არეგულირებელი ბავშვის სახლები: რატომ ხარჯავენ საბჭოები მილიონებს არარეგულირებული ბავშვთა სახლების განთავსებისთვის

ცარიელი ბავშვის სახლის ოთახი ერთი საწოლით, რომელიც წარმოადგენს არეგულირებელ ზრუნვის დაწესებულებებს ბრიტანეთში
ბრიტანელი საბჭოები წელიწადში 2 მილიონ ფუნტას ხარჯვენ ბავშვის არეგულირებელ სახლებში, მთავრობის აკრძალვის მიუხედავად, რაც იქმნის ფარულ დაცვის სისტემას, სადაც დაუცველი ბავშვი მოქმედებს სამართლებრივი ზედამხედელოობის გარეშე. პრაქტიკა ასახავს ინგლისის ბავშვის სოციალური დაცვის ქრონიკული დაფინანსების უკმარი.

მიუხედავად იმისა, რომ ბრიტანეთის მთავრობამ ახალი არარეგულირებული ბავშვთა სახლების გახსნა აკრძალა, ადგილობრივი ხელისუფლებები კვლავ აგრძელებენ დაუცველი ბავშვების განთავსებას ისეთ დაწესებულებებში, რომლებიც ოფიციალურ რეგულაციას არ ექვემდებარება.

BBC-ის გამოძიების მიხედვით, ზოგიერთ შემთხვევაში ერთი ბავშვის წლიური განთავსების ღირებულება 2 მილიონ ფუნტ სტერლინგამდე აღწევს.

გამოძიებაში აღნიშნულია, რომ პრაქტიკის გაგრძელების მთავარი მიზეზი რეგულირებული და ლიცენზირებული საცხოვრებელი ადგილების დეფიციტია. ადგილობრივი საბჭოები აცხადებენ, რომ საკმარისი რაოდენობის შესაბამისი დაწესებულებების მოძიებას ვერ ახერხებენ, რის გამოც იძულებულნი ხდებიან არასრულწლოვნები დროებით არარეგულირებულ გარემოში განათავსონ.

კრიტიკოსების შეფასებით, ეს ვითარება ქმნის ორფენიან სისტემას, სადაც სახელმწიფოს მზრუნველობის ქვეშ მყოფი ყველაზე დაუცველი ბავშვების ნაწილი ვერ იღებს იმ იურიდიულ ზედამხედველობასა და ხარისხის კონტროლს, რომელიც რეგულირებულ დაწესებულებებში მოქმედებს.

2 მილიონი ფუნტა
მაქსიმალური წლიური ხარჯი ბავშვზე არეგულირებელ სახლებში, საბჭოების მძიმე განთავსების კრიზის პირობებში

ბავშვები არეგულირებელ განთავსებაში: ზრდადი კრიზი დაცვაში

წლიური ხარჯი ერთ განთავსებაზე არეგულირებელ წინააღმდეგ რეგულირებული ბავშვის სახლებში, ბრიტანეთი

არეგულირებელი დამოუკიდებელი სახლები

£2.0m

რეგულირებული დამოუკიდებელი სახლები

£1.5m

ადგილობრივი ხელისუფლების სახლები

£0.7m

წყარო: BBC Investigation, 2024 | Georgian Medical Journal News

რეგულაციის ვაკუუმი: როგორ იმუშავებენ არეგულირებელი სახლები საზედამხედელოობის გარეშე

არეგულირებელი ბავშვის სახლები სრულიად ფუნქციონირებენ სამართლებრივი ინსპექციისა და რეგულაციის ჩარჩოს გარეშე, რომელიც განკუთვნილია მთავარი ბავშვის პერანგის დაწესებულებებისთვის. რეგულირებული პროვაიდერების განსხვავებით, ეს არეგულირებელი საწესებები არ ექვემდებარებიან Ofsted ინსპექციებს, არ გამოითხოვენ კვალიფიციურ პერსონალს და არ ეკისრებათ იურიდიული ვალდებულება შეესაბამებოდნენ მინიმალური დაცვის სტანდარტებს. ეს ქმნის ის რაც ბავშვის福利ის ექსპერტები აღწერენ როგორც ფარული ზრუნვის სისტემა, სადაც დაუცველი ბავშვები—ხშირად მათ რთული მოთხოვნილებებით ან რთული ქცევით—განთავსებული არიან მინიმალური პასუხისმგებლობით.

BBC-ის გამოძიებამ აღმოჩინა, რომ 2020 წელს აკრძალვის მიუხედავად, საბჭოები აგრძელებენ ამ დაწესებულებების დაფინანსებას გამონაკლისი პუნქტების გამოყენებით, რომელიც დასაშვებს განთავსებას “გაუკიდავი შემთხვევებისთვის” ან “გამორჩენილი გარემოებებისთვის”. ის რაც დაიწყო როგორც უსაფრთხოების ქსელი ნამდვილი კრიზისებისთვის, გახდა ჩვეულებრივი პრაქტიკა, რომელშიც ზოგიერთი ადგილობრივი ხელისუფლება იყენებს არეგულირებელ სახლებს ქრონიკული ღია წვდომის შესაძლებლობის მართვის ნაცვლად დროებითი ხარვეზების ნაცვლად.

  ООН გააფრთხობს: გადამუშავებული პლასტმასი საკვებ შეფუთვაში უფრო მკაცრი კონტროლი სჭირდება

განთავსების კრიზი: რა სახის უკმარი მიმწოდებელი ოდესღებ აქცევს საბჭოებს არეგულირებელი დაცვისკენ

არეგულირებელი განთავსებების გაფართოება ასახავს უფრო ღრმა სტრუქტურულ მარცხს ინგლისის ბავშვის სოციალური ზრუნვის სისტემაში. განათლების დეპარტამენტის მონაცემებით, ადგილობრივი ხელისუფლება განიცდა ხელმისაწვდომი ხელმისაწვდომი დაწესებულებაში შემოსული ბავშვების განზე ზრდას—გამოწვეულა უსაფრთხოების ზომოფებული ღრმავებით, სიღარიბით და მშობლის მენტალური ჯანმრთელობის კრიზებით—რეგულირებული მომწოდებლების პროპორციული ინვესტიციის გარეშე. ეს მიწოდება-მოთხოვნის უთანასწორობა უარყოფითი სტიმულების შექმნა: იურიდიული ბრალდების სახით აღმეფი ბავშვის მოვლის სიმდიდრე, საბჭოები ხშირად იხდიან მაღალი განაკვეთი არეგულირებელი პროვაიდერებისთვის ვიდრე კიდევ რეგულირებული განთავსებაზე ელიან ან ადგილობრივი სიმძლავრის განვითარებას.

ბავშვის დაცვისა და ადგილობრივი ხელისუფლების დაფინანსების გარშემო პოლიტიკის გარემო გაუარესდა ეს დინამიკა. 2010 და 2023 წლებს შორის, ბავშვის სოციალური დაცვისთვის რეალური ფონდები შემცირდა დაახლოებით 29%-ით თითოეულ მოსახლეობის თავზე, როგორც ფისკალური კვლევების ინსტიტუტის ანალიზიდან. საბჭოებ წინაშე დგას გადაწყვეტილება ხელმძღვანელი კრიზისა და განთავსების კრიზის შორის – და ბევრ შემთხვევაში, არეგულირებელი სახლები გამოჩნდება მოკლე მეয়ის გამოსავლის სახით, თუმცა წინააღმდეგი სიმდიდრის რისკი და მნიშვნელოვანი უსაფრთხოების რისკი.

უსაფრთხოების რისკი და დამალული ზიანი: დერეგულაციის ღირებულება

სამართლებრივი ზედამხედელოობის არარსებობა უღმერთო უსაფრთხოების რისკებს შექმნის. არეგულირებელ სახლებში განთავსებული ბავშვებმა არ აქვთ კვალიფიციური ზედამხედელობის გარანტია, არ არის აუცილებელი დაცვის დამტკიცება პერსონალისთვის და მოუსახელი დამოუკიდებელი ინსპექციის მექანიზმი, რათა დაინიშნოს ბოროტობა ან უზრუნველყოფის ხელშეშლა. რამდენიმე სერიოზული შემთხვევის მიმოხილვა შესწავლა დაინიშნა არეგულირებელი განთავსებები როგორც ხელშემწყობი ფაქტორი ბავშვის სიკვდილი და სერიოზული ზიანი, მათ შორის შემთხვევები, სადაც ბოროტობა მეტი პერიოდის განმავლობაში გამოუცხადა რადგან ხელმძღვანელი დავარდა რეგულაციის შესწავლაში.

BBC-ის რიგი ქარ ოდესს, სადაც ბავშვები ჰქონდათ აღიარებული უსაფრთხოების შემოწმების ღა—მათ შორის წინა ბოროტობა ღებების—განთავსებული იყვნენ არეგულირებელ სახლებში პროვაიდეროს იმის შეფასების მინიმალური კიდეშია ან გარემო უსაფრთხოების ხელმძღვანელი აღკვეთა. ერთი ადგილობრივი ხელისუფლების სოციალური მუშაკი უსთხრა გამოძიებაში, რომ მიუხედავად იმისა, რომ რეგულირებული სახლები ძალიან რთული შემოწმებით ქვემდებარ და პერსონალი პირის ფონი შემოწმებით, არეგულირებელი პროვაიდერები სამართლიანი ვალდებულება არ ქვემდებარი, რაც ორშრეიანი სისტემა კრებს სადაც ყველაზე დაუცველი ბავშვი ზუსტი დაცვის ოდესღებ მიღებისთვის.

საბჭოები აგრძელებენ არეგულირებელი ბავშვის სახლების დაფინანსებას მთავრობის აკრძალვის მიუხედავად, სადაც წლიური ხარჯი თითოეულ განთავსებაზე მიაღწევს 2 მილიონ ფუნტას – მას შემდეგ რაც ეს დაწესებულებები სრულიად ფუნქციონირებენ სამართლებრივი უსაფრთხოების დაკვირვებების გარეშე.

— BBC Investigation, 2024

ძირითადი დასკვნები

  • ბრიტანელი საბჭოები ხარჯავენ წლიურად 2 მილიონ ფუნტას ბავშვზე არეგულირებელ სახლებში, მთავრობის აკრძალვის მიუხედავად
  • არეგულირებელი დაწესებულებები იმუშავებენ სამართლებრივი ზედამხედელოობის გარეშე – არა Ofsted ინსპექციები, არა კვალიფიციური პერსონალი, არა სამართლებრივი დაცვის სტანდარტი
  • ბავშვის სოციალური ზრუნვისთვის რეალური ფუნდი შემცირდა 29%-ით 2010-2023 წლებში, რამაც აქცია საბჭოები არეგულირებელი პროვაიდერების მიმართ ხარჯის მართვის სტრატეგიის სახით
  • აღიარებული უსაფრთხოების შემოწმებების ბავშვები განთავსებული არიან არეგულირებელ სახლებში მინიმალური პროვაიდეროს შემოწმებით ან გარემო უსაფრთხოების შეფასებით
  ООН გააფრთხობს: გადამუშავებული პლასტმასი საკვებ შეფუთვაში უფრო მკაცრი კონტროლი სჭირდება

ხშირად დასმული კითხვები

რა არის არეგულირებელი ბავშვის სახლი, და როგორ განსხვავდება იგი რეგულირებული დაწესებულებიდან?

არეგულირებელი ბავშვის სახლი სრულიად ფუნქციონირებს სამართლებრივი რეგულაციის გარეშე – ეს იმას ნიშნავს, რომ იგი არ აუხდებია Ofsted ინსპექციებს, არ მოითხოვს კვალიფიციურ პერსონალს და არ ეკისრება იურიდიული ვალდებულება შეესაბამებოდნენ მინიმალური დაცვის სტანდარტებს. რეგულირებული სახლები პირიქით, დაძლევს სამართლებრივი ინსპექციებს, ქმნიან მომზადებულ პერსონალს და უნდა აკმაყოფილონ დეტალური სამართლებრივი დაცვის, ჯანმრთელობის და განათლების გაიდლაინი. განსხვავება ცხადია: ერთი სისტემა აქვს დამოუკიდებელი ზედამხედელობა; სხვა კი არა.

რატომ აგრძელებენ საბჭოები არეგულირებელი სახლების გამოყენებას, თუ ისინი აკრძალულია?

2020 წელს მთავრობის აკრძალვა გამოიყენება მხოლოდ ახალი არეგულირებელი განთავსებებზე, მაგრამ საბჭოები შეიძლება მაინც დაფინანსონ ისინი გამონაკლის პირობებით “გაუკიდავი” ან “გამოკრებილი” გარემოებების შემთხვევაში. რეგულირებული განთავსებები ხარვეზმდა – არასაკმარისი დაფინანსების და მზარდი მოთხოვნის გამო – საბჭოები სულ უფრო აქტივაციას აჩენენ ამ გამონაკლისებს, გადაწყვილებ დროებითი გამონაკლისებით კანოnutzen პრაქტიკად. შედეგი არის ხვრელი, რომელმაც გიგელი წესი გადაჟერა.

რა არის დოკუმენტირებული ზიანი ბავშვების არეგულირებელი სახლებში განთავსებისგან?

სერიოზული საქმის შემოწმება აღმოჩინა არეგულირებელი განთავსებები როგორც ხელშემწყობი ფაქტორი ბავშვის სიკვდილი, ბოროტობა და სერიოზული ზიანი. სამართლებრივი პერსონალი დაკვირვების, დამოუკიდებელი ინსპექციის დაკვირვების ან სამართლებრივი რიპორტის ვალდებულების გარეშე, ბოროტობა და უზრუნველყოფი მარტიმალი დროს შეუმჩნეველი რჩება. ბავშვები წინამწერი უსაფრთხოების შემოწმებით განსაკუთრებით დაუცველი – მაგრამ ხშირად ეს იყო ბავშვი განთავსებული არეგულირებელ დაწესებულებებში მათი რთული მოთხოვნილებების ან ქცევის გამო.

მაღალი ხარჯის, არეგულირებელი განთავსებების გაგრძელება წარმოადგენს პოლიტიკის მარცხს მრავალი მხრიდან: დაცვის პასუხისმგებლობის დაკოშკა, ქრონიკული არასაკმარისი დაფინანსების სიმპტომი ბავშვის სოციალური დაცვაში და მცდარი ეკონომიკა, რომელიც ვაჭრობა ბავშვის უსაფრთხოებაში მოკლე მეტყველი ბიუჯეტის შემსუბუქების სახით. რეფორმა უნდა განვიხილოთ მთელი ფლოვერი – მხარდაჭერის მხარე რეგულირებული ადგილობრივი მომწოდებელი – და მოთხოვნის მხარე, მათ შორის ადეკვატური დაფინანსება პრევენციული და ადრეული ჩარევის სერვისებისთვის. ამ გარეშე, არეგულირებელი სახლები აგრძელებენ გაზრდას, დაფინანსებული პარალელური ზრუნვის სისტემა, სადაც ინგლისის ზოგიერთი ყველაზე დაუცველი ბავშვი რჩება უხილული სამართლებრივი ზედამხედელოობისთვის.

  ООН გააფრთხობს: გადამუშავებული პლასტმასი საკვებ შეფუთვაში უფრო მკაცრი კონტროლი სჭირდება

წყარო: Why illegal children’s homes are being paid up to £2m per child by councils

 

author avatar
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
სანდო, მტკიცებულებებზე დაფუძნებული ინფორმაცია | მთავარი რედაქტორი: პროფესორი გიორგი ფხაკაძე (MD, MPH, PhD)

დატოვე პასუხი

გთხოვთ, მიუთითოთ თქვენი კომენტარი!
გთხოვთ, შეიყვანოთ თქვენი სახელი აქ