მეცნიერების მტკიცებით, უკვე განვითარებული ალცჰაიმერის დაავადების შემთხვევაშიც კი ტვინს შეუძლია სტრუქტურისა და ფუნქციების აღდგენა, ასეთი შედეგი ცხოველებზე ჩატარებულმა ექსპერიმენტებმა აჩვენა.
კვლევის საკვანძო ფაქტორი აღმოჩნდა მოლეკულა NAD+ – უჯრედული ენერგეტიკული მეტაბოლიზმის უნივერსალური მონაწილე. ავტორებმა დაადგინეს, რომ ალცჰაიმერის დაავადების დროს ტვინში NAD+ -ის დონე მკვეთრად მცირდება, და ეს შემცირება უფრო ძლიერია, ვიდრე ნორმალური დაბერებისას. შედეგად ირღვევა ნეირონების მუშაობა, ვითარდება ანთება, ზიანდება სისხლძარღვები და გროვდება პათოლოგიური ცილები, ამილოიდი და ტაუ.
მკვლევრებმა გამოცადეს პრეპარატი P7C3-A20, რომელიც NAD+-ის დონეს ნორმაზე მაღლა არ ზრდის, არამედ ეხმარება უჯრედებს მისი ფიზიოლოგიური ბალანსის შენარჩუნებაში. ამის შედეგად, უკვე გამოხატული სიმპტომების მქონე თაგვებში:
ტაუ-ცილის პათოლოგიური დონე ნორმას დაუბრუნდა;
აღდგა ნეირონული კავშირები;
გაქრა კოგნიტიური დარღვევები – მეხსიერებისა და სწავლის უნარები ნორმალურ მაჩვენებლებს დაუბრუნდა.
ავტორები ხაზს უსვამენ, რომ ამ ეტაპზე საუბარია მხოლოდ კლინიკურ მოდელებზე და ადამიანებში ეფექტიანობის პირდაპირი მტკიცებულებები ჯერ არ არსებობს. მიუხედავად ამისა, ეს კვლევა ცვლის თავად ალცჰაიმერის დაავადების აღქმას: შესაძლოა, იგი არა მხოლოდ შენელებადი, არამედ პოტენციურად განკურნებადიც იყოს, თუ ტვინის ენერგეტიკული ბალანსის აღდგენა გახდება შესაძლებელი.
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
დღესდღეობით ადამიანის პაპილომა ვირუსი (HPV) ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული ინფექციაა მსოფლიოში.
მიუხედავად იმისა, რომ მედიცინა წინ მიდის და ინფორმაციაც ფართოდაა ხელმისაწვდომი, მასზე მაინც უამრავი მცდარი წარმოდგენაა შემორჩენილი. ადამიანის პაპილომა ვირუსის ირგვლივ არსებული მითები კი ხშირად ხელს გვიშლის სწორი ზომების მიღებაში, ასევე, იწვევს შიშს, უიმედობის განცდას ან უმოქმედობას.
სწორედ ამიტომ, ფარმაცევტულ კომპანია „სმარტფარმთან“ ერთად წარმოგიდგენთ სტატიას, რომელშიც HPV-ზე არსებულ ძირითად მითებს გავაქარწყლებთ.
5 გავრცელებული მითი პაპილომა ვირუსის შესახებ მითი #1: პაპილომა ვირუსი მხოლოდ ქალებს აქვთ
რეალურად პაპილომას ვირუსი ერთნაირად გვხვდება როგორც ქალებში, ისე მამაკაცებში. განსხვავება მხოლოდ ისაა, რომ ქალებში მონიტორინგის სტანდარტული მეთოდები კარგადაა დანერგილი (მაგ., PAP-ტესტი), ამიტომ ხშირად უფრო ადრეულ ეტაპზე ხდება მისი გამოვლენა. მამაკაცებში კი ინფექცია უმეტესად შეუმჩნეველი რჩება, რაც ვირუსის გავრცელებას აადვილებს.
მითი #2: პაპილომა ვირუსი ყოველთვის იწვევს კიბოს
მიუხედავად იმისა, რომ ვირუსის ზოგიერთი შტამი (მაგალითად, 16 და 18) მართლაც არის ასოცირებული კიბოსთან, სცენარი ყოველთვის ერთნაირად არ ვითარდება. მეტიც, უმეტეს შემთხვევაში, ორგანიზმი თავადვე, მკურნალობის გარეშე უმკლავდება ვირუსს. გარდა ამისა, მუდმივი მონიტორინგით შესაძლებელია ცვლილებების დროულად აღმოჩენა და გართულებების თავიდან აცილება.
მითი #3: თუ სიმპტომები არ ვლინდება, არც ინფექცია მაქვს
პაპილომა ვირუსის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი თავისებურება ის არის, რომ ხშირად სრულიად უსიმპტომოდ მიმდინარეობს. ამის გამო შესაძლოა უარი ვთქვათ მონიტორინგზე და ვერ შევძლოთ მისი დროულად აღმოჩენა. შესაბამისად, სკრინინგული კვლევების რეგულარულად ჩატარება ერთნაირად მნიშვნელოვანია სქესობრივად აქტიური ნებისმიერი ქალისთვის.
მითი #4: ინფექციის გადადება მხოლოდ სიმპტომების არსებობის შემთხვევაში ხდება
ზოგს ჰგონია, რომ კლინიკური ნიშნების არარსებობის დროს, ინფექცია სხვა ადამიანზე ან საერთოდ არ გადადის ან ამის რისკი მცირეა. ცხადია, ეს არასწორი წარმოდგენაა, რადგან ვირუსი შესაძლოა აქტიური იყოს უსიმპტომოდ მიმდინარეობის დროსაც.
მითი #5: თუ უკვე ინფიცირებული ვარ, ვეღარაფერს შევცვლი
როგორც აღვნიშნეთ, უმეტეს შემთხვევაში ვირუსს ორგანიზმი ჩარევის გარეშე, თავადვე ერევა. თუმცა ამ პროცესის ხელშესაწყობად მნიშვნელოვანია იმუნურ სისტემაზე ზრუნვა და მისი შეძლებისდაგვარად გაძლიერება. პირველ რიგში, სასურველია, მწეველმა პირებმა უარი თქვან თამბაქოს მოხმარებაზე. საქმე ისაა, რომ სიგარეტში არსებული ქიმიური ნივთიერებები არა მხოლოდ ასუსტებს იმუნურ სისტემას, არამედ აზიანებს ლორწოვან გარსებს, განსაკუთრებით საშვილოსნოს ყელის ქსოვილს, რის გამოც ვირუსს უჯრედებში შეღწევა და მათი დაზიანება უმარტივდება. მოწევის შეწყვეტასთან ერთად, მნიშვნელოვანია ჯანსაღად კვება, ფიზიკურ აქტივობა და სტრესის კონტროლი.
როგორ ვრცელდება HPV და როგორ დავიცვათ მისგან თავი?
პაპილომა ვირუსი ყველაზე მარტივად სქესობრივი აქტით (ვაგინალური, ორალური და ანალური სექსით) ვრცელდება, თუმცა შესაძლებელია მისი გადაცემა კანის კონტაქტითაც. ამიტომ კონდომი მართალია ამცირებს ინფიცირების რისკს, თუმცა სრულ დაცვას მაინც ვერ უზრუნველყოფს. HPV-ს პრევენციის ყველაზე ეფექტიანი გზა ვაქცინაციაა, რომელიც, საუკეთესო შემთხვევაში, 9-14 წლის ასაკის გოგონებსა და ბიჭებს უტარდებათ, თუმცა რეკომენდებულია ზრდასრული ადამიანებისთვისაც. აღსანიშნავია, რომ საქართველოში მოქმედებს HPV-ის საწინააღმდეგო ვაქცინაციის უფასო პროგრამა გარკვეული ასაკობრივი ჯგუფებისთვის.
რა სიმპტომებს და გართულებებს იწვევს HPV?
ადამიანის პაპილომა ვირუსმა იშვიათად შეიძლება გამოიწვიოს ისეთი ხილული ნიშანი, როგორიცაა გენიტალური მეჭეჭები და დისკომფორტი. ასევე, ინფექცია ზოგჯერ იწვევს უჯრედულ ცვლილებებს, თუმცა მათი გამოვლენა მხოლოდ PAP ტესტის ან კოლპოსკოპიის საშუალებით ხდება. სწორედ ამიტომ არის მნიშვნელოვანი ქალებმა რეგულარულად ჩაიტარონ გინეკოლოგიური მონიტორინგი.
რაც შეეხება გართულებებს, ის ყოველთვის არ ვითარდება, თუმცა შესაძლოა ინფექციამ ქალებში გამოიწვიოს საშვილოსნოს ყელისა თუ სხვა სასქესო ორგანოების კიბო, კაცებში კი ანუსის კიბო. ვირუსს ზოგჯერ ახასიათებს რეციდივებიც ანუ ინფექცია შეიძლება პერიოდულად დაბრუნდეს, განსაკუთრებით იმუნიტეტის დაქვეითებისას. სწორედ ამიტომაა მნიშვნელოვანი, არამხოლოდ ინფექციის მუდმივი მონიტორინგი, არამედ ზოგად ჯანმრთელობაზე ზრუნვა და ორგანიზმის გაძლიერება.
ქალებისთვის არანაკლებ მნიშვნელოვანია ვაგინალური ფლორის დარეგულირება, რაშიც საკვები დანამატი პროვაგი დაგეხმარებათ. ეს საშუალება ორგანიზმს იცავს ვაგინალური ინფექციებისა და სხვა გინეკოლოგიური პრობლემებისგან. გარდა ამისა, არის ვეგანური, რაც მომხმარებელთა გარკვეული ნაწილისთვის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია.
#post_seo_title
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
გადაცემაში „პირადი ექიმი მარი მალაზონია“ ბავშვთა ნევროლოგი თამარ ედიბერიძე ბავშვებისთვის სადღესასწაულო გარემოზე საუბობს
„დაიმახსოვრე, რომ შიში მეზობელია. მისი დამარცხება მარტივი არ არის. განსაკუთრებით რთულია, შიში არის ერთი-ერთი რამ, რასაც კაცობრიობა გადარჩენას. ეს არის სამყაროს თავიდან არიდება, ნეგატივისგან… შიში არ გვაშორებს, შიში ხშირად ზრდის გადაჭარბებულ და გამოგონილ განცდებს. ადრეულ ასაკში ბავშვს ეშინია, ვინაიდან პირველი გამოცდილება არ აქვს, ჯერაც გაურკვევლობაშია ერთ რამ – გარემო, ბავშვის აზრები, აღქმის მოლოდინები, არასტაბილურობა და გაუგებრობა იმყოფება. გადაჭარბებული შიში მძლავრია, როცა ბავშვი. თუმცა, გადაჭარბებულმა შიშმა ფორმირება, მოლოდინები, გადაჭარბებული განცდები, ზემოქმედება ფსიქიკაზე, დატოვოს, თუ ეს მოლოდინები გაძლიერდა. ამიტომ, ჩვენ უნდა ვასწავლოთ ბავშვებს, როგორ მართონ რეალობა შიშთან.“
პირველი, თუ ვცდილობთ, რომ ჩვენს შვილს შევუქმნათ უსაფრთხო, ერთიანი, ძლიერი შიდა სტრუქტურა და არ მოვთხოვოთ, არ იყოს შიში, გადაჭარბებული შიშის დაძლევაში მივეხმაროთ, რომ არ დარჩეს იმ მდგომარეობაში. ფსიქოლოგიური მხარდაჭერა აუცილებელია და განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მშობლების როლი.
თუ ვაცნობიერებთ, რომ ჩვენს შვილს ბევრი ხელი, ერთიანი, ძლიერი შიდა სტრუქტურა კი არ მოაკლდეს, არ იყოს შიში, გადაჭარბებული შიშის დაძლევაში მივეხმაროთ, რომ არ დარჩეს იმ მდგომარეობაში. ფსიქოლოგიური მხარდაჭერა აუცილებელია და განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მშობლების როლი.
მეორე, რაც უნდა ვასწავლოთ ბავშვს, უსაფრთოების განცდის შექმნა ის, რომ მარტო არ არის. ის, რომ გვერდითა, მეგობრები და მარტო არ აღმოჩნდება, ეს მნიშვნელოვნად დაეხმარება. ხანდახან, უბრალოდ უნდა ვუსმინოთ. მესამე, რაც უნდა ვასწავლოთ ბავშვს, დრო, ან სულაც მივცეთ ან უფლება გავატაროთ მდგომარეობა, რომ შიშის შემცირება დაიწყოს.
კიდევ ერთი, დიდი მნიშვნელობა აქვს, გარემოს შექმნას, სადაც შეცდომების დაშვება არაა ის შესაშინებელი რამ. ბავშვს ხშირად აშინებს ის, რომ მისი საქციელი ზღვარს გარეშე უარყოფით შეფასებას დაიმსახურებს. ეს მისი თვითშეფასების ჩამოყალიბებას, ძალიან ამ დროს შეუწყობს ხელს.
დისციპლინის დაცვა არ უნდა იყოს მიჩნეული იმად, რომ მას მუდმივად უნდა ჰქონდეს შიში ყველა სიტუაციაში. სიმკაცრე საჭიროა, რომ პასუხისმგებლობა ჩამოუყალიბდეს.
რაც შეეხება მას, თუ ვაცნობიერებთ, რომ ჩვენს შვილს ხშირად გადაჭარბებული რეაქცია აქვს, არსებობს შემთხვევები, როდესაც შიში, ძლიერი განცდებისა და ასაკზე შეუსაბამო გარემოების შედეგად ბავშვში დაინერგება. ეს შემთხვევები ხელს ცუდად ასახავს.
შემდეგ უკვე მნიშვნელოვანია, შევხედოთ სიტუაციას. რა მომხდარა, რა იყო მოტივატორი, რა გააღიზიანა და ასე შემდეგ. ფსიქოლოგებმა, 3 წლიდან ემოციების სწავლება, რომ ბავშვმა საკუთარი ემოციის სათავე იპოვოს და დაარქვას, საჭიროა. 3 წლამდე კი უფრო ემპათიაა. ეს კარგი ინვესტიციაა მომავალში და, რაც მთავარია, ემოციური სირთულეების გადაჭრას შეუწყობს ხელს“, — ამბობს სპეციალისტი.
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
გრიპი არასოდეს არის „უბრალო გაციება“.ახალი მონაცემები მიუთითებს, რომ გრიპის A ვირუსის ახალი ქვეკლასი — H3N2 K — სწრაფად ვრცელდება მსოფლიოში და უკვე ცვლის ეპიდემიოლოგიურ სურათს. ეს არ არის პანიკის საფუძველი, მაგრამ არის მკაფიო სიგნალი, რომ საზოგადოებამ, ექიმებმა და ჯანდაცვის სისტემამ უნდა იმოქმედონ გააზრებულად და მტკიცებულებებზე დაყრდნობით.
რა არის H3N2 ქვეკლასი K?
H3N2 არის გრიპის A ვირუსის ის ტიპი, რომელიც ისტორიულად უფრო მძიმე მიმდინარეობასთან ასოცირდება, განსაკუთრებით ხანდაზმულებსა და ბავშვებში. ქვეკლასი K არის ახალი მუტირებული ვარიანტი, რომელსაც დაფიქსირებული აქვს შვიდი გენეტიკური ცვლილება, რაც შეიძლება დაეხმაროს მას:
• ნაწილობრივ „აიცილოს“ უკვე არსებულ იმუნიტეტს
• შეამციროს მიმდინარე სეზონის ვაქცინის შესაბამისობა H3N2 კომპონენტთან
მნიშვნელოვანია, რომ ეს ქვეკლასი გამოვლინდა მას შემდეგ, რაც 2025–2026 წლების სეზონის ვაქცინის შემადგენლობა უკვე შერჩეული იყო.
სად ვრცელდება ყველაზე აქტიურად?
არსებული ეპიდზედამხედველობის მონაცემებით:
• იაპონია და გაერთიანებული სამეფო უკვე შეხვდნენ ადრეულ და მძიმე გრიპის სეზონს
• კანადა აფრთხილებს ვაქცინის ნაწილობრივ შეუსაბამობას H3N2-ის ამ ვარიანტთან
• აშშ-ში H3N2 ქვეკლასი K უკვე აღმოჩენილია შტატების უმეტესობაში და დომინირებს ნიმუშებში
ამავე დროს, გრიპის საერთო აქტივობა ჯერ პიკს არ აღწევს, თუმცა ტენდენცია მზარდია.
რატომ არის H3N2 უფრო საყურადღებო?
H3N2 ტიპის ვირუსები ხშირად უკავშირდება:
• უფრო მაღალ ჰოსპიტალიზაციის მაჩვენებელს
• მძიმე გართულებებს ხანდაზმულებში
• ბავშვებში მაღალი სიცხითა და გამოხატული ინტოქსიკაციით მიმდინარე დაავადებას
დამატებითი სირთულეა ისიც, რომ ეპიდზედამხედველობის პროცესები ზოგ ქვეყანაში შეფერხებულია, რაც რეალურ დროში შეფასებას ართულებს.
მუშაობს თუ არა ვაქცინა?
დიახ — და ეს არის მთავარი გზავნილი.
მიუხედავად იმისა, რომ:
• H3N2 ქვეკლასთან შესაბამისობა შეიძლება არასრულყოფილი იყოს
ვაქცინა მაინც:
• ამცირებს მძიმე მიმდინარეობის, ჰოსპიტალიზაციისა და სიკვდილის რისკს
• კარგად შეესაბამება გრიპის სხვა ცირკულირებად ტიპებს, მათ შორის H1N1-სა და B გრიპს
ვაქცინაცია განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია:
• 60 წლის ზემოთ პირებისთვის
• ქრონიკული დაავადებების მქონე ადამიანებისთვის
• ბავშვებისთვის
• სამედიცინო პერსონალისთვის
რა სიმპტომები აქვს ახალ ვარიანტს?
სიმპტომები კლასიკური გრიპის მსგავსია:
• უეცარი მაღალი სიცხე
• შემცივნება
• კუნთებისა და სახსრების ტკივილი
• ძლიერი დაღლილობა
• თავის ტკივილი
• სურდო, ცხვირის გაჭედვა
• ხველა
სიმპტომები ძალიან ჰგავს სხვა სასუნთქი გზების ინფექციებს, მათ შორის COVID-19-ს.
როგორ გავარჩიოთ გრიპი სხვა ინფექციებისგან?
რეკომენდებულია:
• ლაბორატორიული ტესტირება
• სწრაფი კომბინირებული ტესტები, რომლებიც ერთდროულად ადგენენ
• გრიპი A
• გრიპი B
• COVID-19
ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მკურნალობის დროულად დასაწყებად.
კითხვა–პასუხი
არის თუ არა ეს „სუპერ გრიპი“ ახალი პანდემია?
არა. ეს არის გრიპის ვირუსის ახალი ქვეკლასი, არა პანდემიური ვირუსი.
უნდა ავიცრა თუ ვაქცინა სრულად არ ემთხვევა?
დიახ. ვაქცინა მაინც იცავს მძიმე შედეგებისგან.
არის თუ არა ბავშვები განსაკუთრებულ რისკში?
დიახ, განსაკუთრებით პატარა ასაკის ბავშვები და ქრონიკული დაავადებების მქონენი.
მთავარი გზავნილები მოკლედ
• H3N2 ქვეკლასი K სწრაფად ვრცელდება
• მძიმე მიმდინარეობის რისკი რეალურია
• ვაქცინაცია კვლავ აუცილებელია
• ტესტირება მნიშვნელოვანია სწორი დიაგნოზისთვის
მეტი უახლესი და სანდო სამედიცინო ინფორმაცია იხილეთ ოფიციალურ პლატფორმაზე:
გენური თერაპიის რეგულატორული დამტკიცება ყოველთვის წარმოადგენს გარდამტეხ მომენტს მედიცინაში. ეს გადაწყვეტილება აჩვენებს, რომ თანამედროვე მეცნიერება უკვე რეალურად ებრძვის დაავადების მიზეზს და არა მხოლოდ მის სიმპტომებს [1,2].
რა მოხდა?
აშშ-ის საკვები პროდუქტებისა და მედიკამენტების ადმინისტრაციამ ოფიციალურად დაამტკიცა კომპანია Novartis-ის მიერ შემუშავებული გენური თერაპია იშვიათი გენეტიკური კუნთოვანი დაავადების მქონე პაციენტებისთვის [1].
ინფორმაცია გაავრცელა საერთაშორისო ავტორიტეტულმა საინფორმაციო სააგენტომ Reuters-მა [1].
FDA-ის გადაწყვეტილება ეფუძნება კლინიკური კვლევების მონაცემებს, რომლებმაც აჩვენა თერაპიის ეფექტიანობა დაავადების პროგრესირების შენელებაში და ფუნქციური შესაძლებლობების გაუმჯობესებაში [2,3].
რას ნიშნავს გენური თერაპია?
გენური თერაპია გულისხმობს:
• დეფექტური გენის ჩანაცვლებას ან მის ფუნქციურ კორექციას
• დაავადების ბიოლოგიურ საფუძველზე ზემოქმედებას
• ხანგრძლივ ან ერთჯერად მკურნალობას ქრონიკული თერაპიის ნაცვლად
მსგავსი მიდგომა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია იშვიათი კუნთოვანი დაავადებების შემთხვევაში, სადაც ტრადიციული მკურნალობა მხოლოდ მხარდამჭერ ხასიათს ატარებს [3,4].
ვის ეხება ეს თერაპია?
დამტკიცებული გენური თერაპია განკუთვნილია პაციენტებისთვის, რომელთაც აქვთ:
• გენეტიკურად დადასტურებული იშვიათი კუნთოვანი დაავადება
• პროგრესული კუნთოვანი სისუსტე და მოძრაობის შეზღუდვა
• მაღალი ინვალიდობის და სიცოცხლის ხარისხის დაქვეითების რისკი [2]
FDA-ის დამტკიცება ნიშნავს, რომ თერაპიამ გაიარა უსაფრთხოებისა და ეფექტიანობის უმაღლესი შეფასება [2].
რატომ არის ეს გლობალურად მნიშვნელოვანი?
• ქმნის პრეცედენტს სხვა იშვიათი გენეტიკური დაავადებების სამკურნალოდ
• აჩქარებს გენური თერაპიების განვითარებას მსოფლიო მასშტაბით
• აჩენს დისკუსიას ხელმისაწვდომობისა და სამართლიანი დაფინანსების შესახებ [4,5]
ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაცია (WHO) გენურ თერაპიებს უკვე განიხილავს როგორც მომავლის ერთ-ერთ მთავარ მიმართულებას იშვიათ დაავადებებში [5].
რას ნიშნავს ეს საქართველოსთვის?
მიუხედავად იმისა, რომ თერაპია ამ ეტაპზე აშშ-შია დამტკიცებული:
• მსგავსი გადაწყვეტილებები ხშირად ხდება საფუძველი ევროპის მედიკამენტების სააგენტოს (EMA) შემდგომი შეფასებისთვის
• აუცილებელია საქართველომ გააძლიეროს იშვიათი დაავადებების პოლიტიკა, რეგისტრაციის მექანიზმები და პაციენტთა დაცვის სისტემები [5]
კითხვა–პასუხი
არის თუ არა გენური თერაპია სრულ განკურნება?
არა ყოველთვის, თუმცა ბევრ შემთხვევაში მნიშვნელოვნად ანელებს ან აჩერებს დაავადების პროგრესირებას [3].
არის თუ არა თერაპია ძვირი?
დიახ. გენური თერაპიები ერთ-ერთი ყველაზე ძვირადღირებული სამედიცინო ჩარევებია, რაც სახელმწიფოსა და საერთაშორისო მექანიზმების ჩართვას მოითხოვს [4].
დასკვნა
FDA-ის ეს გადაწყვეტილება ადასტურებს, რომ:
• იშვიათი დაავადებები აღარ არის დავიწყებული
• გენური მედიცინა უკვე კლინიკური რეალობაა
• მეცნიერება პირდაპირ ცვლის პაციენტების ცხოვრებას [1–5]
წყაროები
1. Reuters. US FDA approves Novartis gene therapy for rare muscle disorder. Reuters; 2025. Available from: https://www.reuters.com
2. U.S. Food and Drug Administration. FDA approves gene therapy for rare neuromuscular disease. FDA; 2025. Available from: https://www.fda.gov
3. Mendell JR, Al-Zaidy S, Shell R, et al. Gene therapy for neuromuscular diseases: current status and future directions. Nat Rev Neurol. 2021;17(6):355–370. doi:10.1038/s41582-021-00479-3
4. High KA, Roncarolo MG. Gene therapy. N Engl J Med. 2019;381(5):455–464. doi:10.1056/NEJMra1706910
5. World Health Organization. Human genome editing: a framework for governance. WHO; 2021. Available from: https://www.who.int
მეტი უახლესი და სანდო სამედიცინო ინფორმაცია იხილეთ ოფიციალურ პლატფორმაზე:
ტვინი ვერ ფუნქციონირებს შემთხვევით. მისი მეხსიერება, ყურადღება და აზროვნების სისწრაფე პირდაპირ არის დამოკიდებული იმაზე, რას ვჭამთ ყოველდღიურად. არასწორი კვება ასუსტებს ნეირონებს, აჩენს გონების დაბინდვას და ქრონიკულ დაღლილობას.
სწორად შერჩეული საკვები კი მოქმედებს როგორც ბუნებრივი დაცვა — კვებავს ტვინს, ამაგრებს ნერვულ უჯრედებს და გონებას სიცხადეს უბრუნებს. ტვინის ჯანმრთელობა იწყება თეფშზე გაკეთებული არჩევანით.
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე — დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი, რომელსაც აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე.
ალერგიული რინიტი ბავშვებში საკმაოდ გავრცელებული პრობლემაა, რომლის იდენტიფიცირებაც მშობლებს ზოგჯერ უჭირთ და მის ნიშნებს უბრალო გაციებას მიაწერენ ხოლმე. არადა ზომების დროულად მიღება ბავშვების შემთხვევაში კიდევ უფრო მნიშვნელოვანია, რათა პატარებს არა მხოლოდ დისკომფორტი და შემაწუხებელი სიმპტომები მოვუხსნათ, არამედ თავიდან ავაცილოთ გართულებები.
ფარმაცევტული კომპანია „სმარტფარმი“ წარმოგიდგენთ სტატიას, რომელშიც ვისაუბრებთ ალერგიული რინიტის ამოცნობისა და მკურნალობის გზებზე.
რა არის ალერგიული რინიტი და რატომაა ის ბავშვებში გავრცელებული?
ალერგიული რინიტი ცხვირის ლორწოვანი გარსის ანთებაა, რომელსაც სხვადასხვა ტიპის ალერგენები იწვევს. მათი ჩამონათვალი მრავალფეროვანია, მაგრამ მათ შორის ყველაზე გავრცელებულია:
● სახლის მტვერი და ობი – მტვრის ნაწილაკები, პატარა მიკროორგანიზმები და ობი განსაკუთრებით ადვილად ხვდება ბავშვის ცხვირსა და თვალებში. ● ცხოველების ბეწვი – ბავშვებს ხშირად აქვთ კონტაქტი როგორც შინაურ კატებთან და ძაღლებთან, ისე გარე სივრცეებში არსებულ სხვადასხვა ცხოველთან.
● მცენარეული მტვერი – გაზაფხულსა და შემოდგომაზე ჰაერში მცენარეული მტვრის კონცენტრაცია საკმაოდ მაღალია, რის გამოც იზრდება ალერგიული რინიტის შემთხვევები.
ამ გამღიზიანებლებთან კონტაქტისას ალერგიული რინიტი ბავშვებში შესაძლოა უფრო მარტივად განვითარდეს, რადგან პატარები, ჯერ კიდევ სუსტი იმუნიტეტის გამო, უფრო მგრძნობიარენი არიან მათ მიმართ. განაგრძეთ კითხვა
დაფნა ნამდვილად უნიკალური მცენარეა! ის კურნავს ისეთ დაავადებებს, რომლებიც აქამდე ჯერ კიდევ არ იცოდით!..
აქამდე დაფნა მხოლოდ დიაბეტის სამკურნალო საშუალება მეგონა, მაგრამ ბოლო დროს უფრო მეტი შევიტყვე ამ უნიკალური მცენარის სამკურნალო თვისებების შესახებ, უკვე პრაქტიკაშიც გამოვიყენე და ახლა ჩვენს მკითხველსაც მინდა გავუზიარო ჩემი გამოცდილება: დაფნის ფოთოლი საუკეთესოა სტომატიტისა და ღრძილების ანთების სამკურნალოდ. მისთვის ნედლი ფოთოლი უნდა დაღეჭოთ დღეში 2-3-ჯერ.
დიაბეტისა და რევმატიული ართრიტის სამკურნალოდ კი დაფნის ნაყენი გამოიყენება: 30-40 ცალ დაფნის ფოთოლს უნდა დაასხათ 0,5 ლიტრი მდუღარე წყალი , გააჩეროთ თავდახურული ერთი საათით და მიღებული ნაყენი სვათ 2-2 ს/კ 3-4-ჯერ დღეში, ჭამის წინ.
ხოლო ჰაიმორიტის სამკურნალოდ დაფნის ფოთლის ზეთი უნდა გამოიყენოთ. მისი შეძენა აფთიაქშიც შეგიძლიათ, მაგრამ თავადაც შეძლებთ დამზადებას. 30გდაფნის ფოთოლი (ნედლი) დააქუცმაცეთ, დაასხითერთი ჭიქა ზეთი, დადგით სიბნელეში 15დღე-ღამე, შემდეგ გადაწურეთ, დადგით ცეცხლზე და წამოადუღეთ, ეს ზეთი კარგი ყოფილა ნაწოლების სამკურნალოდაც და აგრეთვე ინსულტის შემდგომი ნარჩენი მოვლენების (კიდურების სისუსტე, დამბლა) მოსახსნელადაც ზეთი თხლად უნდა შეიზილოთ დაზიანებულ კიდურებში, ეს მართლაც კეთილშობილი მცენარე თურმე ძველი დროიდან გამოიყენება ტუბერკულოზის სამკურნალოდ. ანადგურებს ტუბერკულოზის ბაქტერიებს და ააქტიურებს ორგანიზმს დაავადებასთან საბრძოლველად.
დაფნის დახმარებით შეგიძლიათ ფეხის ოფლიანობაც დაამარცხოთ: ძილის წინ ტაშტში ჩაყარეთ 20-40 ცალი დაფნის ფოთოლი, დაასხით ცხელი წყალი და ამ ნაყენში ჩაყავით ფეხები 15 წუთით მაინც.
იმუნიტეტის გასაძლიერებლად 15 ცალ დაფნის ფოთოლს უნდა დაასხათ 300 გ წყალი, დადგათ დაბალ ცეცხლზე, წამოადუღოთ და ადუღებიდან 5 წუთის შემდეგ გადმოდგათ. შემდგომ ეს ნაყენი ფოთლებიანად გადაიტანეთ თერმოსში და გააჩერეთ 3-4 საათი, გადმოწურეთ და სვით თითო ყლუპი ერთ მიღებაზე მთელი დღის განმავლობაში. მეორე დღისთვის ახალი დაამზადეთ და იგივე გაიმეორეთ. სულ 3-დღიანი კურსი უნდა ჩაიტაროთ. კურსის გამეორება კი 2 კვირაში შეგიძლიათ, ჩემს 20 წლის შვილს, რომელიც ყოველ ზამთარსა და გაზაფხულზე ავადმყოფობდა, ამ მკურნალობის შემდეგ ვირუსული ინფექცია აღარ დამართნია.
ექიმის კომენტარი: დაფნა მართლაც უძველესი დროიდან გამოიყენება მედიცინაში უამრავი დაავადების სამკურნალოდ. დაფნის ფოთოლი მდიდარია ფიტონციდებით, სასარგებლო მიკროელემენტებით, ტანინებით, რომლებიც ორგანიზმიდან მავნე ნივთიერებების გამოყოფას და იმუნიტეტის გაძლიერებას უწყობს ხელს. დაფნის ფო- თოლი გამოშრობისას მთლიანად ინარჩუნებს სამკურნალო ღირებულებებს. მცენარეს აქვს ანტიბაქტერიული, შაქრის დამწევი, ანტიანთებითი, სპაზმების მომხსნელი, მსუბუქი შარდმდენი, იმუნიტეტის გამაძლიერებელი მოქმედება. დაფნის ნაყენით მკურნალობისას უნდა გაითვალისწინოთ, რომ მას აქვს ჰიპოგლიკემიური ეფექტი და ამიტომ მკურნალობის პროცესში (თუ დიაბეტი არ გაქვთ), უნდა იკვებოთ ტკბილი საკვებით, რათა არ განვითარდეს ჰიპოგლიკემიური მდგომარეობა. გარდა ამისა, ფოთლების ნახარშმა შეიძლება გამოიწვიოს შეკრულობა (ყაბზობა). ეს რომ არ მოხდეს, ნაყენის მიღების პარალელურად უნდა მიირთვათ პერისტალტიკის გამაძლიერებელი საკვები (ჭარხალი, შავი ქლიავი და სხვა).
წყარო: სტატია მომზადებულია “კარაბადინზე” დაყრდნობით
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
ფიტნესინსტრუქტორი, ნუტრიციოგიის რეზიდენტი და სერტიფიცირებული მანუალ-თერაპევტი მამუკა რაშოიანი პანკრეატიტზე საუბრობს
იცოდი რომ პანკრეატიტის დროს ტკივილი იმდენად ძლიერი და გამანადგურებელია, რომ ადამიანს „კეცავს“ და ხშირად სარტყლისებურად გადაეცემა ზურგში. ეს მდგომარეობა ვითარდება მაშინ, როცა პანკრეასი საკუთარ თავს უტევს.
პანკრეასს ორი ძირითადი ფუნქცია აქვს:
ჰორმონები:
ინსულინის გამომუშავება (სისხლში შაქრის რეგულაცია)
ფერმენტები:
საჭმლის მომნელებელი წვენების წარმოება
(ლიპაზა, ამილაზა, ტრიპსინი),
რომლებიც საკვების დაშლას ემსახურება
ეს ფერმენტები იმდენად ძლიერია, რომ თეორიულად უმი ხორცის დაშლაც შეუძლიათ.
ამიტომ ნორმალურ პირობებში ისინი არააქტიურ მდგომარეობაში გადაადგილდებიან და მხოლოდ ნაწლავში აქტიურდებიან.
პანკრეატიტი ვითარდება მაშინ, როცა რაღაც იწვევს ამ ფერმენტების აქტივაციას პანკრეასიდან გამოსვლამდე.
ბლოკირება (კენჭები / ალკოჰოლი):
ნაღვლის ბუშტიდან წამოსული კენჭი შეიძლება ჩარჩეს სადინარში, ხოლო ალკოჰოლი აზიანებს პანკრეასის უჯრედებს შედეგად წვენი „იჭედება“.
ზეწოლის მატება იწვევს ფერმენტების გააქტიურებას პანკრეასის შიგნით.
ლიპაზა და ტრიპსინი, საკვების მონელების ნაცვლად, იწყებენ პანკრეასის საკუთარი ქსოვილის დაშლას.
