🟠 საშუალო მტკიცებულება
სიდნეის უნივერსიტეტის მეცნერები აღმოაჩინეს მოლეკულური მექანიზმი, რომელიც აკავშირებს სტრესის რეაქციის დარღვევას შიზოფრენიის პათოლოგიას. სტრესის რეაქციის გენი უცვლელი რჩება აქტივირებული მდგომარეობაში შიზოფრენიის მქონე ადამიანების ტვინში, აღმა ისეთი კონტროლის ტვინებთან შედარებით. ეს აღმოჩენა იძლევა ნეიროლოგიურ მტკიცებულებას ხანგრძლივი ეჭვების შესახებ სტრესის სენსიტივობისა და ფსიქოტიკური დაავადების კავშირის, მაგრამ კლინიკური აგვისების რჩება დამატებითი კვლევის საჭიროება.
ძირითადი მოსაზრებები
- სტრესის რეაქციის გენი აჩვენებს ანომალურ აქტივაციის ნიმუშს შიზოფრენიის ტვინში, რაც მიუთითებს სტრესის გზის ფუნდამენტურ დარღვევაზე
- ეს აღმოჩენა გულისხმობს სტრესის რეაქციის გენეტიკური რეგულაციის როლს ფსიქოტიკური სიმპტომების ბიოლოგიურ მექანიზმად
- დამატებითი კვლევა აუცილებელია იმის დასადგენად, თუ ეს მოლეკულური ხელმოწერა შეიძლება უწყობს ხელი მომავალი დიაგნოსტიკური ან თერაპიული მიდგომებს
კვლევა მოკლედ
| დაწესებულება | სიდნეის უნივერსიტეტი, ავსტრალია |
| ფოკუსი | გენის გამოხატვა შიზოფრენიის ტვინში |
| მნიშვნელოვანი აღმოჩენა | სტრესის რეაქციის გენი კვლავ აქტივირებული |
| რელევანტურობა | სტრესის დარღვევის ნეიროლოგიური მექანიზმი ფსიქოზში |
| სტატუსი | განვითარებული კვლევა, რომელიც მოითხოვს ვალიდაციას |
სტრესის რეაქციის გენის აქტივაციის მდგომარეობა
შედარებითი აქტივაციის ნიმუშები შიზოფრენიის მოდელებსა და ჯანმრთელი კონტროლის ტვინებში
წყარო: სიდნეის უნივერსიტეტის კვლევა | Georgian Medical Journal News
გენი “ჩართული” პოზიციაში რჩება
კვლევის გუნდი აღმოაჩინა, რომ სტრესის რეაქციის სისტემაში ჩართული კრიტიკული გენი აჩვენებს ანომალურ ეპიგენეტიკურ რეგულაციას შიზოფრენიის დიაგნოზით დაავადებულ ადამიანებში. ჯანმრთელ ტვინში ეს გენი ჩართულია და გამორთულია გარემოს სტრესზე რეაგირებისას; შიზოფრენიის ტვინში ის უცვლელი რჩება აქტივირებული მდგომარეობაში. ეს მოლეკულური აღმოჩენა თანხვდება კლინიკური დაკვირვებიდან ათწლეულების განმავლობაში, რომ შიზოფრენიის დიაგნოზით დაავადებულ ადამიანებს ხშირად აღენიშნებათ გაძლიერებული სენსიტივობა ფსიქოსოციალურ სტრესზე.
მექანიზმი ჩანს, რომ მოიცავს ეპიგენეტიკურ მოდიფიკაციებს—ქიმიურ მარკერებს, რომლებიც აკონტროლებენ გენის გამოხატვას ДНК-ის თავად შეცვლის გარეშე. სიდნეის უნივერსიტეტის კვლევის გუნდის თქმით, ეპიგენეტიკური მოდიფიკაციები ღრმადებენ სტრესის რეაქციის გენს “ჩართული” პოზიციაში, ახლართობენ ნორმალური რეგულირების ციკლირებას. ეს ჯანმრთელი სტრესის რეაქციის გზაზე ფუნდამენტური გადახრაა, სადაც გენის აქტივაცია და დეაქტივაცია ხდება გარემოს მოთხოვნილებებზე დინამიკური რეაგირების წესით.
ამოქმედება ფსიქოტიკური პათოლოგიის გაგებისთვის
ეს აღმოჩენა ძლიერდება შიზოფრენიის სტრესის დაუცველობის მოდელის ბიოლოგიურ საფუძველს, რაც ეპიდემიოლოგიური და კლინიკური მტკიცებულებების მიერ მხარდამჭერი იყო ათწლეულების განმავლობაში. მსოფლიო ჯანმრთელობის ორგანიზაცია აღიარებს შიზოფრენიას მძიმე მენტალური აშლილობად, რომელიც მოახდენს პერანგელიას დაახლოებით 24 მილიონ ადამიანზე გლობალურად, მხედელოდ ქვეშვე ხელმოკიდებული ნეიროლოგიური მექანიზმები რჩება უსრულად გაგებული. სიდნეის უნივერსიტეტის გუნდის აღმოჩენა მიუთითებს, რომ გაწკივილებული სტრესის რეაქციის გენის რეგულაცია წარმოადგენს ერთ ასეთ მექანიზმს.
თუკი ბელლიკორდინირებული და გაფართოებული იქნება, ეს კვლევა შეიძლება დაეხმაროს იმის განმარტებას, რატომ არის სტრესი ასეთი მძლავრი ტრიგერი ფსიქოტიკური დაბრუკოლებისათვის დამრთობილი შიზოფრენიის მქონე ადამიანებში. ეს შეიძლება უზრუნველყოს ბიოლოგიური რაციონალური მოსაზრება იმისთვის, რატომ კლინიკური ჩარევა სტრესის შემცირების მიზნით—მათ შორის ფსიქოსოციალური მიდგომები—ხშირად აჩვენებს ეფიკაურობას ამ მოსახლეობაში.
დიაგნოსტიკური და თერაპიული პროგრამისთვის
მეცნერი აღნიშნავენ, რომ იმის დადგენა, არის თუ არა კარგი გენის აქტივაცია წინამორბეელი ან შედეგი შიზოფრენიის, მოითხოვს გრძელვადიანი და მექანიკური კვლევებს. მომავალი მუშაობა უნდა გაამჟღავნოს, აჩვენებს თუ არა ეს მოლეკულური ხელმოწერა მხოლოდ აქტიურ დაავადებაში, მორჩილებაში ხელმოყრილი რჩება, ან სიმპტომის დაწყებას წინ უსაფრთხო ადამიანებში. ასეთი მოკვლიდება თავს რეკოლა ფორმაქე იმპლიკაციებს ადრეული ჩარევის სტრატეგიებისთვის.
ასევე, მეტი გაფხვნელება მოლეკულური მოდიფიკაციების, რომელიც ამ კაბინეტ გენის აქტივაცია დაიჯაბა, მოიხსნება ჯამი თერაპევტიკური გზებისას. ამჟამად დამტკიცებული ანტიფსიქოტიკური წამლები ადენომის დოპამინის სიგნალზე; აგენტი, რომელიც რესიტობის ეპიგენეტიკური დარღვევისა შეძლო სიგნალზე წარმოადგენს გამოუკვლეველი თერაპიის საზღვარი. ჩამოიზრდა კვლევა ფსიქიატრიული ნეიროლოგიაში სულ უფრო მიუთითებს ეპიგენეტიკური და ნეიროიმიუნული მექანიზმებზე, როგორც კომპლემენტარული მიზნები ჩარევის.
სტრესის რეაქციის გენი უცვლელი რჩება აქტივირებულ მდგომარეობაში შიზოფრენიის ტვინებში, წარმოადგენს სხეულის სტრესის რეაქციის ჯანმრთელი ქვეყნების წინააღმდეგ გამომჩენ დარღვევას.
— სიდნეის უნივერსიტეტის კვლევის გუნდი
რას ეს ნიშნავს
ხშირად დასმული კითხვები
ეს აღმოჩენა ნიშნავს, რომ შიზოფრენია თბილი გენეტიკური?
არა. ეს კვლევა იდენტიფიცირებს გენის დარღვევას ასოცირებული შიზოფრენიასთან, თუმცა შიზოფრენია უჭირელი აშლილობაა, რომელიც მოიცავს გენეტიკურ მიდგომას, პერანგელი სტრესორს, ნეიროტრანსმიტერის დისბალანსი, და განვითარებითი ფაქტორების. გენის აქტივაცია არ არის იგივე, რაც გენეტიკური მუტაცია ხელმომწერი, და ეპიგენეტიკური ცვლილებებმა შეიძლება გარემო ფაქტორებმა გავლენა მოახდინოს. ეს აღმოჩენა ხსნის ერთი ნაწილი ბევრად უფრო დიდი ნეიროლოგიური სურათი.
შეიძლება ეს გამოიწვიოს სიმსივნე სიცის გამოსხმა შიზოფრენიის მკურნალობაზე?
შესაძლებელი, თუმცა მნიშვნელოვანი დამატებითი კვლევა აუცილებელი იყო. პირველი, მეცნერი უნდა დაადასტურონ, რომ ამ ეპიგენეტიკური დარღვევის მრავალწილადი გამო რეალურად მოახდენს ფსიქოტიკური სიმპტომების ჩაკეტი ცხოველის მოდელებში ან უჯრედის სისტემებში. შემდეგ, თავსებადი და ეფექტური ფარმაკოლოგიური ან ძირეთ ჩარევა განვითარებული და თავადი კლინიკური სამედიცინო მოთხოვნილებებსა. ამჟამად ანტიფსიქოტიკები საქმის სხვადსხვა მექანიზმები, და რჩება უცნობი, არის თუ არა ეპიგენეტიკური რეტკი რომელიმე უპირატესობას წარმოდგენილი ბეჭე მკურნალობის წინააღმდეგ.
რა არის ეპიგენეტიკა?
ეპიგენეტიკა შეისწავლის ქიმიურ მარკერებს, რომლებიც აკონტროლებენ, სად ჩართული ან გამორთული გენი, დნა თვის თავად შეცვლის გარეშე. ეს მარკერები შეიძლება გავლენა მოახდინოს გარემოს ფაქტორებმა (სტრესი, დიეტა, ხიდი) და გადაცემული ფუნქციონალური თაობის მხედელოდ, ისინი აკუთვნებელი თვითი დნა სხვაგან. შიზოფრენია შემთხვევაში, ეპიგენეტიკური მოდიფიკაციებმა იქცა სტრესის რეაქციის გენი აქტივირებულ მდგომარეობაში, შესაძლოა გენეტიკური მუტაციის გარეშე.
სიდნეის უნივერსიტეტის აღმოჩენა უცვლელი სტრესის რეაქციის გენის აქტივაციის შიზოფრენიაში გამომჩენელი უმნიშვნელოვანესი კიდე ფსიქოტიკური აშლილობის ნეიროლოგიური საფუძველი დეკოდირებას. მაგრამ, ეს მუშაობა აჩვენებს, თუ როგორ მოდერნული ეპიგენეტიკური და მოლეკულური ტექნიკა შეიძლება გაახსენ მექანიზმები, რომელიც დიდხანს ეჭვი ჰქონდათ კლინიკოსებს. მომავალი კვლევა ვალიდაციის ამ აღმოჩენების გარკვეულ მოსახლეობებში და სწვიპი მოლეკულური ცვლილებების კლინიკურ შედეგებამდე დაადგენს, თუ ეს კვლევა თარგმნიან ჩაკეტი დიაგნოზი ან მკურნალობა მილიონების ადამიანის ცხოვრებაში შიზოფრენიასთან მთელი მსოფლიოს მასშტაბით.
წყარო: სტრესის რეაქციის გენი უცვლელი რჩება აქტივირებული შიზოფრენიის ტვინში
🇬🇧 Read this article in English on GMJ News.
