ალერგია არის იმუნური სისტემის გადამეტებული რეაქცია ნივთიერებაზე, რომელსაც ალერგენს უწოდებენ.
ალერგიის დროს ორგანიზმი გამოიმუშავებს ცილას(ანტისხეულს), რათა ებრძოლოს ალერგენს. ეს იწვევს ისეთ სიმპტომებს, როგორიცაა ცემინება, ქავილი, ჭინჭრის ციება და სუნთქვის გაძნელება.
ეს სიმპტომები ჩვეულებრივ მსუბუქია. თუმცა, ზოგჯერ ალერგიამ შეიძლება გამოიწვიოს სერიოზული რეაქცია, რომელსაც ანაფილაქსია ეწოდება და პოტენციურად სიცოცხლისთვის საშიშია.
რა არის ალერგენი?
ალერგენი არის ნივთიერება, რომელიც იწვევს ალერგიულ რეაქციას. ყველაზე გავრცელებული ალერგენებია:
მტვერი
ტარაკნები
შინაური ცხოველების ბეწვი, ბალანი, შარდი და ნერწყვი
ობი
ზოგიერთი საკვები, განსაკუთრებით რძე, კვერცხი, ხორბალი, სოიო, არაქისი, კაკალი და ზღვის პროდუქტები
მწერების შხამი, განსაკუთრებით ფუტკრის, კრაზანისა და ჭიანჭველის.
ლატექსი
ზოგიერთი მედიკამენტი, განსაკუთრებით ანტიბიოტიკები.
რესპირატორული ალერგია
რესპირატორული ალერგია ვრცელდება ჰაერში არსებული ნივთიერებების შესუნთქვის შედეგად. ეს ნივთიერებებია: ყვავილის მტვერი, შინაური ცხოველების ბეწვის ნაწილაკები, მტვერი, სოკოს სპორები და ა.შ. რესპირატორულ ალერგია აერთიანებს ალერგენებს – მუდმივი ალერგენები და სეზონური ალერგენები. მუდმივ ალერგენებს ნებისმიერ დროს შეუძლიათ იმოქმედონ ადამიანის ჯანმრთელობაზე, ხოლო სეზონური ალერგენები სეზონური ალერგიის დროს იჩენენ თავს.
რესპირატორული ალერგიის სიმპტომებია:
გამონადენი ცხვირიდან.
გაჭედილი ცხვირი.
ცხვირის ქავილი.
ცემინება.
თვალების ქავილი.
ცრემლიანი თვალები.
თუ გაქვთ ასთმა, ამ ტიპის ალერგიამ ასევე შეიძლება გამოიწვიოს ან გაამწვავოს თქვენი სიმპტომები, მათ შორის ხიხინი და სუნთქვის უკმარისობა.
მუდმივი ალერგენები:
შინაური ცხოველები. შინაური ცხოველების ალერგენები მოიცავს გარკვეულ ცილებს ცხოველის ბეწვში, კანში (ბალანი), შარდში და ნერწყვში.
მტვრის ტკიპები. მტვრის ტკიპა პატარა, ობობების მონათესავე სახეობაა. ის ძალიან პატარაა, რომ თვალით დაინახოთ. ტკიპები ცხოვრობენ მტვერში და საოჯახო ნივთების ბოჭკოებში, როგორიცაა ბალიშები, ლეიბები, ხალიჩები.
ტარაკნები. ტარაკნის ფეკალიების, ნერწყვის, კვერცხებისა და მკვდარი სხეულის ნაწილების ცილებს შეუძლია გამოიწვიონ ალერგიული რეაქციები.
ობი. ობს აქვს სპეციფიკური სპორები, რომლებიც ჰაერში დაფრინავენ, როგორც მტვერი.
სეზონური ალერგია
ალერგიის სეზონებია გაზაფხული და შემოდგომა. ალერგია, რომელიც გეწყებათ ყოველწლიურად მსგავს დროს (სეზონური ალერგია), ჩვეულებრივ გამოწვეულია ხეების, ბალახისა და სარეველების მტვრით. უმეტესი ხე მტვერს გაზაფხულზე გამოყოფს. გვიან გაზაფხულზე ამოდის ალერგიის გამომწვევი ბალახი, ხოლო სარეველები – გვიან ზაფხულსა და ადრეულ შემოდგომაზე. ზოგჯერ სხვადასხვა სეზონური ალერგია ერთმანეთს ემთხვევა, განსაკუთრებით მაშინ, როცა ხეები ადრე გამოყოფენ მტვერს ან როცა წვიმიანი გაზაფხული იწვევს მეტი მცენარისა და ობის ზრდას. ამიტომ, იმისდა მიხედვით, თუ სად ცხოვრობთ, რა მცენარეები იზრდება თქვენს ახლოს და რა იწვევს თქვენს ალერგიას, შესაძლოა გქონდეთ ერთი გრძელი სეზონური ალერგია წელიწადში.
ალერგიის სიმპტომები
ალერგიის სიმპტომები შეიძლება გავლენას ახდენდეს თქვენს სასუნთქ გზებზე, სინუსებსა და ცხვირის არეებზე, კანზე და საჭმლის მომნელებელ სისტემაზე. ალერგიული რეაქციები განსხვავდება სიმძიმის მიხედვით. ზოგიერთ მძიმე შემთხვევაში, ალერგიას შეუძლია გამოიწვიოს სიცოცხლისთვის საშიში რეაქცია, რომელსაც ანაფილაქსია ეწოდება.
ალერგიული რინიტი
ალერგიული რინიტი, რომელიც ასევე ცნობილია როგორც თივის ცხელება, შემდეგი სიმპტომებით ხასიათდება:
ცემინება
ცხვირის, თვალების ან სასის ქავილი
გამონადენი, გაჭედილი ცხვირი
ცრემლიანი, გაწითლებული ან შეშუპებული თვალები (კონიუნქტივიტი)
მედიკამენტური მკურნალობა:
ალერგიის სიმპტომების შესამსუბუქებლად არსებობს სხვადასხვა მედიკამენტური საშუალება. მნიშვნელოვანია, რომ ნებისმიერი მედიკამენტის გამოყენებამდე გაიაროთ კონსულტაცია ექიმთან. ყველაზე ხშირად გამოყენებული მედიკამენტებია:
ანტიჰისტამინური პრეპარატები:ბლოკავს ჰისტამინის მოქმედებას, რომელიც გამოიყოფა ალერგიული რეაქციის დროს და იწვევს სიმპტომებს, როგორიცაა ცემინება, ქავილი და გამონაყარი. ხელმისაწვდომია როგორც რეცეპტის გარეშე, ასევე რეცეპტით.
ცხვირის სპრეი კორტიკოსტეროიდები: ამცირებს ცხვირის ლორწოვანი გარსის ანთებას და შეშუპებას, ეფექტურია ცხვირის გაჭედვისა და სხვა ცხვირის სიმპტომების დროს. საჭიროა ექიმის დანიშნულება.
თვალის წვეთები:ამცირებს თვალების ქავილს, სიწითლეს და ცრემლდენას. არსებობს როგორც ანტიჰისტამინური, ასევე სხვა ტიპის თვალის წვეთები.
დეკონგესტანტები: ამცირებს ცხვირის შეშუპებას, მაგრამ არ არის რეკომენდებული მათი ხანგრძლივი გამოყენება.
ალერგიის საწინააღმდეგო ვაქცინაცია (იმუნოთერაპია): ეს არის გრძელვადიანი მკურნალობის მეთოდი, რომელიც მიზნად ისახავს ორგანიზმის მგრძნობელობის შემცირებას კონკრეტული ალერგენების მიმართ. იგი მოიცავს ალერგენის მცირე დოზების რეგულარულ შეყვანას, რაც თანდათანობით ავარჯიშებს იმუნურ სისტემას. იმუნოთერაპია შეიძლება იყოს ეფექტური ალერგიის მძიმე ფორმების დროს.
სახლის გარემოს კონტროლი:
სახლის შიგნით სუფთა და ალერგენებისგან თავისუფალი გარემოს შექმნა მნიშვნელოვნად ამცირებს ალერგიის სიმპტომებს:
რეგულარულად გაასუფთავეთ სახლი: ნესტიანი წესით, რათა თავიდან აიცილოთ მტვრის აფრქვევა. გამოიყენეთ მტვერსასრუტი HEPA ფილტრით, რომელიც ეფექტურად იჭერს მცირე ზომის ალერგენებს.მოერიდეთ ხალიჩებსა და რბილ ავეჯს: რომლებიც მტვრისა და ალერგენების დაგროვების წყაროა. თუ ეს შეუძლებელია, რეგულარულად გაასუფთავეთ ისინი სპეციალური საშუალებებით.შეინარჩუნეთ ოპტიმალური ტენიანობა: სახლში. ზედმეტმა ტენიანობამ შეიძლება ხელი შეუწყოს ობისა და ტკიპების გამრავლებას, რომლებიც ასევე ალერგენებია. გამოიყენეთ ჰაერის გამაშრობი, თუ ტენიანობა მაღალია.გამოიყენეთ ჰაერის გამწმენდი: HEPA ფილტრით, რომელიც ეფექტურად აშორებს ჰაერიდან მტვერს, მტვრის ტკიპებს, ცხოველების ბეწვს და სხვა ალერგენებს.მოერიდეთ შიდა მცენარეებს: ზოგიერთმა შიდა მცენარემ შეიძლება გამოიწვიოს ალერგიული რეაქციები მგრძნობიარე ადამიანებში.
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
iPhone: https://apps.apple.com/fr/app/sheni/id6746877342?l=en-GB
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
