პროფესორი გიორგი ფხაკაძე (MD, MPH, PhD)

საყოველთაო ჯანდაცვის სახელმწიფო პროგრამა, რომელიც საზოგადოებაში ხშირად „საყოველთაო დაზღვევის“ სახელით არის ცნობილი, საქართველოს ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან სოციალურ მექანიზმს წარმოადგენს. მისი ამოქმედება 2013 წელს დაიწყო და მიზნად ისახავს, მოქალაქეებს სამედიცინო მომსახურებაზე ფინანსური ბარიერები შეუმციროს. წლების განმავლობაში პროგრამა არაერთხელ განახლდა და შეიცვალა, რათა სხვადასხვა სოციალური ჯგუფის საჭიროებებს უკეთ მოერგოს.

პროგრამის დანიშნულება

პროგრამის მთავარი ამოცანაა, ქვეყნის მოსახლეობას უზრუნველყოს ჯანმრთელობის დაცვის სერვისებზე ხელმისაწვდომობით, განსაკუთრებით იმ ადამიანებისთვის, ვისაც კერძო დაზღვევა არ გააჩნია ან შეზღუდული ფინანსური შესაძლებლობები აქვს.

ვინ სარგებლობს პროგრამით

საყოველთაო ჯანდაცვის ბენეფიციარებად ითვლებიან:

• საქართველოს მოქალაქეები, რომლებსაც პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტი აქვთ;

• საქართველოში კანონიერ სტატუსის მქონე მოქალაქეობის არმქონე პირები, მათ შორის ლტოლვილები, ჰუმანიტარული სტატუსისა და თავშესაფრის მაძიებლები.

პროგრამა ჯგუფებად არის დაყოფილი და თითოეული კატეგორიისთვის პირობები განსხვავდება შემოსავლისა და სოციალური მდგომარეობის მიხედვით.

რომელი სერვისებია დაფარული

მიღებული მომსახურების მოცულობა დამოკიდებულია ბენეფიციარის კატეგორიაზე, თუმცა ყველაზე გავრცელებული სერვისებია:

• ამბულატორიული მომსახურება – ოჯახის ექიმისა და ექთნის კონსულტაციები, რეცეპტები და სამედიცინო მიმართულებები;

• გადაუდებელი დახმარება – როგორც ამბულატორიული, ისე სტაციონარული მომსახურება მრავალი მწვავე მდგომარეობის შემთხვევაში (ტრავმები, მოწამვლები, გულ-სისხლძარღვთა პრობლემები და სხვა);

• გეგმური სტაციონარული მკურნალობა – ოპერაციები და მკურნალობა, თანაგადახდის პირობებით;

• ონკოლოგიური მკურნალობა – ქიმიოთერაპია და ჰორმონოთერაპია;

• მშობიარობა და საკეისრო კვეთა – დაფინანსება თითქმის ყველა მოქალაქისთვის;

• პროფილაქტიკური პროგრამები – იმუნიზაცია და სკრინინგი.

პაკეტები სხვადასხვა სოციალური ჯგუფისთვის

1. მაქსიმალური დაფარვის ჯგუფები
ამ კატეგორიაში შედიან:

• სოციალურად დაუცველი ოჯახები;

• პენსიონერები;

• 6 წლამდე ასაკის ბავშვები;

• შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირები;

• იძულებით გადაადგილებული პირები;

• პედაგოგები და სტუდენტები.

მათთვის სერვისების უმეტესობა სრულად ან მინიმალური თანაგადახდით ფინანსდება.

2. საშუალო შემოსავლის მქონე პირები
ეს ჯგუფი მოიცავს მოქალაქეებს, რომელთა თვიური შემოსავალი 1000 ლარს აღემატება, თუმცა წლიური არ სცდება 40 000 ლარს. მათ ძირითადად უნარჩუნდებათ საბაზისო პაკეტი, თუმცა გარკვეულ მომსახურებებზე თანაგადახდა უფრო მაღალია.

3. დაბალი შემოსავლის მქონე მოქალაქეები
თვიური შემოსავალი 1000 ლარზე ნაკლები აქვთ და, როგორც წესი, საბაზისო პაკეტით სარგებლობენ. პირობები შესაძლოა შეიცვალოს, თუ მათ დამატებით კერძო დაზღვევაც აქვთ.

4. მაღალი შემოსავლის ჯგუფი
მოქალაქეები, რომელთა წლიური შემოსავალი 40 000 ლარს აჭარბებს, პროგრამის სრული პაკეტით ვეღარ სარგებლობენ, თუმცა მათთვის კვლავ ფინანსდება:

• მშობიარობა და საკეისრო კვეთა;

• ინფექციური დაავადებების მკურნალობა.

მნიშვნელოვანი დეტალები

• თანაგადახდა – მომსახურების ნაწილის დაფარვა ხშირად ბენეფიციარის პასუხისმგებლობაა, თუმცა სოციალურად დაუცველებისა და ბავშვებისთვის ეს მინიმუმამდეა დაყვანილი;

• ლიმიტები – ზოგიერთ მომსახურებაზე მოქმედებს მაქსიმალური დაფინანსების ზღვარი;

• გამონაკლისები – პროგრამა სრულად არ ფარავს სტომატოლოგიურ მომსახურებას, სათვალეებსა და გარკვეულ მედიკამენტებს;

• კერძო დაზღვევა – კერძო პოლისის არსებობის შემთხვევაში, სახელმწიფო დაფინანსება შესაძლოა ნაწილობრივ შეიზღუდოს.

როგორ უნდა გადაამოწმოთ თქვენი სტატუსი

რადგან პროგრამის პირობები პერიოდულად იცვლება და თითოეული მოქალაქის პაკეტი ინდივიდუალურია, ყველაზე სანდო ინფორმაციის მისაღებად რეკომენდებულია სოციალური მომსახურების სააგენტოს ცხელ ხაზზე – 1505 – დარეკვა და პირადი ნომრის მითითებით დეტალების დაზუსტება.

საყოველთაო ჯანდაცვის პროგრამა მნიშვნელოვან როლს ასრულებს მოსახლეობის დიდი ნაწილისთვის სამედიცინო მომსახურებაზე წვდომის უზრუნველყოფაში და ამცირებს ჯანმრთელობასთან დაკავშირებულ ფინანსურ რისკებს.