ახალი „სუპერმიკრობი“ Candida auris — მომაკვდინებელი საფრთხე ევროპასა და საქართველოშიც
ევროპის საავადმყოფოებში სწრაფად ვრცელდება ახალი, განსაკუთრებით საშიში სოკო — Candida auris.
ეს არის წამალ-რეზისტენტული „სუპერმიკრობი“, რომელსაც შეუძლია გამოიწვიოს მძიმე ინფექციები, მაღალი სიკვდილიანობით (30–60%).
სამწუხაროდ, ეს საფრთხე უკვე რეალურია საქართველოს საავადმყოფოებისთვისაც, რადგან ინფექციური კონტროლის სტანდარტები სუსტია და ანტიმიკრობული რეზისტენტობის მონიტორინგი არასაკმარისია.
რა არის Candida auris?
• პირველად გამოვლინდა 2009 წელს იაპონიაში.
• მდგრადია ყველაზე გავრცელებული სოკოს საწინააღმდეგო პრეპარატების მიმართ.
• რთულია დიაგნოსტიკა — ხშირად ჩვეულებრივი ლაბორატორიები ვერ ამოიცნობენ.
• განსაკუთრებით სახიფათოა ინტენსიური თერაპიის პალატებში, კათეტერებით ან სასუნთქ აპარატზე მყოფი პაციენტებისთვის.
სად არის გავრცელებული?
შემთხვევები უკვე დაფიქსირდა მსოფლიოს მრავალ ქვეყანაში.
•აშშ – CDC აცხადებს სწრაფ ზრდას ბოლო წლებში.
•ესპანეთი,იტალია,გერმანია – ECDC ადასტურებს ადგილობრივი გავრცელების შემთხვევებს.
•ბრიტანეთი – აღრიცხულია გავრცელება რამდენიმე კლინიკაში.
•ინდოეთი დაპაკისტანი – რეგიონები, სადაც ინფექცია განსაკუთრებით გავრცელებულია.
•სამხრეთ აფრიკა – ხშირი და მძიმე შემთხვევები.
მხოლოდ 2023 წელს ECDC-მ დააფიქსირა 18 ევროპული ქვეყანა, სადაც Candida auris შემთხვევები ოფიციალურად დადასტურდა.
რატომ არის საფრთხე საქართველოსთვის?
• ჩვენს საავადმყოფოებში ინფექციის კონტროლი სუსტია.
• ლაბორატორიების უმეტესობა ვერ ამოიცნობს სოკოს — საჭირო არის თანამედროვე დიაგნოსტიკა.
• უკვე ფიქსირდება სხვა წამალ-რეზისტენტული ინფექციები (მაგ.: MRSA, Acinetobacter), რაც მიანიშნებს, რომ Candida auris-ის შემოსვლა დროის საკითხია.
კითხვები და პასუხები
როგორ ვრცელდება?
ზედაპირებიდან, სამედიცინო ინსტრუმენტებიდან და პირდაპირი კონტაქტით.
ვის ემუქრება ყველაზე მეტად?
იმუნოსუსტირებულ პაციენტებს, ხანდაზმულებს, კრიტიკულად ავადმყოფებს.
არის თუ არა საქართველოში შემთხვევები?
ოფიციალურად — ჯერ არა. მაგრამ მონიტორინგის სუსტობის გამო „არ დაფიქსირდა“ ≠ „არ არსებობს“.
რას უნდა აკეთებდეს საქართველო?
• ინფექციის კონტროლის გამკაცრება ყველა საავადმყოფოში,
• სწრაფი ლაბორატორიული დიაგნოსტიკის დანერგვა,
• ანტიმიკრობული რეზისტენტობის ეროვნული მონიტორინგის გაძლიერება.
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი
„Candida auris-ის გავრცელება ევროპაში ჩვენთვის სიგნალია. საქართველოს კლინიკები დაუცველია, რადგან ინფექციის კონტროლი ხშირ შემთხვევაში ფორმალური და არასისტემურია. თუ დროულად არ გავამკაცრეთ სტანდარტები, ეს სოკო ძალიან მალე აღმოჩნდება ჩვენს საავადმყოფოებშიც. ეს არის საჯარო ჯანმრთელობის ეროვნული საფრთხე, რომელიც უნდა იქცეს სახელმწიფო პრიორიტეტად.“
ლიტერატურა
1. European Centre for Disease Prevention and Control. Candida auris in healthcare settings – rapid risk assessment. ECDC; 2023.
2. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Tracking Candida auris. CDC; 2024.
3. Public Health Ontario. Candida auris – Information update. Toronto: PHO; 2023.
4. Geremia N, Brugnaro P, Solinas M, et al. Candida auris as an emergent public health problem. J Mycol Med. 2022;32(3):101261.
5. CIDRAP. Multidrug-resistant yeast cases rising rapidly in Europe. University of Minnesota; 2023.
მეტი უახლესი და სანდო სამედიცინო ინფორმაცია იხილეთ ოფიციალურ პლატფორმაზე:
www.sheniekimi.ge – შენი ექიმი, შენი სივრცე, შენი ჯანმრთელობა.
გადმოწერე აპლიკაცია “შენი ექიმი” – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
ავტორი: პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,
საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი.
PhD მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
iPhone: https://apps.apple.com/fr/app/sheni/id6746877342?l=en-GB
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
შენი ექიმი – ცოდნა ჯანმრთელობისთვის.
