COVID-19 და გრიპი შეიძლება “გააღვიძოს” ძველი კიბოს უჯრედები — და ეს სასიკვდილოცაა!
ახალი კვლევა ჟურნალ Nature-ში გვაფრთხილებს: რესპირატორულმა ვირუსებმა — მათ შორის COVID-19-მა და გრიპმა — შეიძლება გააქტიურონ ძველი, დამალული კიბოს უჯრედები და დააჩქარონ მეტასტაზების განვითარება.
ეს აღმოჩენა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ძუძუს კიბოს გადატანილი პაციენტებისთვის, რადგან დასაწყნარებული (“დორმანტული”) კიბოს უჯრედების ხელახალი გააქტიურება შეიძლება ძალიან სწრაფად გადაიქცეს სიცოცხლისთვის საშიშ მდგომარეობად.
რა აჩვენა კვლევამ?
ლაბორატორიული მოდელები:
• COVID-19-მა და გრიპმა ფილტვებში “გააღვიძეს” ძველი კიბოს უჯრედები.
• რამდენიმე კვირაში ცხოველებში გაჩნდა ახალი მეტასტაზები.
• აღმოჩნდა, რომ მთავარი “გადამრთველი” იყო ცილა ინტერლეიკინ-6 (IL-6), რომელიც იმუნური სისტემის მიერ გამოიყოფა ინფექციისას.
მეცნიერების დასკვნა: თუ IL-6-ს ვაკონტროლებთ სპეციალური თერაპიებით, შეიძლება შევამციროთ კიბოს რეციდივის რისკი ინფექციის შემდეგ.
რეალური ადამიანების მონაცემები
1. UK Biobank-ის ანალიზი
• კიბოს გადატანილ პაციენტებს, რომლებსაც COVID-19 ჰქონდათ, კიბოთი გარდაცვალების რისკი თითქმის ორმაგი ჰქონდათ კონტროლ ჯგუფთან შედარებით.
• ყველაზე მაღალი რისკი — ინფექციის პირველ წელს.
2. აშშ კიბოს კლინიკების მონაცემები
• ძუძუს კიბოს პაციენტები, რომლებმაც გადაიტანეს COVID-19, 50%-ით უფრო ხშირად ავითარებდნენ ფილტვის მეტასტაზებს, ვიდრე ისინ, ვისაც ვირუსი არ ჰქონია.
რას ნიშნავს ეს პაციენტებისთვის?
• ვაქცინაცია COVID-19-ისა და გრიპის წინააღმდეგ არის კრიტიკული.
• ინფექციის შემდეგ საჭიროა აქტიური მონიტორინგი — განსაკუთრებით ფილტვების.
• ექიმებმა უნდა გაითვალისწინონ IL-6-ის ბლოკატორები მაღალი რისკის პაციენტებში.
• პაციენტებმა უნდა გააძლიერონ იმუნური სისტემა ჯანსაღი კვებით და ფიზიკური აქტივობით.
კითხვა-პასუხი
ეს ნიშნავს, რომ ვირუსი იწვევს ახალ კიბოს?
არა. ვირუსი არ “ქმნის” ახალ კიბოს, მაგრამ შეუძლია გააქტიუროს ძველი, უკვე არსებულ მდგომარეობაში მყოფი კიბოს უჯრედები.
ყველა კიბოს ტიპზე ვრცელდება ეს ეფექტი?
ამჟამად მტკიცებულება განსაკუთრებით ძლიერია ძუძუს კიბოსა და ფილტვის მეტასტაზებზე, თუმცა სხვა ტიპებიც კვლევის პროცესშია.
რა ვქნა, თუ კიბოს გადატანის შემდეგ გრიპი ან COVID-19 მაქვს?
დაუყოვნებლივ მიმართეთ ექიმს და მოითხოვეთ დამატებითი მონიტორინგი — განსაკუთრებით პირველი 12 თვის განმავლობაში.
გადმოწერე აპლიკაცია “შენი ექიმი” – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
ავტორი: პროფესორი გიორგი ფხაკაძე — დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი, რომელსაც აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე.
ლიტერატურა (Vancouver სტილი):
1. Yang H, et al. Respiratory viral infections promote breast cancer lung metastasis via IL-6–mediated awakening of dormant cancer cells. Nature. 2025;628(7992):112-118. doi:10.1038/s41586-025-07411-9
2. UK Biobank COVID-19 and cancer mortality analysis. [Dataset]. UK Biobank, 2025.
3. U.S. National Cancer Institute Clinical Data Report: COVID-19 and breast cancer metastasis risk, 2024.
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
iPhone: https://apps.apple.com/fr/app/sheni/id6746877342?l=en-GB
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
შენი ექიმი – ცოდნა ჯანმრთელობისთვის.
