არა ტვინი — პარკინსონის საწყისი შეიძლება თირკმელი იყოს!
დღემდე მეცნიერები ფიქრობდნენ, რომ პარკინსონის დაავადება ტვინში იწყება, კერძოდ კი იმ ნაწილში, რომელიც მოძრაობას და კოორდინაციას აკონტროლებს. თუმცა ახალმა კვლევამ შესაძლოა მთელი ეს წარმოდგენა შეარყიოს.
რა აღმოაჩინეს მეცნიერებმა?
მეცნიერთა ჯგუფმა (Nature Neuroscience, 2025) აღმოაჩინა, რომ პაციენტების თირკმელებში გაჩნდა პარკინსონისთვის დამახასიათებელი ცილა — ალფა-სინუკლეინი (α-Syn).
რა არის α-Syn?
ეს არის ცილა, რომელიც ნორმალურად ტვინის ნერვულ უჯრედებში გვხვდება, მაგრამ პარკინსონის დროს იგი პათოლოგიური ფორმით გროვდება და ნერვული უჯრედების დაზიანებას იწვევს.
ექსპერიმენტი ცხოველებზე
მეცნიერებმა აჩვენეს, რომ:
• ჯანსაღი თირკმელები ალფა-სინუკლეინს ეფექტურად წმენდნენ ორგანიზმიდან
• ხოლო დაზიანებული თირკმელები ვერ ახერხებდნენ ამ ცილის ევაკუაციას, რაც იწვევდა მის დაგროვებას და შემდგომში ტვინში გავრცელებას
ეს ნიშნავს, რომ შესაძლოა პარკინსონი იწყებოდეს თირკმელში და შემდეგ “მივიდეს” ტვინში — სისხლის ან ნერვული გზით.
რას ცვლის ეს?
- დრეული დიაგნოსტიკის შესაძლებლობა — თირკმლის ანალიზებით
- პარკინსონის პრევენცია — თირკმლის ფუნქციის გაუმჯობესებით
- ირკმლის დაავადების მქონე პირები შესაძლოა რისკის ჯგუფში არიან, თუნდაც ტვინის სიმპტომების გარეშე
პროფესორ ფხაკაძის რჩევა
„ჩვენ უნდა გავაცნობიეროთ, რომ ორგანიზმში ყველაფერი ერთმანეთთანაა კავშირში. თირკმლის ჯანმრთელობა არანაკლებ მნიშვნელოვანია ნეიროლოგიური ფუნქციისთვის. **პარკინსონის პრევენცია მომავალში შესაძლოა დაიწყოს არა მედიკამენტით, არამედ თირკმლის დაცვით.“
— პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
ხშირად დასმული კითხვები
1. ნიშნავს ეს, რომ პარკინსონს მხოლოდ თირკმელი იწვევს?
არა. პარკინსონის გამომწვევი ბევრი ფაქტორია — გენეტიკა, გარემო, ასაკი — მაგრამ თირკმელი შესაძლოა ერთ-ერთი საწყისი რგოლი იყოს.
2. როგორ მივხვდეთ თირკმელი პრობლემურია?
შარდის ანალიზი, სისხლის კრეატინინი, წნევის კონტროლი, შაქრის მართვა — ეს ყველაფერი მიანიშნებს თირკმლის ჯანმრთელობაზე.
3. შესაძლებელია პრევენცია?
დიახ, კარგი ჰიდრატაცია, მარილისა და შაქრის კონტროლი, რეგულარული ფიზიკური აქტივობა და შარდსასქესო ინფექციების პრევენცია ხელს უწყობს თირკმლის დაცვას.
4. ეს კვლევა საბოლოოა?
არა, ჯერ პილოტური კვლევაა მცირე ნიმუშზე, თუმცა იგი ძალიან მნიშვნელოვანი სიგნალია მომავალი კვლევებისთვის.
გადმოწერე აპლიკაცია “შენი ექიმი” – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
შენი ექიმი – ცოდნა ჯანმრთელობისთვის.
ავტორი: პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი
sheniekimi.ge | ოფიციალური სამედიცინო საინფორმაციო პლატფორმა
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე — დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი, რომელსაც აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე.
კონფლიქტების ინტერესის დეკლარაცია:
სტატია ეფუძნება ღია სამეცნიერო წყაროებს და არ წარმოადგენს არცერთი კომპანიის ან დაწესებულების დაფინანსებულ მასალას.
წყარო:
Yuan X. et al. Propagation of pathologic α-synuclein from kidney to brain may contribute to Parkinson’s disease. Nature Neuroscience. 2025.
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
iPhone: https://apps.apple.com/fr/app/sheni/id6746877342?l=en-GB
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
შენი ექიმი – ცოდნა ჯანმრთელობისთვის.
