ხელოვნური ინტელექტი (AI) და ჩვენი ტვინის დეგრადაციის რისკი!
ბოლო კვლევებმა აჩვენა, რომ AI-ის მუდმივი გამოყენება მნიშვნელოვნად ამცირებს კრიტიკული აზროვნების უნარს და კოგნიტურ შესაძლებლობებს.
კვლევის მთავარი მიგნებები:
666 მონაწილეზე ჩატარებულმა კვლევამ დაადგინა, რომ AI-ის რეგულარული გამოყენება კრიტიკული აზროვნების დონის შემცირებას იწვევს.
მონაწილეები, რომლებიც ხშირად იყენებდნენ AI-ს გადაწყვეტილებების მისაღებად, დამოუკიდებელი ანალიზისა და პრობლემების გადაჭრის უნარში მნიშვნელოვნად ჩამორჩებოდნენ.
ყველაზე მეტად რისკის ჯგუფში მოხვდნენ 17-25 წლის ახალგაზრდები, რომლებიც ყველაზე მეტად ეყრდნობიან ტექნოლოგიურ მხარდაჭერას.
კვლევამ ასევე აჩვენა, რომ ზედმეტად ბევრის “გადაბარება” AI-ზე იწვევს ტვინის აქტივობის შემცირებას ინფორმაციის დამოუკიდებელი შეფასებისას.
კვლევის ბმული:
რა არის კოგნიტური გადაბარება (Cognitive Offloading)?
AI-ს, კალკულატორების, სმარტფონების ან სხვა ტექნოლოგიური ხელსაწყოების გამოყენება ტვინის დატვირთვის შესამცირებლად, რაც იწვევს აზროვნების პროცესის შესუსტებას.
ტექნოლოგიის ბოროტად გამოყენება ამცირებს ადამიანის შესაძლებლობას, დამოუკიდებლად შეაფასოს ინფორმაცია და იფიქროს ლოგიკურად.
ტექნოლოგიაზე ზედმეტი დამოკიდებულება ხელს უშლის კრეატიულობას და პრობლემების გადაჭრის უნარს.
დღეს AI-ს შეუძლია ტექსტების გენერირება, ენის თარგმნა და კოდირების დაწერა – ეს კი ზრდის მენტალური კომფორტის ცდუნებას და ადამიანების კოგნიტური შესაძლებლობების დეგრადაციის რისკს.
როგორ ავირიდოთ ტვინის “გააქტიურების” შემცირება?
კოგნიტური ჰიგიენა (Cognitive Hygiene) – AI-ს გამოყენება მხოლოდ მაშინ, როდესაც ეს აუცილებელია.
რეგულარული ანალიტიკური აზროვნების ვარჯიში – წიგნების კითხვა, ლოგიკური ამოცანების ამოხსნა.
ხელით წერილი და პრობლემების დამოუკიდებლად გადაჭრა – მოერიდეთ ყოველი წვრილმანის AI-ზე გადაბარებას.
საკუთარი იდეების გენერირება და აზროვნების პროცესში მაქსიმალური ჩართულობა.
საქართველოს რეალობა:
საქართველოშიც იზრდება ტექნოლოგიური ხელსაწყოების გამოყენება ახალგაზრდებში, რაც შესაძლოა უარყოფითად აისახოს მათი კრეატიულობისა და ანალიტიკური უნარების განვითარებაზე.
AI-ს სრულად გადაბარება განათლების სფეროშიც პრობლემას წარმოადგენს – სტუდენტები ხშირად ეყრდნობიან ტექნოლოგიებს და აღარ ცდილობენ საკითხების დამოუკიდებლად გააზრებას.
აუცილებელია AI-ის სწორი გამოყენების კულტურის დანერგვა, რათა ტექნოლოგია გახდეს დამხმარე, და არა აზროვნების შემცვლელი.
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
“ხელოვნური ინტელექტი უდიდესი შესაძლებლობების მქონე ინსტრუმენტია, თუმცა თუ არ ვისწავლით მის სწორად გამოყენებას, ის შესაძლოა ჩვენს ტვინს ზიანი მიაყენოს.
AI არ უნდა ჩაანაცვლოს კრიტიკული აზროვნება – ის უნდა იყოს ჩვენი დამხმარე, და არა აზროვნების შემცვლელი!
საქართველოში მნიშვნელოვანია ამ საკითხზე საზოგადოების ცნობიერების ამაღლება და AI-ის გამოყენების სწორი ბალანსის დაცვა.”
დამატებითი ინფორმაცია და წყაროები:
HTEC – AI-ს გავლენა კრიტიკულ აზროვნებაზე შენი მედიცინა – ჯანმრთელობა და განათლება შენი ექიმი – ბუნებრივი მკურნალობა და ჰოლისტიკური ჯანმრთელობა
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე:საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის (PHIG) თავმჯდომარე, WHO-ს ექსპერტი და გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი.
მას აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება ჯანდაცვის სექტორში, როგორც საქართველოში, ასევე საერთაშორისო დონეზე.
#გიორგიფხაკაძე #ხელოვნურიინტელექტი #AI #კრიტიკულიაზროვნება #კოგნიტურიგამოწვევა #ციფრულისაფრთხეები #შენიექიმი #შენიმედიცინა #drpkhakadze #აქხარისხია
@[61554408115760:2048:SheniAmbebi.ge • http://xn--lodcajcveug2j.ge/]
@[61552603185704:2048:SheniEkimi.ge • http://xn--podalbard8ewa.ge/]
