დოქტორი, ასოცირებული პროფესორი, EAGT ფსიქოთერაპევტი მაგდა კოტრიკაძე ბავშვის რთულ ქცევაზე საუბრობს.
ფსიქოთერაპევტი მშობლებს ურჩევს, ყური აუწიიონ საკუთარ თავს და ახსოვდეთ, რომ მათი შვილი მათი ანარეკლია!
„ბავშვის რთული ქცევა ხშირად არის ემოციური სიგნალი, არა უბრალოდ „ცელქობა“. ჰკითხეთ საკუთარ თავს: რატომ იქცევა ასე? შეეცადეთ გაარკვიოთ, რა გრძნობა დგას ქცევის უკან – შიში, სტრესი, თუ ყურადღების დეფიციტი. ბავშვს სჭირდება სტაბილური რუტინა (კვება, ძილი, თამაში). ეს ამცირებს სტრესს და ზრდის უსაფრთხოების განცდას.
წინასწარ აუხსენით ცვლილებები (მაგალითად: „1 საათი ითამაშებ, მერე დაიძინებ“) არასდროს დაარღვიოთ თქვენივე შედგენილი წესები. გამოხატეთ სიყვარული და ყურადღება უპირობოდ, არა მხოლოდ წარმატების შემთხვევაში. ხშირად მოეფერეთ, უსმინეთ, აჩვენეთ, რომ მისი გრძნობები მნიშვნელოვანია. გახსოვდეთ, რომ ბავშვი სწავლობს მშობლის ქცევით. თუ გსურთ, რომ მშვიდად მოიქცეს, თავადაც იყავით მშვიდი. ბოდიშის მოხდაც, წესრიგის დაცვაც პირველ რიგში მშობელმა უნდა აჩვენოს პირად მაგალითზე. შეაქეთ თუნდაც მცირე წარმატება. ნუ გაამახვილებთ ყურადღებას წვრილმან შეცდომებზე. რეალისტური მოლოდინები და პროგნოზირებადი წესები ბავშვს თავდაჯერებას მატებს. შიშის დროს არ დასცინოთ და არ უგულებელყოთ. იყავით მშვიდი, აუხსენით, რომ მისი გრძნობა ნორმალურია. ეტაპობრივად და აუჩქარებლად ასწავლეთ დამოუკიდებლობა
კვლევები აჩვენებს, რომ ემოციური და სოციალური უნარების განვითარება პირდაპირ კავშირშია აკადემიურ წარმატებასთან, მოტივაციასთან და ფსიქიკურ კეთილდღეობასთან. SEL პროგრამები (სოციალურ-ემოციური სწავლება) სკოლებში ხელს უწყობს თვითრეგულაციას, ემოციის მართვას, თანაგრძნობას და კონფლიქტის მოგვარებას, რაც ამცირებს სტრესს და ზრდის ჩართულობას. ტვინის განვითარების კვლევები მიუთითებს, რომ ემოციური რეგულაცია და სოციალური უნარები დაკავშირებულია პრეფრონტალურ ქერქთან და ლიმბურ სისტემასთან. სტრესის მართვის ტექნიკები (მაგ., სუნთქვითი ვარჯიშები, mindfulness) ამცირებს კორტიზოლის დონეს და აუმჯობესებს ტვინის ფუნქციონირებას.
გახდი ემოციების ტრენერი, რადგან მშობელი ან მასწავლებელი ეხმარება ბავშვს ემოციის ამოცნობასა და მართვაში. სოციალურ-ემოციური ისტორიები და როლური თამაშები: ხელს უწყობს ემპათიის განვითარებას და ქცევის რეგულაციას. ფიზიკური აქტივობა, ჯანსაღი კვება და ძილი:
კვლევებით დადასტურებულია, რომ ეს ფაქტორები პირდაპირ გავლენას ახდენს ემოციურ კეთილდღეობაზე.
10 რჩევა, როცა ბავშვს უჭირს
1. მოუსმინეთ ყურადღებით – მის გრძნობებს ნუ უგულებელყოფთ.
2. დააკვირდით ქცევას – ხშირად ქცევა არის ემოციური სიგნალი.
3. შექმენით სტაბილური რუტინა – პროგნოზირებადი გარემო ამცირებს სტრესს.
4. გამოხატეთ სიყვარული უპირობოდ – არა მხოლოდ წარმატების დროს.
5. იყავით სიმშვიდის მაგალითი – ბავშვი სწავლობს თქვენი ქცევით.
6. წაახალისეთ პოზიტიურად – შეაქეთ მცირედი წარმატებებიც.
7. მოამზადეთ ცვლილებებისთვის წინასწარ – ეს ზრდის უსაფრთხოების განცდას.
8. ნუ დასცინებთ ბავშვის შიშებს – აღიარეთ და აუხსენით, რომ ნორმალურია.
9. მიეცით არჩევანის უფლება – პატარა გადაწყვეტილებები ზრდის თავდაჯერებას.
10. მოიძიეთ პროფესიონალური დახმარება საჭიროების შემთხვევაში – ფსიქოლოგი არის მხარდაჭერის ნაწილი“ – წერს მაგდა კოტრიკაძე.
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
iPhone: https://apps.apple.com/fr/app/sheni/id6746877342?l=en-GB
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
