რატომ იმატა აპენდიქსის კიბომ ახალგაზრდებში? — ახალი კვლევა გაკვირვებას იწვევს
ბოლო მონაცემებმა აჩვენა, რომ აპენდიქსის კიბო, რომელიც აქამდე ერთ-ერთ ყველაზე იშვიათ დაავადებად ითვლებოდა, მილენიალებსა და Gen X თაობაში საგრძნობლად მოიმატა.
ეს არის მოულოდნელი და საგანგაშო ტენდენცია, რადგან წარსულში ეს კიბო თითქმის მხოლოდ ხანდაზმულებში გვხვდებოდა.
რას ამბობს კვლევა?
Vanderbilt University Medical Center-ის მეცნიერებმა შეისწავლეს 5,000-ზე მეტი პაციენტის მონაცემები (1975–2019 წწ).
შედეგები შოკისმომგვრელია:
• 1976–1984 წლებში დაბადებულებს სამჯერ მეტი რისკი ჰქონდათ, ვიდრე 1940-იანებში დაბადებულებს.
• 1981–1989 წლებში დაბადებულებში კი რისკი თითქმის ოთხჯერ მეტი აღმოჩნდა.
მკვლევრებმა ამას „შემაშფოთებელი და საგანგაშო ტენდენცია“ უწოდეს.
რატომ არის ეს პრობლემა?
აპენდიქსის კიბო ძალიან იშვიათია (1–2 შემთხვევა მილიონ მოსახლეზე წელიწადში).
დასაწყისში სიმპტომები არ ჩანს და ხშირად მას „ჩვეულებრივ აპენდიციტს“ ამსგავსებენ:
• მუცლის ტკივილი
• შებერილობა
• გულისრევა
სიმსივნე ხშირად მხოლოდ მაშინ აღმოაჩინებენ, როცა პაციენტი გადაუდებელ ოპერაციაზე ხვდება.
თუ აპენდიქსი გასკდა, კიბოს უჯრედები მთელ მუცლის ღრუში ვრცელდება — და უკვე პაციენტების ნახევარს გვიან სტადიაზე უსვამენ დიაგნოზს.
რატომ იმატა შემთხვევებმა ახალგაზრდებში?
ამაზე პასუხი ჯერ არ არსებობს.
სპეციალისტების აზრით, შესაძლო მიზეზებია:
• კვება და ინდუსტრიულად გადამუშავებული საკვები
• სიცოცხლის სტილის ცვლილება (ზედმეტი წონა, სტრესი)
• გარემოს ფაქტორები
მთავარი ისაა, რომ ეს მხოლოდ აპენდიქსის კიბო არ არის: ბოლო წლებში ბევრ ტიპის კიბო იმატებს ახალგაზრდა თაობებში.
კითხვები და პასუხები
უნდა შევშინდეს აპენდიციტის დროს?
არა, აპენდიციტის უმეტესობა კიბო არ არის. მაგრამ ოპერაციის დროს ნებისმიერი ქსოვილი უნდა შემოწმდეს.
არსებობს სკრინინგი აპენდიქსის კიბოზე?
ჯერჯერობით არა. სწორედ ამიტომ არის დიაგნოზი რთული.
რას შეუძლია დაცვა?
ჯანსაღი კვება, წონის კონტროლი, რეგულარული ექიმთან ვიზიტი და ნებისმიერი უცნაური სიმპტომის სერიოზულად მიღება.
წყაროები
1. McGregor SM et al. Trends in the Incidence of Appendiceal Cancer in Young Adults. Annals of Internal Medicine. 2025. PMID:40489784. doi:10.7326/ANNALS-24-02479
2. Marmor S, Portschy PR. Epidemiology and management of appendiceal cancer. Surg Oncol Clin N Am. 2015;24(4):639-650. doi:10.1016/j.soc.2015.06.002
3. Sung H, et al. Global patterns in cancer incidence and mortality in young adults. Lancet Oncol. 2023;24(5):e215-e225. doi:10.1016/S1470-2045(23)00120-4
მეტი უახლესი და სანდო სამეცნიერო ინფორმაცია იხილეთ ოფიციალურ პლატფორმაზე:
www.sheniekimi.ge – შენი ექიმი, შენი სივრცე, შენი ჯანმრთელობა.
გადმოწერე აპლიკაცია “შენი ექიმი” – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
შენი ექიმი – ცოდნა ჯანმრთელობისთვის.
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
iPhone: https://apps.apple.com/fr/app/sheni/id6746877342?l=en-GB
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
შენი ექიმი – ცოდნა ჯანმრთელობისთვის.
