პოლიტოლოგი და სტრატეგიული პროცესების ანალიტიკოსი ირაკლი ყიფიანი მორიგ პოსტს აქვეყნებს:
„მეგობრებო და თანამოაზრენო,
როგორც იცით, ამ სივრცეში ხშირად ვაქვეყნებ ვრცელ ესეებსა თუ მანიფესტებს; განვიხილავ იმ ეგზისტენციალურ საფრთხეებს, რომლებიც ჩვენს თვალწინ ანგრევს ეროვნულ სხეულს, იქნება ეს გენოფონდის გადაგვარება, გამანადგურებელი სოციალური სიდუხჭირე, ქართული ენის ვულგარიზაცია თუ ჩვენი უნიკალური მემკვიდრეობის წაშლა.
რამდენად რთულია ამის კეთება, თქვენც კარგად მოგეხსენებათ. ჩემი გვერდის მონაცემები ფაქტობრივად „გაწითლებულია“, ჩანაწერების გავრცელება კი, ხელოვნურად შეზღუდული. თუმცა, სწორედ თქვენი უანგარო თანადგომის დამსახურებით, ტექსტები მაინც არღვევს ამ ცენზურას და საზოგადოებამდე აღწევს. მადლობა იმისთვის, რომ ამ ეპოქაში, როდესაც ადამიანებს ორწუთიანი ტექსტის წაკითხვაც კი ეზარებათ, თქვენ ყურადღებით ეცნობით ჩემს მძიმე მსჯელობებს.
თუმცა, მხარდაჭერასთან ერთად, თითქმის ყოველ მეორე ჩანაწერთან ვხვდები ერთსა და იმავე სევდიან მოტივს: „კი ბატონო, სიმართლეს ბრძანებთ, მაგრამ რას შეცვლის ეს წერა? ხომ არ დარჩება ეს ხმა მღაღადებლისა უდაბნოსა შინა?“
ზოგჯერ მინდა პირდაპირ გიპასუხოთ: ჩემი ბრძოლის ხაზი აქ გადის(!) აზრში, ანალიზსა და სიტყვაში. მე ვაკეთებ იმას, რაც ერთმა ადამიანმა, თავის ფლანგზე უნდა გააკეთოს.
მოდით, თვალი გავუსწოროთ ჩვენს სინამდვილეს. ერის დაცემა იწყება იქ, სადაც ფიქრი ჩერდება. ჩვენი მთავარი პრობლემა სოციალური ან ეკონომიკური კი არა, უპირველეს ყოვლისა, აზროვნების კრიზისია. ვცხოვრობთ ქვეყანაში, სადაც ინსტიტუციური აზროვნება თითქმის სრულად მოშლილია, საჯარო დისკურსი კი იაფფასიან კინკლაობამდეა დაყვანილი.
აზროვნება ჩანაცვლდა რეაქციით.
ანალიზი — სლოგანებით.
პოზიცია — ბანაკით.
ისტორიულ-ცივილიზაციური პერსპექტივიდან რომ შევხედოთ, არც ერთი ცივილიზაცია არ დაცემულა მხოლოდ ეკონომიკური მიზეზებით. ყველა დიდი დაცემა იწყებოდა მაშინ, როცა აზრი სუსტდებოდა და სიტყვა ფუჭდებოდა. იქ, სადაც სიტყვა აღარ ნიშნავს არაფერს, იქ არც ადამიანი ნიშნავს არაფერს.
ამიტომ, მოდით, ვაღიაროთ ბოლომდე: პრობლემა მხოლოდ „სისტემა“ არ არის. პრობლემა ისიც არის, რომ საზოგადოებამ კომფორტი ამჯობინა პასუხისმგებლობას. ჩვენ ხშირად გვინდა შედეგი — ბრძოლის გარეშე, ღირსება — რისკის გარეშე და სიმართლე — ფასის გადახდის გარეშე. ასე კი არც ისტორია იცვლება და არც ბედი.
იოანე წინამორბედის ხმა უდაბნოში იმიტომ ისმოდა, რომ ის ჭეშმარიტებისთვის გზას ამზადებდა. არც ილია ჭავჭავაძე წერდა იმის რწმენით, რომ იმავე დღეს შეიცვლებოდა ქვეყანა, მაგრამ მან შექმნა აზრის ჩარჩო, რომელშიც შემდეგმა თაობებმა იმოქმედეს. უნდა გვახსოვდეს, რომ ყველა დიდი გარდატეხა ისტორიაში იწყებოდა არა მასით, არამედ მცირერიცხოვანი მოაზროვნეებით.
რაც შეეხება დონ კიხოტს: დიდი ესპანელი ფილოსოფოსი მიგელ დე უნამუნო წერდა, რომ დონ კიხოტის „სიგიჟე“ ბევრად უფრო საღი და ეთიკურია, ვიდრე იმ პრაგმატული ბრბოს სიმშვიდე, რომელიც მას დასცინის. დიახ, ზოგჯერ ვგავართ ილუზიებთან მებრძოლ რაინდებს, მაგრამ იდეალების ერთგულება მარცხი არ არის. ცივ პრაგმატიზმს ხშირად მხოლოდ ერთი ფუნქცია აქვს, არსებული უსამართლობის შენარჩუნება.
და თქვენ? კითხვის შემდეგ რა რჩება? თანხმობა თუ მოქმედება?
ნუ დატოვებთ ამ ფიქრებს მხოლოდ სოციალური ქსელის კედლებზე. გაიტანეთ ეს მსჯელობა თქვენს ოჯახებში, მეგობრებთან, სამსახურებში. აქციეთ ეს ტექსტები ცოცხალ დისკუსიებად.
ჩემს ძალებში დღეს არ შედის არმიების მართვა ან ბიუჯეტების განკარგვა. ჩემი იარაღი გონება, ცოდნა და სიტყვაა. როდესაც ვწერ, მოვლენებს თავის ნამდვილ სახელს ვარქმევ და გამოსავლის გზებს ვეძებ იმ საღად მოაზროვნე საქართველოსთვის, რომლისაც მჯერა, მე ვმოქმედებ! ინტელექტუალური შრომა, დიაგნოზის დასმა და პრობლემის გაშიშვლება უკვე უდიდესი სამოქალაქო აქტია. სიტყვა, რომელიც ითქმის დროულად, უკვე მოქმედებაა.
მე არ მაქვს ილუზია, რომ ერთი წერილით ხვალ დილით ახალ ქვეყანაში გავიღვიძებთ, მაგრამ გავაგრძელებ ფიქრსა და წერას, რადგან ეს მევალება ჩემი სინდისის, უფლისა და ჩემი სამშობლოს წინაშე.
ნუ შეგაშინებთ უდაბნოს სიჩუმე. პირიქით, სწორედ სიჩუმეში ისმის ყველაზე მკაფიოდ ის, რასაც მნიშვნელობა აქვს.
ხმა არსად იკარგება, ის ან აყალიბებს მომავალს, ან ამხელს აწმყოს.
არჩევანი მარტივია:
ან იტყვი — და იქნები მონაწილე,
ან გაჩუმდები — და გახდები თანამონაწილე.“
ირაკლი ყიფიანი
