საფრთხე საქართველოშიც იზრდება? – ჩიკუნგუნიას ვირუსმა, რომელიც კოღოს ნაკბენით გადადის და ძლიერ ტკივილს იწვევს, მსოფლიოს უკვე აშინებს

ჩიკუნგუნიას გლობალური აფეთქება: საფრთხე საქართველოშიც იზრდება?

ავტორი: პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი.

sheniekimi.ge | ოფიციალური სამედიცინო საინფორმაციო პლატფორმა

რა ხდება?

ჩიკუნგუნიას ვირუსმა, რომელიც კოღოს ნაკბენით გადადის და ძლიერ ტკივილს იწვევს, მსოფლიოს უკვე აშინებს. ბოლო კვირებში, ვირუსი აფეთქდა არა მხოლოდ სამხრეთ საფრანგეთში და იტალიაში, არამედ დაფიქსირდა ყველაზე მასშტაბური აფეთქება ჩინეთში, ქალაქ ფოშანში — 3100-ზე მეტი შემთხვევა ერთ თვეში!

რა არის ჩიკუნგუნია?

ჩიკუნგუნია (Chikungunya) ტროპიკული ვირუსია, რომელიც Aedes aegypti და Aedes albopictus კოღოების საშუალებით გადადის. მისი ძირითადი სიმპტომებია:

• მაღალი სიცხე

• სახსრების გამანადგურებელი ტკივილი

• თავის და კუნთების ტკივილი

• ზოგადი სისუსტე

ინკუბაციის პერიოდი 2–7 დღით განისაზღვრება, თუმცა სახსრების ტკივილი ზოგ შემთხვევაში თვეებს გრძელდება.

სად გავრცელდა?

• სამხრეთ საფრანგეთი: 38 ადგილობრივი შემთხვევა დადასტურდა 2025 წლის ივლისში.

• ჩინეთი: ქალაქ ფოშანში — 3100-ზე მეტი შემთხვევა ერთ თვეში (Bloomberg, 2025).

• იტალია: ასევე დაფიქსირდა ლოკალური გადაცემა.

•ჯანმო გვაფრთხილებს: 5 მილიარდი ადამიანი ცხოვრობს რისკის ზონაში.

რატომ ახლა?

კლიმატის ცვლილება — კოღოები ახლა ისეთ ადგილებშიც ცოცხლობენ, სადაც წარსულში ვერ გადარჩებოდნენ.
საერთაშორისო მოგზაურობა — ერთი ინფიცირებული ადამიანი საკმარისია ვირუსის გავრცელებისთვის.
დაბალი იმუნიტეტი მოსახლეობაში — ვირუსის მიმართ მსოფლიო მოსახლეობა ნაკლებად არის მომზადებული.
სიშიშვლე ვექტორული კონტროლის სისტემებში — ბევრი ქვეყანას არ აქვს ეფექტური მონიტორინგი.

როგორ დავიცვათ თავი?

•გამოიყენეთ კოღოს საწინააღმდეგო საშუალებები.

•დაწექით ბადეებში, განსაკუთრებით ღამის საათებში.

•ჩაიცვით გრძელი მკლავიანი და გრძელი შარვლები.

•მოაშორეთ გარემოდან წყლის ღია რეზერვუარები (სასმელის ჭიქები, ბოთლები, საბავშვო აუზები და სხვ.)

•სიმპტომების შემთხვევაში დაუყოვნებლივ მიმართეთ ექიმს.

პროფესორის კომენტარი

„ჩიკუნგუნია უკვე არა მხოლოდ აფრიკის ან აზიის პრობლემა, არამედ ევროპის და მთელ მსოფლიოს გამოწვევაა. კლიმატის ცვლილება, არაეფექტური ვექტორული კონტროლი და გლობალური მიმოსვლა ქმნის იდელაურ პირობებს ამ და სხვა ვირუსების აფეთქებისთვის. საქართველო არ არის გამონაკლისი — კოღოს პოპულაცია და ტემპერატურის მატება აქაც საგანგაშოა. სიფრთხილე და პრევენცია ახლა ყველაზე მნიშვნელოვანია.“

კითხვები და პასუხები

შეიძლება ჩიკუნგუნია გადამდები იყოს ადამიანი-ადამიანზე?

არა. ის ვრცელდება მხოლოდ კოღოს ნაკბენით.

არსებობს თუ არა ვაქცინა?

ჯერ არა. მიმდინარეობს კლინიკური კვლევები.

ჩიკუნუნიას აქვს ლეტალური შედეგები?

ძირითადად არა, თუმცა შესაძლებელია გართულებები ასაკოვნებში ან ქრონიკული დაავადებების მქონეებში.

რა უნდა გააკეთოს საქართველომ?

გააქტიუროს ვექტორული კონტროლის პროგრამები, გაავრცელოს საზოგადოებრივი ინფორმაცია და გააძლიეროს საზღვაო/საჰაერო ზედამხედველობა.

გადმოწერე აპლიკაცია “შენი ექიმი” – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!

მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.

iPhone: https://apps.apple.com/app/sheniekimi/id6746522706

Android: https://play.google.com/store/apps/details…

Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi

შენი ექიმი – ცოდნა ჯანმრთელობისთვის.

წყაროები:

1. World Health Organization. Chikungunya virus – Global Alert. Geneva: WHO; 2025. Available from: https://www.reuters.com/…/world-health-organization-raises…/

2. Science Alert. Outbreak of Chikungunya Virus Poses Global Risk. 2025. https://www.sciencealert.com/outbreak-of-chikungunya-virus…

3. Bloomberg News. China’s Guangdong Province Reports 3,100 Cases of Chikungunya. July 2025.

4. Santé publique France. Localisation des épisodes de transmission autochtone – 2025. https://www.santepubliquefrance.fr

5. Pasteur Institute. Early emergence of chikungunya in mainland France – Summer 2025. https://www.pasteur.fr

6. Health Policy Watch. WHO warns of global risk of mosquito-borne chikungunya. 2025. https://healthpolicy-watch.news

7. The Conversation. What is Chikungunya virus and should we be worried? https://theconversation.com

8. Vax Before Travel. Chikungunya – Travel Health Alert, July 2025. https://www.vax-before-travel.com

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე — დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი, რომელსაც აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე.