მარიხუანას გრძელვადიანი მოხმარების ზეგავლენა – მეცნიერების უახლესი მიგნებები
მიუხედავად იმისა, რომ კანაფის მოხმარება ბევრ ქვეყანაში ლეგალიზებულია, კვლევები აჩვენებს, რომ მისი გრძელვადიანი გამოყენება 30 წლის შემდეგ ზრდის ჯანმრთელობის რისკებს, განსაკუთრებით გონებრივ და გულ-სისხლძარღვთა დაავადებებთან დაკავშირებით.
რა აჩვენებს კვლევები?
კოგნიტიური და მეხსიერების პრობლემები
2022 წლის კვლევის მიხედვით, რომელიც გამოქვეყნდა ჟურნალში Nature Medicine, რეგულარული მარიხუანას მომხმარებლები 34%-ით უფრო ხშირად განიცდიან მეხსიერების დაქვეითებას და კონცენტრაციის პრობლემებს. THC (ტეტრაჰიდროკანაბინოლი), კანაფის მთავარი აქტიური ნივთიერება, მოქმედებს ტვინის ჰიპოკამპუსზე – ეს არის არე, რომელიც პასუხისმგებელია მეხსიერებაზე და სწავლის უნარზე. კვლევებმა აჩვენა, რომ THC ამცირებს ნეირონული პლასტიკურობას, რაც ახალი ინფორმაციის დამუშავებას ართულებს.
გულის დაავადებების რისკი American Heart Association-ის 2021 წლის კვლევის მიხედვით, მარიხუანას რეგულარული მოხმარება ზრდის გულის შეტევის რისკს 4.8-ჯერ. THC ზრდის გულისცემის სიხშირეს (ტაქიკარდია) და წნევის რყევებს, რაც ზრდის მიოკარდიუმის ინფარქტისა და ინსულტის რისკს. კვლევებმა ასევე აჩვენა, რომ მარიხუანას მოწევა აზიანებს სისხლძარღვთა ენდოთელიუმს, რაც კარდიოვასკულური დაავადებების გამომწვევი ერთ-ერთი მთავარი ფაქტორია.
ფსიქიკური ჯანმრთელობა და შფოთვა 2020 წელს გამოქვეყნებულმა კვლევამ, რომელიც The Lancet Psychiatry-ში დაიბეჭდა, აჩვენა, რომ მარიხუანას ხანგრძლივი მოხმარება 47%-ით ზრდის დეპრესიის რისკს და 37%-ით – შფოთვითი აშლილობის ალბათობას. THC ამცირებს სეროტონინის დონეს, რაც დეპრესიის განვითარების ერთ-ერთი მთავარი ფაქტორია. King’s College London-ის კვლევამ აჩვენა, რომ მარიხუანას რეგულარული მოხმარება 5-ჯერ ზრდის სქიზოფრენიის განვითარების რისკს, განსაკუთრებით 18-30 წლის ასაკში.
ფერტილობისა და ჰორმონალური დისბალანსის რისკები Harvard Medical School-ის 2019 წლის კვლევის მიხედვით, მარიხუანას რეგულარული მომხმარებლები 28%-ით უფრო ხშირად განიცდიან ტესტოსტერონის დონის შემცირებას, რაც უშვილობის ერთ-ერთი ძირითადი ფაქტორია. THC აზიანებს სპერმატოგენეზს, ანუ სპერმის წარმოების პროცესს, რაც მამაკაცებში უნაყოფობის რისკს ზრდის. ქალებში THC შეიძლება მენსტრუალური ციკლის დარღვევებს იწვევდეს, რაც ფერტილობის შემცირებას უკავშირდება.
პროდუქტიულობის შემცირება და სოციალური გავლენები კვლევების მიხედვით, მარიხუანას რეგულარული მოხმარება ასოცირდება “ამოტივაციის სინდრომთან”, რაც გულისხმობს მოტივაციის, ინიციატივის და პროდუქტიულობის შემცირებას. National Institute on Drug Abuse-ის კვლევის მიხედვით, რეგულარულ მომხმარებლებს 45%-ით უფრო ხშირად აქვთ პრობლემები სამსახურში და პირად ცხოვრებაში. THC ამცირებს დოფამინის გამომუშავებას, რაც მოტივაციასა და ენერგიის დონეს აქვეითებს. როგორ მოქმედებს მარიხუანა ტვინზე? – მექანიზმიმარიხუანას ძირითადი აქტიური კომპონენტი – THC – ტვინში კანაბინოიდურ რეცეპტორებზე მოქმედებს.
CB1 რეცეპტორები ტვინის ისეთ არეებშია განლაგებული, რომლებიც მეხსიერებას, განწყობას, კოგნიციას და კოორდინაციას აკონტროლებენ. THC ამ რეცეპტორებს სიგნალის გადაცემის პროცესს უქვეითებს, რაც გონებრივი ფუნქციის დაქვეითებას იწვევს. კვლევები აჩვენებს, რომ გრძელვადიანმა მოხმარებამ შეიძლება გამოიწვიოს ტვინის სტრუქტურული ცვლილებები, განსაკუთრებით ჰიპოკამპუსსა და ფრონტალურ ქერქში.
რა გავლენა შეიძლება ჰქონდეს ამ ყველაფერს საქართველოსთვის?
საქართველოს სტატისტიკა: საქართველოში მარიხუანას მოხმარება განსაკუთრებით ახალგაზრდებში იზრდება, რაც ფსიქიკური და ფიზიკური ჯანმრთელობის რისკებს ზრდის. საქართველოს ნარკოლოგიური ცენტრის 2023 წლის ანგარიშის მიხედვით, 18-30 წლის ახალგაზრდებში მარიხუანას რეგულარული მომხმარებლების რაოდენობა 27%-ით გაიზარდა.
რისკები და საჭირო ქმედებები: ჯანდაცვის სექტორში მეტი კვლევების საჭიროება – მარიხუანას მოხმარების გრძელვადიანი შედეგების შესწავლა. საგანმანათლებლო კამპანიები ახალგაზრდებისთვის – იმის გასაგებად, რომ კანაფი არ არის “უსაფრთხო” ნარკოტიკი. პრევენციული პროგრამების გაძლიერება – ფსიქიკური ჯანმრთელობის მხარდაჭერა და ინფორმირებულობის ამაღლება.
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:“მიუხედავად იმისა, რომ კანაფის მოხმარება ბევრ ქვეყანაში ლეგალიზებულია, მისი ხანგრძლივი გამოყენება არ არის უვნებელი. THC-ს გავლენა ნერვულ და გულ-სისხლძარღვთა სისტემაზე შეიძლება საკმაოდ მძიმე იყოს, განსაკუთრებით ახალგაზრდებში. საქართველო უნდა ფიქრობდეს პრევენციაზე და ინფორმირებულობის გაზრდაზე, რათა ხალხმა მიიღოს სწორი და მეცნიერულად დასაბუთებული გადაწყვეტილებები.”
პროფესორი გიორგი ფხაკაძესაზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის (PHIG) თავმჯდომარე, საერთაშორისო ჯანდაცვის ექსპერტი, WHO-ს ექსპერტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი და გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი.
დამატებითი ინფორმაციისთვის: შენი მედიცინა – ჯანმრთელობა და კვების რეკომენდაციები: shenimedicina.ge შენი ექიმი – ბუნებრივი მკურნალობა და ჰოლისტიკური ჯანმრთელობა: sheniekimi.ge გააზიარეთ ეს ინფორმაცია, რათა სხვებმაც გაიგონ!@[61552603185704:2048:SheniEkimi.ge • http://xn--podalbard8ewa.ge/]
@[61554408115760:2048:SheniAmbebi.ge • http://xn--lodcajcveug2j.ge/]
@[61565067681848:2048:SheniPositivi.ge • http://xn--podcchbab0akj1cwd.ge/]
