თბილისში გველების გამოჩენის ფაქტები ყოველ ზაფხულს საზოგადოების ინტერესს იწვევს, თუმცა სპეციალისტების შეფასებით, ეს არ ნიშნავს, რომ ქვეწარმავლების რაოდენობა საგანგაშოდ იზრდება.
პირიქით, ურბანიზაციისა და ბუნებრივი ჰაბიტატების შემცირების გამო, გველების პოპულაცია წლების განმავლობაში კლების ტენდენციას ავლენს.
ცხოველთა მონიტორინგის სააგენტოს მონაცემებით, 2025 წელს დედაქალაქში 210 ქვეწარმავალი იქნა დაჭერილი, ხოლო 2026 წლის მაისის ჩათვლით – 38. სააგენტოში აღნიშნავენ, რომ გამოძახებების დიდი ნაწილი უსაფრთხო და ადამიანისთვის უვნებელ სახეობებს უკავშირდება, მათ შორის გველხოკერას. მოქალაქეებს ურჩევენ, ქვეწარმავლის დანახვის შემთხვევაში არ სცადონ მისი დაჭერა და დახმარებისთვის 112-ის საშუალებით სააგენტოს მიმართონ.
სპეციალისტების განმარტებით, გველების გამოჩენა განსაკუთრებით ხშირია ქალაქის გარეუბნებში, სადაც წარსულში ბუნებრივი ეკოსისტემები არსებობდა. სამშენებლო სამუშაოების, მიწის დამუშავებისა და ინფრასტრუქტურული ცვლილებების შედეგად ქვეწარმავლები ხშირად ადამიანების საცხოვრებელ გარემოში ხვდებიან.
გველები ზოგჯერ სატრანსპორტო საშუალებებითაც გადაადგილდებიან. მაგალითად, სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკას ან ტრაქტორებს, რომლებიც რეგიონებიდან თბილისში გადმოაქვთ, შესაძლოა ქვეწარმავლები შეუმჩნევლად გამოჰყვნენ. ამიტომ რეკომენდებულია ავტომობილების გაჩერება ღია და სუფთა ადგილებში და არა მაღალ ბალახსა თუ ბუჩქნარში.
ექსპერტები ხაზგასმით აღნიშნავენ, რომ ყველა გველი საფრთხეს არ წარმოადგენს. პირიქით, მრავალი სახეობა ეკოსისტემისთვის სასარგებლოა, რადგან მღრღნელების რაოდენობას აკონტროლებს. სწორედ ამიტომ უშხამო გველების განადგურება არ არის მიზანშეწონილი. სპეციალისტების თქმით, იქ, სადაც უშხამო გველები ბინადრობენ, შხამიანი სახეობების დამკვიდრების ალბათობა ხშირად მცირდება, რადგან მათ შორის ბუნებრივი კონკურენცია არსებობს.
თბილისსა და მის შემოგარენში შხამიანი გველებიდან ძირითადად გიურზა და ცხვირქოსანი გველი გვხვდება, განსაკუთრებით მაღალ ზონებში – წყნეთში, კოჯორში, ტაბახმელასა და მიმდებარე ტერიტორიებზე. ასევე გვხვდება კატისთვალა გველი, რომელიც ადამიანისთვის პრაქტიკულად საფრთხეს არ წარმოადგენს.
თუ ქუჩაში ან ბუნებაში გველს გადააწყდებით, რეკომენდებულია სიმშვიდის შენარჩუნება და რამდენიმე ნაბიჯით უკან დახევა. ქვეწარმავალთან მიახლოება ან მისი შეხება არ შეიძლება. უსაფრთხო დისტანციიდან უნდა დააკვირდეთ მის მდებარეობას და დაუკავშირდეთ 112-ს, რათა ადგილზე სპეციალისტები მივიდნენ.
მნიშვნელოვანია გვახსოვდეს, რომ გველები, როგორც წესი, ადამიანს თავს არ ესხმიან და კონტაქტს თავადაც ერიდებიან. მათი არსებობა ბუნებრივი ეკოსისტემის ნაწილია, ხოლო უსაფრთხოების მთავარი წესია – არ მიუახლოვდეთ ქვეწარმავალს და რეაგირება პროფესიონალებს მიანდოთ.
