„ზოგადი ჯანმრთელობა იწყება პირის ღრუდან“ — ექიმი სტომატოლოგი, თერაპევტი და პირის ღრუს ქირურგი მარიამ ქლიბაძე
პროფესიული კბილების წმენდა: ძირითადი ბარიერი ზოგადი ჯანმრთელობისთვის
WHO-ს (2023) მონაცემებით, დედამიწის მოსახლეობის 45%-ზე მეტს აქვს პირის ღრუს დაავადებები, რაც მათში სისტემურ დაავადებებსაც ზრდის. თანამედროვე სტომატოლოგია აღიარებს, რომ პირის ღრუს მდგომარეობა ზოგადი ჯანმრთელობის სარკეა. პროფესიული კბილების წმენდა კი არ არის მხოლოდ ესთეტიკური პროცედურა — ეს არის სისტემური ჯანმრთელობის წინაპირობა, რადგან პირის ღრუ პირდაპირ უკავშირდება გულ-სისხლძარღვთა, მეტაბოლურ და რესპირატორულ დაავადებებს.
ამ სტატიაში განვიხილავთ:
- რა არის პროფესიული წმენდა?
- რა რისკებს ამცირებს რეგულარული წმენდა?
- რომელი კვლევები ადასტურებს პირის ღრუსა და გულ-სისხლძარღვთა სისტემის კავშირს?
- პრაქტიკულ რეკომენდაციებს ყოველდღიური მოვლისთვის.
რა არის პირის ღრუს პროფესიული წმენდა?
პროფესიული კბილების წმენდა არის სტომატოლოგიური პროცედურა, რომლის მიზანია კბილების ზედაპირზე და ღრძილქვეშ დაგროვილი ბაქტერიული ნადებისა და მინერალიზებული ქვის მოცილება, რათა შემცირდეს ღრძილოვანი და პაროდონტული დაავადებების რისკი და შენარჩუნდეს პირის ღრუს ოპტიმალური ჯანმრთელობა. პროცედურა ტარდება სპეციალური აპარატურით.
ცოცხალი მაგალითი:
32 წლის პაციენტს, რომელსაც ხშირად აწუხებდა სისხლდენა ჰიგიენის დაცვის დროს, წმენდის შემდეგ 1 კვირაში პრობლემა აღმოეფხვრა.
პროფესიული წმენდის შემდეგ:
ქრება სუნთქვისას უსიამოვნო სუნი, კბილები იღებს ბუნებრივ ფერს, პაციენტი თავიდან იცილებს მეტად სერიოზულ დაავადებას — პაროდონტიტს.
Harvard School of Dental Medicine-ის მიხედვით (2022), პაროდონტიტი 2-3-ჯერ ზრდის ტვინის სისხლძარღვთა ავადმყოფობის (იშემიური ინსულტი) რისკს.
გავლენა ზოგად ჯანმრთელობაზე
გული და სისხლძარღვები
2019 წელს კორეაში ჩატარებულმა მასშტაბურმა კვლევამ (247 696 პაციენტი) აჩვენა: წელიწადში ერთხელ ჩატარებული პროფესიული წმენდა გულის დაავადების რისკს ამცირებს 14%-ით.
ადამიანებს, ვისაც ღრძილების ანთება აქვთ, შეიძლება ჰქონდეთ 28%-ით მეტი რისკი გულის შეტევისა და 2-3-ჯერ მეტი ინსულტის. ამ მექანიზმებს შორისაა ბაქტერიების შეჭრა სისხლში და სისტემური ანთება (CRP, IL-6, TNF-α), რაც ხელს უწყობს ათეროსკლეროზს და სისხლძარღვთა დაზიანებას.
დიაბეტი
American Diabetes Association აღნიშნავს, რომ „პირის ღრუს ანთების კონტროლი მნიშვნელოვნად აუმჯობესებს სისხლში გლუკოზის სტაბილურობას“.
პრაქტიკული რეკომენდაციები
როდის ჩავიტაროთ?
- ჯანმრთელი პირის ღრუ — ყოველ 6 თვეში ერთხელ
- მწეველები — 3-4 თვეში ერთხელ
- ორთოდონტიული პაციენტები — 3-4 თვეში ერთხელ
როგორ გავუფრთხილდეთ შედეგს სახლში?
- პირის ღრუს სრულფასოვანი ჰიგიენა დღეში 2-ჯერ (ფტორირებული პასტით)
- სტომატოლოგიური ძაფის (ფლოსის) გამოყენება ყოველდღიურად, კბილთაშორისი სივრცეებისთვის
- პირის ღრუს სავლების გამოყენება
პირის ღრუს ჯანმრთელობა და პროფესიული ჰიგიენა მხოლოდ ესთეტიკის საკითხი არ არის — ეს არის ზოგადი ჯანმრთელობის ფუნდამენტი. ამერიკის სტომატოლოგთა ასოციაციის (ADA) და ევროპის სტომატოლოგთა ფედერაციის (EFP) მონაცემებით, რეგულარული პროფესიული წმენდა ამცირებს არა მხოლოდ კბილებისა და ღრძილების დაავადებების, არამედ გულ-სისხლძარღვთა, დიაბეტის და სხვა სისტემური გართულებების რისკს.
რეგულარული პროფესიული ჰიგიენა, სწორ ყოველდღიურ მოვლასთან ერთად, უზრუნველყოფს:
- ჯანსაღ ღრძილებს და კბილებს
- სუფთა სუნთქვას
- და რაც ყველაზე მთავარია — ჯანმრთელ ორგანიზმს
ზოგადი ჯანმრთელობა იწყება პირის ღრუდან. თუ გინდა, რომ შენი ღიმილიც და ჯანმრთელობაც დაცული იყოს, პროფესიული წმენდით უნდა დაიწყო – ექიმი სტომატოლოგი, თერაპევტი და პირის ღრუს ქირურგი მარიამ ქლიბაძე
