✓ რედაქტორული განხილვა პროფ. გიორგი ფხაკაძე, MD, MPH, PhD — GMJ News Desk-ის მიერ
🟠 ზომიერი მტკიცებულება
მიჩიგანის პიონერული ვაქცინაციის განათლების მოთხოვნამ წარმატებით შეამცირა სასკოლო იმუნიზაციის გამონაკლისები თითქმის ნახევრით COVID-19 პანდემიამდე, KFF Health News-ის სახელმწიფო მონაცემების ანალიზის მიხედვით. 2015 წელს წითელას აფეთქებების შემდეგ დანერგილი პოლიტიკა მოითხოვდა, რომ ვაქცინაციის გამონაკლისის მსურველი მშობლები დაესწრებოდნენ ადგილობრივ ჯანდაცვის ოფიციალურ პირებთან განათლებითი სესიები. მიუხედავად თავდაპირველი წარმატებისა, გამონაკლისების მაჩვენებლები აღდგა პანდემიის ხანის ვაქცინის სკეპტიციზმისა და პოლიტიკური პოლარიზაციის გამო.
მთავარი დასკვნები
- მიჩიგანის ვაქცინის განათლების მოთხოვნამ შეამცირა სასკოლო გამონაკლისები 4.6%-დან 2.7%-მდე 2015-2019 წლებში
- COVID-19 პანდემიამ შეაბრუნა პროგრესი, გამონაკლისების მაჩვენებელმა ისევ 4%-ზე მეტს მიაღწია 2023 წლისთვის
- პოლიტიკა აჩვენებს განათლებაზე დაფუძნებული საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინტერვენციების როგორც პოტენციალს, ისე შეზღუდვებს
მიჩიგანის სასკოლო ვაქცინაციის გამონაკლისების მაჩვენებლები
მოსწავლეების პროცენტი ვაქცინის გამონაკლისებით, 2014-2023
წყარო: მიჩიგანის ჯანმრთელობისა და სოციალური მომსახურების დეპარტამენტი, 2023 | Georgian Medical Journal News
განათლების პოლიტიკამ თავდაპირველად შეამცირა გამონაკლისების მაჩვენებლები
მიჩიგანმა დანერგა ვაქცინის განათლების მოთხოვნა 2015 წელს წითელას მრავალი აფეთქების შემდეგ, რომლებიც დაკავშირებული იყო არავაქცინირებულ ბავშვებთან. არასამედიცინო გამონაკლისის მსურველი მშობლები უნდა დაესწრებოდნენ სესიებს ადგილობრივი ჯანდაცვის დეპარტამენტის თანამშრომლებთან, რომლებიც ხსნიდნენ ვაქცინების უპირატესობებს და დაავადებების რისკებს.
პოლიტიკის გავლენა იყო დაუყოვნებელი და არსებითი. CDC SchoolVaxView მონაცემების მიხედვით, გამონაკლისების მაჩვენებლები დაეცა 4.6%-დან 2014-2015 სასწავლო წელში 3.8%-მდე შემდეგ წელს. კლება გაგრძელდა 2019 წლამდე, როდესაც გამონაკლისებმა მიაღწია ყველაზე დაბალ წერტილს 2.7%-ზე.
დოქტორი სარა ლაიონ-კალო, მიჩიგანის ჯანმრთელობისა და სოციალური მომსახურების დეპარტამენტის ეპიდემიოლოგი, წარმატებას უკავშირებდა პირისპირ საუბრებს მშობლებსა და ჯანდაცვის პროფესიონალებს შორის. სესიებმა საშუალება მისცა ოფიციალურ პირებს განეხილათ კონკრეტული შეშფოთებები და მიეწოდებინათ პერსონალიზებული ინფორმაცია ვაქცინის უსაფრთხოებისა და ეფექტურობის შესახებ.
COVID-19 პანდემიამ გაძლიერა ვაქცინის სკეპტიციზმის აღორძინება
COVID-19 პანდემიამ მკვეთრად შეცვალა ვაქცინაციის ლანდშაფტი, შეამცირა ნდობა საზოგადოებრივი ჯანდაცვის რეკომენდაციებისადმი და შექმნა ვაქცინის ყოყმანობის ახალი წყაროები. მიჩიგანის გამონაკლისების მაჩვენებლები დაიწყო ზრდა 2020 წელს, მიაღწია 3.2%-ს 2021-2022 სასწავლო წლისთვის და გააგრძელა ზრდა.
2022-2023 სასწავლო წლისთვის, გამონაკლისების მაჩვენებლები ავიდა 4.2%-მდე, უახლოვდებოდა პოლიტიკამდელ დონეებს. ზრდა დაემთხვა ფართო ეროვნულ ტენდენციებს, რადგან WHO იმუნიზაციის გავრცელების მონაცემებმა აჩვენა ბავშვთა ვაქცინაციის მაჩვენებლების კლება რამდენიმე ქვეყანაში პანდემიის დროს.
პოლიტიკური პოლარიზაცია COVID-19 ვაქცინების გარშემო, როგორც ჩანს, გავრცელდა ჩვეულ ბავშვთა იმუნიზაციაზეც. ოლქებმა, რომლებიც ძლიერ ხმა მისცეს ყოფილ პრეზიდენტ დონალდ ტრამპს 2020 წელს, აჩვენეს სასკოლო ვაქცინის გამონაკლისების უფრო დიდი ზრდა, რაც ვარაუდობს, რომ პოლიტიკურმა იდენტობამ გავლენა მოახდინა ვაქცინაციის გადაწყვეტილებებზე.
ვაქცინაციის შესახებ სავალდებულო განათლების პროგრამამ მოსწავლეებში ვაქცინაციისგან გამონაკლისების მაჩვენებელი 4.6%-დან 2.7%-მდე შეამცირა, რაც 41%-იან კლებას შეესაბამება.
— მიჩიგანის ჯანმრთელობისა და სოციალური მომსახურების დეპარტამენტის მონაცემები (2015-2019)
გაკვეთილები სხვა შტატებისთვის მსგავსი პოლიტიკის განხილვისას
მიჩიგანის გამოცდილება გვთავაზობს ღირებულ შეხედულებებს 15 შტატისთვის, რომლებიც იძლევა ფილოსოფიურ გამონაკლისებს სასკოლო ვაქცინის მოთხოვნებზე. თავდაპირველი წარმატება აჩვენებს, რომ განათლებაზე დაფუძნებული ინტერვენციები შეუძლია ეფექტურად შეამციროს გამონაკლისების მაჩვენებლები, როდესაც საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტებისადმი ნდობა რჩება მაღალი.
თუმცა, პანდემიურმა შებრუნებამ ხაზგასმით აჩვენა ასეთი პოლიტიკის სისუსტე ფართო სოციალურ და პოლიტიკურ ძალებთან მიმართებით. JAMA-ში გამოქვეყნებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ შტატები უფრო მკაცრი გამონაკლისების პროცესებით, მათ შორის განათლების მოთხოვნებით, ინარჩუნებენ უფრო მაღალ ვაქცინაციის გავრცელებას, ვიდრე ისინი, სადაც უფრო ადვილია.
რამდენიმე შტატმა, მათ შორის ვაშინგტონმა და კალიფორნიამ, საერთოდ გააუქმა არასამედიცინო გამონაკლისები დაავადებების აფეთქებების შემდეგ. ეს მიდგომები უფრო მდგრადი აღმოჩნდა ვაქცინის ყოყმანობის გაძლიერების პერიოდებში, CDC ვაქცინაციის კანონის თვალყურის დევნების მონაცემების მიხედვით.
რას ნიშნავს ეს?
პაციენტებისთვის:
ოჯახებმა ვაქცინაციასთან დაკავშირებული კითხვები და შეშფოთებები უნდა განიხილონ ჯანდაცვის პროფესიონალებთან, რომლებიც შეძლებენ ინდივიდუალური ჯანმრთელობის მდგომარეობის გათვალისწინებით მიაწოდონ სანდო ინფორმაცია ვაქცინაციის სარგებლისა და შესაძლო რისკების შესახებ.
კლინიცისტებისთვის:
ჯანდაცვის სპეციალისტებმა პროაქტიულად უნდა იმუშაონ ვაქცინაციის მიმართ ყოყმანის შემცირებაზე, გამოიყენონ მტკიცებულებებზე დაფუძნებული კომუნიკაციის მეთოდები და ყურადღებით აკვირდებოდნენ ადგილობრივ ვაქცინაციისა და გამონაკლისების ტენდენციებს.
პოლიტიკის შემქმნელებისთვის:
განათლებაზე დაფუძნებულმა ვაქცინაციის პოლიტიკამ დადებითი შედეგები აჩვენა, თუმცა ვაქცინების მიმართ სკეპტიციზმის ზრდის პერიოდში შესაძლოა საჭირო გახდეს დამატებითი ღონისძიებების დანერგვა ვაქცინაციის მაჩვენებლების შესანარჩუნებლად.
ხშირად დასმული კითხვები
რატომ აღმოჩნდა მიჩიგანის ვაქცინაციის საგანმანათლებლო პოლიტიკა თავდაპირველად ეფექტიანი?
პოლიტიკა ითვალისწინებდა მშობლებისა და ჯანდაცვის პროფესიონალების პირისპირ შეხვედრებს, რაც შესაძლებლობას იძლეოდა ინდივიდუალური კითხვების განხილვისა და შეშფოთებების უშუალოდ პასუხის გაცემისთვის. ასეთი კომუნიკაცია, როგორც წესი, უფრო ეფექტიანია, ვიდრე მხოლოდ საინფორმაციო ბროშურების ან ონლაინ მასალების მიწოდება.
როგორია მიჩიგანის ამჟამინდელი გამონაკლისების მაჩვენებელი სხვა შტატებთან შედარებით?
2022–2023 სასწავლო წელს მიჩიგანში საბავშვო ბაღის მოსწავლეებში ვაქცინაციისგან გამონაკლისის მაჩვენებელი 4.2% იყო, რაც ეროვნულ საშუალო მაჩვენებელს (3.0%) აღემატებოდა. შტატებში, სადაც მხოლოდ სამედიცინო გამონაკლისებია დაშვებული, ეს მაჩვენებელი, როგორც წესი, 1%-ზე ნაკლებია.
ვაქცინაციის რა დონეა საჭირო საზოგადოების დასაცავად?
ვაქცინით პრევენცირებადი დაავადებების უმეტესობის შემთხვევაში, კოლექტიური იმუნიტეტის შესანარჩუნებლად მოსახლეობის 90–95%-ის ვაქცინაციაა საჭირო. გამონაკლისების მაღალი მაჩვენებელი, სამედიცინო გამონაკლისებთან და არასრულ ვაქცინაციასთან ერთად, გარკვეულ თემებში ინფექციური დაავადებების გავრცელების რისკს ზრდის.
მომავალში მიჩიგანის ჯანდაცვის უწყებები განიხილავენ დამატებით სტრატეგიებს ვაქცინაციის მოცვის გასაზრდელად, მათ შორის ჯანდაცვის პროფესიონალების დამატებით განათლებასა და საზოგადოებასთან უფრო აქტიურ კომუნიკაციას. შტატის გამოცდილება აჩვენებს, რომ ვაქცინაციის მაღალი მაჩვენებლების შენარჩუნება მუდმივ ძალისხმევას, საზოგადოების ნდობის განმტკიცებასა და ცვალებად სოციალურ გარემოსთან ადაპტაციას მოითხოვს, განსაკუთრებით საზოგადოებრივი ჯანდაცვის კრიზისების პერიოდში.
წყარო: Michigan Found a Way To Reduce School Vaccine Waivers. Until It Backfired.
