როგორ დავეხმაროთ ბავშვს, რომ მეტყველება არ დაუგვიანდეს – ექიმ კომაროვსკის 7 მარტივი წესი
1. აღწერეთ ყველაფერი ხმამაღლა
მიუხედავად იმისა, რომ ეს მეთოდი, შესაძლოა უცნაურად და სასაცილოდაც კი მოგეჩვენოთ, სინამდვილეში ძალიან ეფექტური და მნიშვნელოვანი ინსტრუმენტია ბავშვის მეტყველების განვითარებისთვის. აღწერეთ ყველაფერი, რასაც ხედავთ, უთხარით, სად ხართ, რას აკეთებთ და რა დაინახეთ. ამით თქვენ ხელს უწყობთ ბავშვის მეტყველების უნარის განვითარებას, რადგან ხშირად ბავშვები სწორედ იმ ინფორმაციას იღებენ, რომელიც მათ ყოველდღიურობაში ხდება.
როგორ გააუმჯობესოთ მეტყველება:
ხშირად ეთქვით სიტყვები: „ეს არის თოჯინა“, „შენი ტანსაცმელი წითელია“ და ა.შ.
2. დასვით კითხვები
კომუნიკაცია ძალიან მნიშვნელოვანია, თუმცა ორმხრივი კომუნიკაცია კიდევ უფრო ეფექტურია. სცადეთ ჩართოთ ბავშვი დიალოგში, მიუხედავად იმისა, რომ ჯერ კიდევ სიტყვებით არ გიპასუხებთ. მისთვის კითხვების დასმა და ინტონაციის მეშვეობით პასუხის მოთხოვნა დაეხმარება მას მეტყველების უნარის განვითარებაში.
როგორ გააუმჯობესოთ მეტყველება:
დაემახსოვრეთ, რომ თქვენი კითხვები უნდა იყოს მარტივი და არ უნდა გარისკოთ გადაჭარბებული სირთულით.
3. მოთხრობები
ბავშვს შეგიძლიათ მოუყვეთ ისტორია არა მხოლოდ წიგნებიდან, არამედ სხვა თემებზეც მარტივად, როგორც ყოველდღიური ცხოვრების გარემოებებში. თუნდაც მაგიდაზე დადებულ ყაბაყზე, თუნდაც ფანჯრის მიღმა ხეზე, თუნდაც სკამზე მძინარე კატაზე. წერის ნიჭი არ არის საჭირო, მთავარია ლაპარაკი, პატარასადმი მიმართვა, მისი დაინტერესება.
როგორ გააუმჯობესოთ მეტყველება:
ყურადღება მიაქციეთ ბავშვის ინტერესებს. მაგალითად, შეგიძლიათ აუხსნათ, როგორ იზრდება ყაბაყი ან რა ხდება ცხოველთან დაკავშირებით, რომელსაც თქვენი ბავშვი უყურებს.
4. იყავით პოზიტიური
კომუნიკაცია აუცილებლად უნდა იყოს პოზიტიური. ბავშვები უფრო მეტ წარმატებას აღწევენ, როცა საუბრის პროცესში იღებენ სიამოვნებას. რაც უფრო სახალისო და საინტერესო იქნება თქვენი საუბარი, მით უფრო დაინტერესდება თქვენი შვილი და მეტყველებასაც მალე დაიწყებს.
როგორ გააუმჯობესოთ მეტყველება:
ნუ დააწესებთ მხოლოდ საგანმანათლებლო მიზნებს. გახადეთ საუბარი გართობის ნაწილად.
5. გამორიცხეთ ენის მოჩლექით საუბარი
ბავშვები ადრეულ ასაკში ბევრად მეტს იმახსოვრებენ და ინტერპრეტირებენ, ვიდრე ჩვენ გვგონია. ამიტომ, უმჯობესია, თუ ბავშვს ეტყვით სიტყვებს, რომლებიც ბუნებრივია და ზრდასრულის დონეზე არ არის გამარტივებული. ნუ ისაუბრებთ “უწი-პუწი” მეტყველებით.
როგორ გააუმჯობესოთ მეტყველება:
ყოველთვის გამოიყენეთ ჩვეულებრივი სიტყვები და წინადადებები.
6. ჟესტი
არავერბალური კომუნიკაცია – ჟესტები, სახის გამომეტყველება, ღიმილი – ამას დიდი მნიშვნელობა აქვს ბავშვისთვის. ეს ეხმარება ბავშვს იმის გააზრებაში, რასაც ეუბნებით.
როგორ გააუმჯობესოთ მეტყველება:
გამოიყენეთ სიტყვებთან შესაბამისი ჟესტები და ინტონაცია, რათა ბავშვს შეეძლოს უფრო ადვილად გაგება.
7. უსმინეთ
მუდმივად არ ილაპარაკოთ. თუ თქვენ ჩართავთ ბავშვს საუბარში, მიეცით შანსი, რომ თავი გამოავლინოს, შესაძლოა ეს უკვე პირველი ნაბიჯი იყოს იმ მომენტისკენ, როცა ბავშვი პირველ სიტყვებს იტყვის.
როგორ გააუმჯობესოთ მეტყველება:
ყოველთვის მოლოდინში იყავით, რომ ბავშვი რაღაც პასუხს გაგზავნის, თუნდაც ჟესტებით ან ღუღუნით.
დასკვნა
მეტყველების განვითარება არ ხდება ერთ დღეში, მაგრამ თუ მშობლებმა გამოიყენეს ზემოთ ჩამოთვლილი რჩევები, მათ შეუძლიათ დაეხმარონ ბავშვებს საუბრის დაწყებაში. სწორედ ამიტომ მნიშვნელოვანია დროის გატარება პატარასთან, პოზიტიური კომუნიკაცია და ემოციური მხარდაჭერა, რაც ხელს შეუწყობს ბავშვის წარმატებულ მეტყველებას.
