პაციენტის უსაფრთხოება საქართველოში მნიშვნელოვანი საკითხია, რადგან საავადმყოფოები უნდა იყვნენ მკურნალობის ადგილები, არა ზიანის წყაროები. მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის მონაცემებით, ათიდან ერთი პაციენტი განიცდის ზიანს ჯანმრთელობის მომსახურების დროს, რაც ყოველწლიურად მილიონობით სიკვდილის მიზეზი ხდება. საქართველოში, პაციენტის უსაფრთხოების გაუმჯობესება აუცილებელია, რადგან ბევრი პრობლემა, როგორიცაა მედიკამენტების შეცდომები და ინფექციები, შეიძლება თავიდან ავიცილოთ. აუცილებელია, რომ ჯანდაცვის დაწესებულებები შექმნან ინციდენტების ანგარიშების სისტემები, გაუმჯობესდეს ინფექციის პრევენციის პროტოკოლები და გაწვდოს პროფესიული სწავლება. პაციენტების აქტიური მონაწილეობა მათი ზრუნვის პროცესში ასევე მნიშვნელოვანია.
პაციენტის უსაფრთხოება ჯანმრთელობის ხარისხის მნიშვნელოვანი კომპონენტია, რაც ხაზს უსვამს, რომ საავადმყოფოები უნდა იყოს მკურნალობის ადგილები, არა ზიანის წყაროები. საქართველოში, როგორც მსოფლიოს ბევრ ნაწილში, პაციენტის უსაფრთხოების მნიშვნელობა ვერ უნდა დაგვავიწყდეს. WHO-ის მონაცემების მიხედვით, დაახლოებით 1-დან 10 პაციენტამდე განიცდის ზიანს ჯანმრთელობის მომსახურების დროს, რაც ყოველწლიურად 3 მილიონზე მეტ სიკვდილს იწვევს არასასურველ ზრუნვასთან დაკავშირებული. საგანგაშო ისაა, რომ პაციენტის ზიანის 50%-ზე მეტი თავიდან ასაცილებელია, რაც მნიშვნელოვან გაუმჯობესების საჭიროებას ხაზს უსვამს.
შენაძენი / მიმდინარე მდგომარეობა
გლობალურად, ყოველწლიურად 5.7 მილიონიდან 8.4 მილიონამდე სიკვდილი დაბალი და საშუალო შემოსავლის ქვეყნებში უკავშირდება ცუდი ხარისხის ჯანდაცვას. მიუხედავად იმისა, რომ ეს სტატისტიკა გლობალური კრიზის ანარეკლია, ის საქართველოსაც ახსენებს, რომ უნდა მოისმინოს პაციენტის უსაფრთხოების საკითხი თავის ჯანდაცვის სისტემაში. მედიკამენტების შეცდომები, საავადმყოფოში შეძენილი ინფექციები, არასასურველი ქირურგიული პრაქტიკა, დიაგნოზის შეცდომები, პაციენტის იდენტიფიკაციის პრობლემები, კომუნიკაციის შემცირება და კლინიკური შემოწმების არარსებობა მნიშვნელოვანი ფაქტორებია, რომლებიც ზიანს აყენებენ ჯანდაცვის გარემოში.
მთავარი აღმოჩენები
მიუხედავად საერთაშორისო აკრედიტაციის რეფორმების, როგორიცაა ჯანმრთელობის სამინისტროს მიერ განხორციელებული, აკრედიტაციის სერთიფიკატები არ უზრუნველყოფენ კლინიკური პრაქტიკის გაუმჯობესებას. მიუხედავად იმისა, რომ ეს სერთიფიკატები აუცილებელია, ისინი უნდა იყოს რეალურ გაუმჯობესებებთან ერთად პაციენტის უსაფრთხოების პროტოკოლებისა და პრაქტიკის სფეროში. საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ინსტიტუტი (PHIG) მოითხოვს ყოვლისმომცველ მიდგომას, რომელიც მოიცავს:
- ფუნქციონალური ინციდენტების ანგარიშების სისტემების შექმნა
- სერიოზული ინფექციის პრევენციის ზომების განხორციელება
- მედიკამენტების უსაფრთხოების პროტოკოლების უზრუნველყოფა
- ჯანმრთელობის მუშაკების უწყვეტი პროფესიული სწავლების გაწვდვა
- პაციენტის მონაწილეობის წახალისება
- სისტემატური ხარისხის შეფასებების ჩატარება

ჯანდაცვის საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის გავლენა
პაციენტის უსაფრთხოება უნდა იყოს measurable ეროვნული პრიორიტეტი საქართველოში. ჯანდაცვის სისტემა უნდა შექმნას სწავლების კულტურა, რომელიც უსაფრთხოებაზე უფრო მეტად პასუხისმგებლობას აძლევს. ეს მიდგომა საშუალებას აძლევს ჯანდაცვის პროფესიონალებს შეცდომებისგან ისწავლონ, ხოლო პასუხისმგებლობა შეინარჩუნონ. იმ გარემოში, სადაც შეცდომები ღიად შეიძლება განხილულიყო და ანალიზი, ჯანდაცვის სისტემა შეძლებს ხარისხის გაუმჯობესებას და ზიანის შემცირებას.
გარდა ამისა, სწავლის კულტურაზე ხაზგასმა უნდა იყოს ძლიერი ტრენინგის პროგრამებითა და რესურსებით. უწყვეტი პროფესიული განვითარება მნიშვნელოვანია იმისათვის, რომ ჯანდაცვის მუშაკები შეიძინონ ცოდნა და უნარები, რომლებიც აუცილებელია შეცდომების თავიდან ასაცილებლად და პაციენტის უსაფრთხოების გასაძლიერებლად.
რეკომენდაციები
- ჯანდაცვის დაწესებულებები უნდა შექმნან ყოვლისმომცველი ინციდენტების ანგარიშების სისტემები, რათა დააფიქსირონ და გააანალიზონ მონაცემები პაციენტის ზიანზე.
- უმჯობესდება ინფექციის პრევენციის პროტოკოლები ყველა ჯანდაცვის გარემოში, რათა შემცირდეს საავადმყოფოში შეძენილი ინფექციები.
- დაიწყება მედიკამენტების უსაფრთხოების სტრატეგიების განვითარება და განხორციელება, მათ შორის მაღალი რისკის მედიკამენტების ორჯერ შემოწმების სისტემები.
- შექმნა უწყვეტი პროფესიული სწავლების და განათლების კულტურა, რათა ჯანმრთელობის მუშაკები ინფორმირებული იყვნენ საუკეთესო პრაქტიკებზე.
- შეწყდეს აქტიური პაციენტის მონაწილეობა მათი ზრუნვის გადაწყვეტილებებში, რაც გააუმჯობესებს კომუნიკაციას და გაგებას.
- ჩატარეთ რეგულარული ხარისხის შეფასებები, რათა გამოავლინოთ გაუმჯობესების სფეროები და უზრუნველყოთ უსაფრთხოების პროტოკოლების დაცვა.
შესახებ
საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ინსტიტუტი (PHIG) მიზნად ისახავს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობისა და ჯანდაცვის ხარისხის გაუმჯობესებას საქართველოში კვლევების, ადვოკატირების და განათლების მეშვეობით. დამატებითი ინფორმაციისთვის ეწვიეთ publichealth.ge.
