სუბ-საჰარის აფრიკასა და პაკისტანში ჩატარებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ ახალშობილთა მომვლელები ნაკლებად ხშირად მიმართავენ ოფიციალურ სამედიცინო დახმარებას მაშინ, როდესაც ბავშვებს ყველაზე მძიმე სიმპტომები აღენიშნებათ.
შვიდ ქვეყანაში ჩატარებული კვლევის მიხედვით, მძიმედ ავადმყოფმა ახალშობილებმა ფორმალური სამედიცინო დახმარება შემთხვევების მხოლოდ 8.4%-დან 41.8%-მდე მიიღეს, მაშინ როდესაც შედარებით მსუბუქი სიმპტომების მქონე ბავშვებში ეს მაჩვენებელი 15.0%-დან 66.7%-მდე იყო.
ჯანდაცვის მოძიება მცირდება ახალშობილთა ავადმყოფობის სიმძიმის მატებასთან ერთად
ფორმალური მზრუნველობის მოძიების პროცენტი ავადმყოფობის სიმძიმის მიხედვით, ახალშობილები
წყარო: კალტერი და სხვ., PLOS Global Public Health, 2024 | Georgian Medical Journal News
ორი-ნიშნის მეთოდი ავლენს ავადმყოფობის სიმძიმის ყალიბს
ჯონს ჰოპკინსის ბლუმბერგის საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის სკოლის მკვლევარებმა ჰენრი დ. კალტერის ხელმძღვანელობით შეიმუშავეს ახალი ორი-ნიშნის შეფასების მეთოდი, რომელიც ფოკუსირდება აქტივობის დონესა და კვების ქცევაზე ავადმყოფობის სიმძიმის კლასიფიკაციისთვის. კვლევამ გაანალიზა ზეპირი და სოციალური აუტოფსიის მონაცემები სუბ-საჰარის აფრიკის ექვსი ქვეყნისა და პაკისტანის ფატალური ავადმყოფობის შემთხვევებიდან, გამოქვეყნებული PLOS Global Public Health-ში.
მკვლევართა ჯგუფმა გამოიკვლია მზრუნველობის მოძიების ყალიბები 2,847 ახალშობილის გარდაცვალებისთვის და 2,156 გარდაცვალებისთვის 1-11 თვის ასაკის ჩვილებში. მათი აღმოჩენები იწვევს გამოწვევას ჯანდაცვის მოძიების ქცევის ჩვეულებრივი ვარაუდებისთვის.
ასაკი ყველაზე ძლიერ პროგნოსტად იკვეთება ჯანდაცვის მოძიებისთვის
მულტივარიაციული ანალიზმა გამოავლინა, რომ ჩვილის ასაკი, და არა ავადმყოფობის სიმძიმე, იყო ფორმალური მზრუნველობის მოძიების ყველაზე მდგრადი პროგნოსტი. კვლევაში შემავალ ყველა ექვს აფრიკულ ქვეყანაში, ახალშობილთა უფროსი ასაკი მნიშვნელოვნად ასოცირდებოდა ჯანდაცვის მოძიებასთან, კორექტირებული შანსების თანაფარდობებით 1.10-დან 1.11-მდე ცხოვრების ყოველ დღეზე, ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის რეკომენდაციების მიხედვით.
1-11 თვის ასაკის ჩვილებისთვის, ყალიბი შენარჩუნდა ხუთიდან სამ ქვეყანაში, შანსების თანაფარდობებით 1.10-დან 1.26-მდე ყოველ თვეზე. კვლევის ავტორები ვარაუდობენ, რომ ეს შეიძლება ასახავდეს მომვლელების აღქმას, რომ ძალიან პატარა ჩვილები “ძალიან მოწყვლადები” არიან ჯანდაცვის დაწესებულებებში ტრანსპორტირებისთვის.
გავლენა ბავშვთა გადარჩენის პროგრამებზე
აღმოჩენები პირდაპირ მნიშვნელობას იძენს 5 წლამდე ასაკის სიკვდილიანობის შემცირებისთვის დაგეგმილი პროგრამებისთვის, რაც ძირითადი მიზანია გაერო-ს მდგრადი განვითარების მიზნებში. ამჟამინდელი ბავშვობის ავადმყოფობის ინტეგრირებული მენეჯმენტის პროტოკოლები ვარაუდობს, რომ მძიმე სიმპტომები გამოიწვევს უმეიტეს მზრუნველობის მოძიებას.
კვლევამ ასევე აჩვენა მნიშვნელოვანი ვარიაცია ქვეყნებს შორის, ზოგიერთ ლოკაციაში მზრუნველობის მოძიების მაჩვენებლები 10%-ზე ნაკლები იყო ზომიერად ავად ახალშობილებისთვისაც კი. ეს ვარაუდობს, რომ მიზნობრივი, კონტექსტ-სპეციფიკური მიდგომები შეიძლება უფრო ეფექტური იყოს უნივერსალურ პროტოკოლებზე.
ყველა კვლევით ლოკაციაში მძიმედ ავადმყოფი ახალშობილებისთვის სამედიცინო დახმარების მოძიების მაჩვენებელი თითქმის ერთგვაროვნად დაბალი იყო — 8.4%-დან 41.8%-მდე, მაშინ როდესაც შედარებით მსუბუქი ავადმყოფობის შემთხვევაში ეს მაჩვენებელი 15.0%-დან 66.7%-მდე მერყეობდა.
— ჰენრი დ. კალტერი, ჯონს ჰოპკინსის ბლუმბერგის საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის სკოლა (PLOS Global Public Health, 2024)
ძირითადი დასკვნები
- მძიმედ ავად ახალშობილებმა ფორმალური ჯანდაცვა მიიღეს შემთხვევათა მხოლოდ 8.4%-41.8%-ში წყნარი ავადმყოფობის 15.0%-66.7%-თან შედარებით
- ჩვილის ასაკი იყო მზრუნველობის მოძიების ყველაზე ძლიერი პროგნოსტი ყველა კვლევაში ნაწილობრივი აფრიკულ ქვეყანაში
- ამჟამინდელ ბავშვთა გადარჩენის პროგრამებს შეიძლება დასჭირდეთ კონტრინტუიტიური მზრუნველობის მოძიების ყალიბების განხილვა
- ორი-ნიშნის მეთოდი, რომელიც ბაზირდება აქტივობასა და კვებაზე, ეფექტურად კლასიფიცირებდა ავადმყოფობის სიმძიმეს
ხშირად დასმული კითხვები
რატომ მიმართავენ მომვლელები ნაკლებად ხშირად სამედიცინო დახმარებას მძიმედ ავადმყოფი ჩვილებისთვის?
კვლევა ვარაუდობს რამდენიმე ფაქტორს, მათ შორის აღქმას, რომ ძალიან პატარა ჩვილები ძალიან მოწყვლადები არიან ტრანსპორტირებისთვის, კულტურულ რწმენებს ახალშობილთა მოწყვლადობის შესახებ და შესაძლო ფატალისტურ დამოკიდებულებებს.
როგორ იზომებოდა ავადმყოფობის სიმძიმე ამ კვლევაში?
მკვლევარებმა შეიმუშავეს ორი-ნიშნის მეთოდი, რომელიც ფოკუსირდება აქტივობის დონესა და კვების ქცევაზე, ასევე მრავალნიშნოვანი მეთოდი. ორივე ეფექტურად განასხვავებდა წყნარ, ზომიერ და მძიმე ავადმყოფობას ახალშობილებსა და 1-11 თვის ასაკის ჩვილებში.
რომელი ქვეყნები იყო ჩართული კვლევაში?
კვლევამ გაანალიზა მონაცემები სუბ-საჰარის აფრიკის ექვსი ქვეყნისა და პაკისტანისგან, გამოიკვლია 2,847 ახალშობილის გარდაცვალება და 2,156 გარდაცვალება 1-11 თვის ასაკის ჩვილებში.
ეს აღმოჩენები უსვამენ ხაზს მიზნობრივი საგანმანათლებლო ჩარევების საჭიროებას, რომლებიც სპეციალურად მიმართავს მძიმედ ავად ჩვილებისთვის მზრუნველობის მოძიების ქცევას. ავადმყოფობის აღქმული სიმძიმისა და ჯანდაცვის გადაწყვეტილებებს შორის რთული ურთიერთობის გაგება აუცილებელი იქნება რესურს-შეზღუდული გარემოში ჩვილთა თავიდან აცილებადი სიკვდილის შესამცირებლად.
წყარო: Severe Infant Symptoms Paradoxically Reduce Healthcare Seeking in Sub-Saharan Africa
