როდესაც მშობლები ბავშვის ოთახს აწყობენ, ისინი უსაფრთხოებაზეc ფიქრობენ: ირჩევენ სწორ სათამაშოებს, თავს არიდებენ პლასტმასას და ყიდულობენ მხოლოდ ბამბის ტანსაცმელს.
ჩვენ ვრთავთ დამატენიანებლებს, ვამონტაჟებთ ჰაერის გამწმენდებს და სათანადო განათებაზეც კი ვფიქრობთ. როგორც ჩანს, ყველაფერი კონტროლის ქვეშაა. თუმცა, კვლევამ აჩვენა, რომ ბავშვის ოთახში ყველაზე მავნე რამ არა სათამაშოები ან კედლებზე საღებავი, არამედ ლეიბია.
რატომ შეიძლება იყოს ლეიბი ჯანმრთელობისთვის საშიში
კანადელი მეცნიერების მიერ ჩატარებულმა ბოლოდროინდელმა კვლევამ უარყო „უსაფრთხო ძილის“ ტრადიციული ცნებები. აღმოჩნდა, რომ საწოლის მიკროგარემოს – სადაც ბავშვი დღეში 18 საათამდე ატარებს – შეუძლია ათობით ქიმიური ნაერთის კოქტეილის დაგროვება. ლეიბი კი მთავარი წყაროა.
ტორონტოს უნივერსიტეტის მეცნიერებმა შეისწავლეს ჰაერი 25 ბავშვის საძინებელში. შედეგები განსაცვიფრებელი იყო: საწოლებთან ახლოს, ფტალატების, ცეცხლგამძლე საშუალებების და ულტრაიისფერი ფილტრების კონცენტრაცია ყველაზე მაღალი იყო. ეს ნივთიერებები კლასიფიცირდება, როგორც ნახევრად აქროლადი ორგანული ნაერთები (SVOCs), რომლებიც ნელა, მაგრამ განუწყვეტლივ გამოიყოფა.
მკვლევრებმა შეიძინეს 16 ახალი საბავშვო ლეიბი. თითოეული შეიცავდა 21 SVOC-ს ოთხი კლასიდან (ორთოფტალატები, ორგანოფოსფატის ეთერები, ბენზოფენონები და სალიცილატები).
ერთი შეიცავდა დიბუტილ ფტალატს, რომელიც აღემატება დასაშვებ ზღვარს, მეორე – ტრის(2-ქლოროეთილ) ფოსფატს, რომელიც კანადაში ათწლეულზე მეტია აკრძალულია. ხუთი შეიცავდა >0.1%-იან დიიზობუტილ ფტალატს, დიოქტილ ფტალატს და დიზონონილ ფტალატს, რომლებიც რეგულირდება ბავშვთა სათამაშოებში, მაგრამ არა ლეიბებში. და კიდევ ბევრი „საინტერესო“ ინფორმაცია.
უფრო მეტიც, სხეულის მიერ გაცხელებისა და დაწოლისას – ანუ როდესაც ბავშვს ლეიბზე სძინავს – ქიმიკატების გამოყოფა რამდენჯერმე იზრდება.
ფაქტები საგანგაშოა: ეს ნივთიერებები გავლენას ახდენს ჰორმონალურ დონეზე და ნერვულ სისტემაზე, აქვეითებს მეხსიერებას და ყურადღებას და ზრდის ასთმის და კიბოს განვითარების რისკსაც კი. ჩვილები მგრძნობიარენი არიან ამ ნივთიერებების მიმართ, რადგან მათი იმუნური სისტემა სუსტია და ჯერ კიდევ ბოლომდე არ არის განვითარებული, ისინი უფრო ხშირად სუნთქავენ, ვიდრე მოზრდილები, რაც მათ კანს უფრო გამტარს ხდის. ბავშვები ასევე უფრო მაღალი დონის ზემოქმედებას განიცდიან ამ ნივთიერებებზე, რადგან ისინი ხელებს პირში იდებენ და ილოკავენ.
როგორ გავხადოთ ლეიბი უფრო უსაფრთხო ბავშვისთვისლეიბის გამოყენების სრულად აღმოფხვრა შეუძლებელია, მაგრამ მშობლებს შეუძლიათ რისკის შემცირება. აი, რას გვირჩევენ მკვლევარები:მოაცილეთ არასაჭირო ბალიშები და სათამაშოები საწოლიდან – ისინი აგროვებენ და ინარჩუნებენ ქიმიკატებს.უფრო ხშირად გარეცხეთ თქვენი ბავშვის თეთრეული და ტანსაცმელი: ქსოვილები ქმნის დამცავ ბარიერს ბავშვსა და ლეიბს შორის, შთანთქავს აქროლად ორგანულ ნაერთებს.უპირატესობა მიანიჭეთ ნეიტრალურ ქსოვილებს ნათელი ფერების გარეშე – პიგმენტები ხშირად შეიცავს ულტრაიისფერ ფილტრებს და სხვა დანამატებს.და მთავარი დასკვნა: დროა მწარმოებლებმა უფრო მკაცრი კონტროლი განახორციელონ მასალებზე. ბოლოს და ბოლოს, ყველაზე დაუცველი ადამიანების – ბავშვების, რომლებიც სიცოცხლის ნახევარს საწოლში ატარებენ – ჯანმრთელობაზეა საუბარი.
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
iPhone: https://apps.apple.com/fr/app/sheni/id6746877342?l=en-GB
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
