როგორია პულსის ნორმა და რა იწვევს მის აჩქარებას?

გულისცემის კონტროლი ერთ-ერთი ყველაზე მარტივი, მაგრამ მნიშვნელოვანი გზაა იმისთვის, რომ გააკონტროლო შენი გულ-სისხლძარღვთა სისტემა და დროულად შენიშნო ცვლილებები ჯანმრთელობაში.

მიუხედავად ამისა, ბევრს არ აქცევს ყურადღებას ამ მარტივ მაჩვენებელს — ხოლო სწორედ ის ხშირად მიუთითებს როგორც ნორმალურ, ისე შესაძლო პრობლემურ მდგომარეობაზე.

👇 ამ სტატიაში გაეცნობი, რას ნიშნავს გულისცემა, როგორ უნდა გაზომო პულსი, რა არის ნორმა და როდის უნდა დაფიქრდე ექიმთან ვიზიტზე.

❤️ რა არის გულისცემა?

გულისცემა — ეს არის შენი გულის დარტყმების რაოდენობა ერთ წუთში.
სხეული თვითონ არეგულირებს მას გარემო პირობების, ემოციების და ფიზიკური აქტივობის მიხედვით:
👉 როცა აქტიური, აღელვებული ან შეშინებული ხარ — სიხშირე მატულობს,
👉 როცა ისვენებ ან მოდუნებული ხარ — ნელდება.

სწრაფი ან ძალიან ნელი გულისცემა ზოგჯერ შეიძლება მიუთითებდეს ჯანმრთელობის პრობლემაზე, ამიტომ მისი პერიოდული შემოწმება მნიშვნელოვანია.

🫀 განსხვავება გულისცემასა და პულსს შორის

გულისცემა ასახავს, რამდენად ხშირად ცემს გული, ხოლო პულსი — როგორ იგრძნობა ეს დარტყმები არტერიებში.
ყოველ ცემაზე გული სისხლს აწვდის არტერიებში და ამ დროს ჩნდება მცირე ზეწოლა — ეს არის პულსი, რომელსაც შეგვიძლია ვიგრძნოთ კანთან ახლოს მდებარე არტერიებზე.

📍 როგორ შეიძლება პულსის შეგრძნება?

პულსის დათვლა შეგიძლია სხეულის რამდენიმე წერტილზე, სადაც არტერია კანს უახლოვდება:

• კისერზე — ყბის ქვეშ, ყურის ბიბილოდან ქვემოთ;

• მაჯაზე — ცერის შიდა მხარეს, სადაც მაჯის ძვალი მთავრდება;

• იდაყვის შიგნით — იდაყვის შუა ნაწილში, შიგნიდან ოდნავ მოშორებით.

⏱ როგორ იზომება გულისცემა?

იპოვე პულსი და დაითვალე დარტყმების რაოდენობა განსაზღვრულ დროში:

• 10 წამის განმავლობაში დათვლილს გაამრავლე 6-ზე;

• 15 წამისას — 4-ზე;

• 30 წამისას — 2-ზე.

მიღებული რიცხვი ნიშნავს შენს გულისცემას წუთში (bpm).
თუ გაზომვას აკეთებ დასვენებისას, მიიღებ დასვენების პულსს — ერთ-ერთ მთავარ მაჩვენებელს გულ-სისხლძარღვთა ჯანმრთელობისთვის.

⚖️ ნორმალური გულისცემა

დასვენების დროს გულისცემის ნორმა დამოკიდებულია ასაკსა და ფიზიკურ მდგომარეობაზე.
ბავშვებში ის შედარებით მაღალია, ხოლო მოზრდილებში საშუალოდ მერყეობს 60–100 დარტყმას წუთში.
სპორტსმენებში, ფიზიკურად აქტიურ ადამიანებში, შესაძლებელია დაბალი მაჩვენებელი — ზოგჯერ 40 დარტყმაც კი — და ეს ნორმად ითვლება.

🚨 რა იწვევს პულსის აჩქარებას ან შენელებას?

• ტაქიკარდია — როცა დასვენებისას გულისცემა აღემატება 100 დარტყმას წუთში;

• ბრადიკარდია — როცა სიხშირე ჩამოდის 60-ზე ქვემოთ (გარდა სპორტსმენებისა).

ამგვარი ცვლილებები ზოგჯერ მიუთითებს სტრესზე, გადაღლაზე, ჰორმონულ დისბალანსზე ან გულის დაავადებაზე.

🩺 როდის უნდა მიმართო ექიმს?

გულ-სისხლძარღვთა სპეციალისტთან კონსულტაცია საჭიროა, თუ:

• შენი პულსი მუდმივად ძალიან სწრაფი ან ნელია;

• გულისცემა არარეგულარულია ან გამოტოვებებს გრძნობ;

• პულსის დათვლისას გესმის ვიბრაციის მსგავსი შეგრძნება;

• გაწუხებს პალპიტაცია — როცა გული თითქოს „მარტო ცემს“ პულსის გარეშე.

გირჩევ, წელიწადში ერთხელ მაინც გაიარო პროფილაქტიკური შემოწმება, რათა დააკვირდე გულ-სისხლძარღვთა მდგომარეობას.

🥗 ჯანსაღი კვება,რეგულარული მოძრაობა და სტრესის მართვა — ეს ყველაზე მარტივი გზებია, რომ შენს გულს და პულსს მუდამ სწორ რიტმში ამუშავებდეს. ❤️