე მოზრდილებში, რომლებსაც HDM-ზე ალერგიული ასთმა აქვთ.
ეს გაუმჯობესება აღინიშნება იმ პაციენტებშიც კი, რომლებსაც მძიმე ან რეფრაქტერული (მკურნალობისადმი დაუქვემდებარებელი) დაავადება აქვთ, მიუხედავად საინჰალაციო ჰორმონების მაღალი დოზებისა. ეს ფაქტი იმაზე მიუთითებს, რომ ალერგენისგან თავის დაღწევა მაღალ სიმაღლეზე, მხოლოდ მედიკამენტოზურ თერაპიასთან შედარებით, დამატებით სარგებელს იძლევა [1-2]. სასუნთქი გზების ანთების შემცირებას ადასტურებს ამოსუნთქულ ჰაერში აზოტის ოქსიდის, სისხლის ეოზინოფილების და ეოზინოფილური კატიონური ცილის შემცირება, ასევე ბრონქების ჰიპერრეაქტიულობის გაუმჯობესება არაპირდაპირი სტიმულის მიმართ, როგორიცაა ადენოზინ მონოფოსფატი [2-4].
დამატებითი ფაქტორები:
სასარგებლო ეფექტები მხოლოდ ალერგენისგან თავის არიდებას არ უკავშირდება. მაღალი სიმაღლე ასოცირდება:
• დაბალ ბარომეტრულ წნევასთან და ჟანგბადის წნევასთან.
• შემცირებულ ჰაერის სიმკვრივესთან.
• დაბალ ტემპერატურასა და ტენიანობასთან.
• ულტრაიისფერი გამოსხივების ზრდასთან.
ეს ფაქტორები ხელს უწყობს იმუნომოდულაციას და სასუნთქი გზების ანთების შემცირებას [1][5]. ექსპერიმენტული მონაცემები იმაზე მიუთითებს, რომ სიმაღლეზე არსებულ ჰიპოქსიას (ჟანგბადის ნაკლებობა) შეუძლია პირდაპირ დათრგუნოს Th2-ით განპირობებული იმუნური პასუხები HDM-ზე, რაც დამატებით აუმჯობესებს ალერგიულ ასთმას [6]. კლინიკურმა კვლევებმა აჩვენა, რომ მძიმე ასთმით დაავადებული როგორც ატოპიური, ასევე არაატოპიური პაციენტები სარგებლობენ მაღალი სიმაღლის მკურნალობით, თუმცა ალერგიული ანთების მარკერების შემცირება უფრო გამოხატულია სენსიბილიზირებულ პირებში [7].
დასკვნა:
მაღალი სიმაღლე აშკარა კლინიკურ და იმუნოლოგიურ სარგებელს იძლევა HDM-ზე ალერგიული ასთმით დაავადებული პაციენტებისთვის, უპირველესად ალერგენის თავიდან აცილების და მაღალ სიმაღლესთან დაკავშირებული დამატებითი იმუნომოდულაციური ეფექტების მეშვეობით. ეს სარგებელი კარგად არის დოკუმენტირებული როგორც პედიატრიულ, ასევე მოზრდილ პოპულაციაში, და აშკარაა მძიმე, ძნელად სამკურნალო ასთმით დაავადებულ პაციენტებშიც კი [1-2][4-5][7].“ – წერს კულუმებგოვი.
მზესუმზირის სამკურნალო თვისებები
როგორც ცნობილია, მზესუმზირის თესლი ხელს უშლის ასთმის, ათეროსკლეროზის, ინსულტის, ინფარქტის და ოსტეოართრიტის მსგავსი პრობლემების წარმოქმნასაც. გააგრძელეთ კითხვა
iPhone: https://apps.apple.com/fr/app/sheni/id6746877342?l=en-GB
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi

iPhone: https://apps.apple.com/fr/app/sheni/id6746877342?l=en-GB
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi

iPhone: https://apps.apple.com/fr/app/sheni/id6746877342?l=en-GB
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi

ზოგიერთ შემთხვევაში დაღლილობა გრძელდება მხოლოდ რაკიბომდენიმე დღე, სხვებში კი კვირები და თვეები შეიძლება გაგრძელდეს. კარგი ამბავი ისაა, რომ მკურნალობის დასრულების შემდეგ, როგორც წესი, ეს შეგრძნება თანდათან ქრება.
დაღლილობის მიზეზი მხოლოდ მედიკამენტები არ არის — მას ხელს უწყობს ორგანიზმის ფიზიკური დატვირთვა, სტრესი, შფოთვა, დეპრესია და თვითონ დაავადებასთან ბრძოლა. ამიტომ მნიშვნელოვანია, დაღლილობასთან გამკლავებას შევხედოთ როგორც სხეულის, ისე გონების მხარდაჭერის პროცესს.
ლოცვა, მედიტაცია, სუნთქვითი ვარჯიშები და იოგა ხელს უწყობს სტრესის შემცირებას და ემოციური ბალანსის აღდგენას. დღეში 10-15 წუთიც კი შესაძლოა დიდი შვების მომტანი გახდეს. იპოვეთ თქვენთვის სასიამოვნო რიტუალი — იქნება ეს მუსიკის მოსმენა, სურნელოვანი ჩაის დალევა თუ საყვარელ ადამიანთან საუბარი.
დეჰიდრატაცია ხშირად ამძაფრებს დაღლილობას. ეცადეთ, დღეში დალიოთ მინიმუმ 8 ჭიქა სითხე — სუფთა წყალი, უგაზო მინერალური სასმელი ან ნატურალური წვენი. შეგიძლიათ თან იქონიოთ პატარა ბოთლი, რომ დღის განმავლობაში სითხის მიღება არ დაგავიწყდეთ.
მიიღეთ საკვები რეგულარულად, მცირე ულუფებით, დღეში 5-6-ჯერ. აირჩიეთ ცილებით, ბოსტნეულით, ხილითა და მარცვლეულით მდიდარი საკვები. თუ მადა დაქვეითებული გაქვთ, სცადეთ მაღალი კალორიულობის და ერთდროულად ნოყიერი საჭმელი — მაგალითად, იოგურტი თაფლით და თხილეულით. (თაფლი, თხილეული და სხვა პროდუქტი შესაძლოა ალერგიული რეაქციის მიზეზი გახდეს. მათ მიღებამდე დარწმუნდით, რომ თქვენ არ გაქვთ ალერგია აღნიშნულ ინგრედიენტებზე.)
დღისით ხანმოკლე, 10-15 წუთიანი ჩათვლემაც კი, ხშირად საკმარისია ენერგიის შესავსებად. ეცადეთ, არ დაიძინოთ ერთ საათზე მეტხანს, რომ ღამის ძილი არ დაგერღვათ. ღამით კი მინიმუმ 8 საათიანი მშვიდი ძილი აუცილებელია, რათა სხეულმა ძალები სრულად აღიდგინოს.
მცირე ფიზიკური აქტივობა — მაგალითად, სუფთა ჰაერზე გასეირნება ან მსუბუქი გაჭიმვები — ხელს უწყობს სისხლის მიმოქცევას და აუმჯობესებს განწყობას. ივარჯიშეთ იმ დროს, როცა თავს ყველაზე ენერგიულად გრძნობთ. აუცილებლად შეათანხმეთ ვარჯიშის ტიპი თქვენს კლინიკურ ონკოლოგთან, რომ დარწმუნდეთ მის უსაფრთხოებაში.
ამ პერიოდში ენერგიის დაზოგვა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია. ნუ ეცდებით ჩვეულ რიტმში მუშაობას, გადადეთ მეორეხარისხოვანი საქმეები და მიმართეთ ოჯახის წევრებს ან მეგობრებს დახმარებისთვის. გახსოვდეთ, ახლა მთავარი თქვენი ჯანმრთელობაა.
ქიმიოთერაპიის დროს დაღლილობასთან გამკლავება უფრო მარტივია, თუ ახლობლები თქვენს გვერდით დგანან. გაუზიარეთ თქვენი მდგომარეობა ოჯახის წევრებს და მეგობრებს — ეს შეგიმსუბუქებთ ემოციურ ტვირთს და შეგიქმნით შეგრძნებას, რომ მარტო არ ხართ.
დაღლილობა ქიმიოთერაპიისას ნორმალური და დროებითი მოვლენაა, რომლის მართვა შესაძლებელია. თქვენი სხეულის სიგნალების მოსმენა, სწორი დასვენება და კვება, ახლობლების ემოციური მხარდაჭერა — ყოველივე ეს ამ რთული პერიოდის უფრო მსუბუქად გადალახვაში დაგეხმარებათ.
გაიგეთ მეტი ქიმიოთერაპიის გვერდითი მოვლენების შესახებ „კონსილიუმ მედულას“ ქიმიოთერაპიის გზამკვლევში.
iPhone: https://apps.apple.com/fr/app/sheni/id6746877342?l=en-GB
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi

iPhone: https://apps.apple.com/fr/app/sheni/id6746877342?l=en-GB
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
რეზიდენტურის მიმართულებით, ბოლო წლებში, ბევრი, მნიშვნელოვანი საქმე გაკეთდა, განვითარდა. მაგრამ ეს არ ნიშნავს იმას, რომ მიღწეულით დავკმაყოფილდეთ, ან შემდგომი განვითარების შესაძლებლობებსა და პერსპექტივებს ვერ ვხედავთ. ზოგადად, სამედიცინო საგანმანათლებლო სისტემის განვითარება ხანგრძლივ ვადებთან არის დაკავშირებული, მაშინ როდესაც არსებობს ცალკეული სპეციალობები, სადაც არის უმწვავესი დეფიციტები“, – აღნიშნა ჯანდაცვის მინისტრმა.
მიხეილ სარჯველაძემ იმ სტატისტიკურ მაჩვენებლებზეც ისაუბრა, რამაც დეფიციტური პროფესიების განსაზღვრა განაპირობა.
„ჩამონათვალში არის, მაგალითად, ნეფროლოგია, გადაუდებელი მედიცინა და სხვა. რეალურად მწვავე საჭიროებები არის თუ არა, შეგვიძლია, ვკითხოთ კლინიკებს, შესაძლოა, ისინი ყველაზე მეტად აღიქვამდნენ რეალურად არსებულ დეფიციტებს – ყველგან აღმოვაჩენთ, რომ ამ მიმართულებებით, არსებობს კონკრეტული საჭიროებები. გავითვალისწინოთ ისიც, რომ ამ საჭიროებებს განსაზღვრავს ერთის მხრივ, სტატისტიკური მაჩვენებლები, მაგალითად, მთელ მსოფლიოში, ყოველ 100 000 მოსახლეზე, უნდა იყოს გარკვეული რაოდენობის ფსიქიატრი. მეორეს მხრივ, არსებული რეგულაციების მიხედვით, მაგალითად, კარდიოქირურგიის, ან ნეიროქირურგიის მიმართულებით, ყველა კლინიკაში გარკვეული რაოდენობის პაციენტებზე, ან თითოეულ ლიცენზიაზე, აუცილებელია კონკრეტული რაოდენობის პროფესიონალი. ამ რაოდენობის პროფესიონალი, საქართველოში, არ არსებობს. არის ისეთი სპეციალობები, სადაც შესაძლოა, ახლებური რეგულაციების საჭიროებაც გამოიკვეთოს და ამაზეც მუშაობს პროფესიული განვითარების საბჭო. მაგალითად, პლასტიკური და რეკონსტრუქციული ქირურგია. მიუხედავად ერთიანი ლიცენზიის ქონისა, ცალკეული ექიმები, უმრავლეს შემთხვევაში, უპირატესობას ანიჭებენ მხოლოდ პლასტიკურ ქირურგიას და რეკონსტრუქციული მიმართულებით, სამწუხაროდ, უმწვავესი დეფიციტები არსებობს“, – განაცხადა ჯანდაცვის მინისტრმა.
მიხეილ სარჯველაძემ აღნიშნა, რომ უმცროს ექიმებს, მხოლოდ შესაბამისი გამოცდების გავლისა და კვალიფიკაციის დადასტურების შემდეგ მიეცემათ სერტიფიცირების შესაძლებლობა.
„არსებობენ ადამიანები, რომლებმაც უმცროს ექიმებად ბევრი წლის განმავლობაში იმუშავეს და ეს ლეგალური პროფესიაა. მანამდე, მათ, გაიარეს საგანმანათლებლო პირველი ეტაპი, ჩააბარეს გამოცდა, დაიწყეს უმცროს ექიმად მუშაობა და დიდი გამოცდილება დააგროვეს, ზოგმა – წლებით იმაზე მეტიც, ვიდრე რეზიდენტურაა. რა თქმა უნდა, ისინი იმსახურებენ შანსს, რომ სასერტიფიკაციო გამოცდის ჩაბარების შემდეგ, მიეცეთ შესაძლებლობა, გახდნენ ექიმები – მოიპოვონ დამოუკიდებელი საექიმო საქმიანობის უფლება. მით უმეტეს, რომ ამ შემთხვევაში, ინტერესები ერთმანეთს ემთხვევა – ერთის მხრივ, დეფიციტური პროფესია შეიძლება შეივსოს და მეორეს მხრივ, ამ ადამიანებისთვისაც ეს შანსია. თუმცა, აქვე არ დაგვავიწყდეს, რომ ეს არ იქნება მუდმივი გადაწყვეტა, ცვლილება ერთჯერადი სახისაა და მოქმედებს მხოლოდ 2026 წლის პირველ ოქტომბრამდე. ამავე დროს, არ შეიძლება გავჩერდეთ – რეზიდენტურის რეფორმა, პროფესიების მარეგულირებელი კანონმდებლობის გადახედვა – მუდმივი განახლება გაგრძელდება“, – განაცხადა მიხეილ სარჯველაძემ.
შეხვედრაზე, განიხილეს პროგრამის მიმდინარეობა, უკვე მიღწეული შედეგები და მისი შემდგომი განვითარების შესაძლებლობები.
შინმოვლის პროგრამა მიზნად ისახავს მოსარგებლეთა ცხოვრების ხარისხის გაუმჯობესებას, ყოველდღიურ საქმიანობაში მათი დამოუკიდებლობის ხელშეწყობას. პროგრამის მნიშვნელოვანი ამოცანებია: ინსტიტუციონალიზაციისა და ჰოსპიტალიზაციის პრევენცია, ბენეფიციართა სახელმწიფო ზრუნვაში მოხვედრის ალბათობის შემცირება და ოჯახების მხარდაჭერა.
მომსახურებას მრავალდარგობრივი გუნდი უზრუნველყოფს, რომელშიც ექიმი, ექთანი, მომვლელი და სოციალური მუშაკი არის ჩართული. ასევე, გათვალისწინებულია ტექნიკური და საყოფაცხოვრებო დახმარება.
მინისტრმა, მულტიდისციპლინური გუნდის წევრებს, შესრულებული პროფესიული საქმიანობისა და საზოგადოებრივი სიკეთისთვის გაწეული მნიშვნელოვანი წვლილისთვის, მადლობა გადაუხადა.
მიხეილ სარჯველაძემ განსაკუთრებული ყურადღება გაამახვილა მათი საქმიანობის მნიშვნელობაზე, რომელიც ბენეფიციართა ცხოვრების ხარისხის გაუმჯობესებასა და ოჯახების მხარდაჭერას ემსახურება.
ამასთან, მინისტრის თქმით, მსგავსი პროგრამების წარმატებით განხორციელებისთვის, უმნიშვნელოვანესია ცენტრალური და მუნიციპალური ხელისუფლების ეფექტიანი თანამშრომლობა, რაც იმერეთის რეგიონში წარმატებით ხორციელდება.
სერვისის მიმწოდებელი ორგანიზაციების მხრიდან აღინიშნა, რომ პროგრამა წარმატებულად მიმდინარეობს და პროგრამაში ჩართული ბენეფიციარების ცხოვრების ხარისხი მკვეთრად გაუმჯობესდა.
შეხვედრას პარლამენტის ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალურ საკითხთა კომიტეტის თავმჯდომარე ზაზა ლომინაძე, იმერეთის მხარეში სახელმწიფო რწმუნებული ლევან ზალკალიანი და მისი პირველი მოადგილე მამუკა ხიმშიაშვილი ესწრებოდნენ.