როგორ ამცირებს ადრე გაღვიძება დეპრესიის რისკს – მეცნიერების პასუხი
ახალი კვლევა, რომელიც ჟურნალ JAMA Psychiatry-ში გამოქვეყნდა, ადასტურებს: ერთი საათით ადრე გაღვიძება დეპრესიის განვითარების რისკს 23%-ით ამცირებს. კვლევაში მონაწილეობდნენ მეცნიერები კოლორადოს უნივერსიტეტიდან, ჰარვარდიდან და მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიის ინსტიტუტიდან (MIT).
მათი ანალიზი ეფუძნებოდა 800,000 ადამიანის გენეტიკურ და ცხოვრების სტილის მონაცემებს, რომლებიც შეგროვდა პლატფორმა 23andMe-დან და დიდ ბრიტანეთის Biobank-ის ბაზიდან.
დილის ადამიანები უფრო დაცულები არიან დეპრესიისგან
კვლევაში მონაწილეობდა ათასობით ადამიანი, რომელთაგანაც ნაწილს ეცვა სპეციალური ძილის მონიტორინგის მოწყობილობა, სხვები კი ავსებდნენ კითხვარებს, სადაც ასახავდნენ საკუთარ ძილის რეჟიმს – იყვნენ თუ არა „დილის ადამიანები“, „ღამის ადამიანები“ ან ნეიტრალურები.
აღმოჩნდა, რომ ის ადამიანები, ვინც ადრიანად იძინებდა და დილას ადრე იღვიძებდა, მნიშვნელოვნად ნაკლებად იყვნენ მიდრეკილნი დეპრესიისკენ, ვიდრე ისინ, ვინც გვიან წვებოდა. განსაკუთრებით საინტერესოა, რომ ერთი საათით ადრე დაძინება და გაღვიძება – 23%-ით ამცირებს დეპრესიის ალბათობას, ხოლო ორი საათით ადრე – მთლიანი 40%-ით.
რატომ არის დილის რეჟიმი ასეთი მნიშვნელოვანი?
კვლევის ერთ-ერთი ავტორი, იიას დაგლასი, აღნიშნავს, რომ თანამედროვე საზოგადოება ხშირად დილის რიტმზეა მორგებული. სწორედ ამიტომ, „ღამის ადამიანები“ ხშირად გრძნობენ თავს დროისგან მოწყვეტილად და სოციალური სტრუქტურისგან გარიყულად – რაც მათ ფსიქიკურ ჯანმრთელობაზე შეიძლება დამაზიანებლად აისახოს.
დაგლასის თქმით, მნიშვნელოვანია ისიც, რომ მხოლოდ გენეტიკა არ განსაზღვრავს დეპრესიის რისკს ღამის ადამიანებში — ამის მიზეზი ხშირად სოციალური ფაქტორები და გარემო წნეხებია.
როგორ ვამციროთ დეპრესიის რისკი? შესაძლოა, მხოლოდ ადრე გაღვიძება საკმარისიც იყოს
მიუხედავად იმისა, რომ საჭიროა დამატებითი კლინიკური კვლევები, ეს კვლევა უკვე იძლევა მნიშვნელოვან მინიშნებებს: ძილის რეჟიმის მოწესრიგება და ადრე გაღვიძება შესაძლოა ერთ-ერთი ყველაზე მარტივი და ეფექტური ნაბიჯი იყოს მენტალური ჯანმრთელობის გასაუმჯობესებლად.
დილის რუტინის დამკვიდრება, თუნდაც ერთი საათით ადრე გაღვიძებით დაწყებული, ბევრისთვის ხელმისაწვდომი ნაბიჯია — და შესაძლოა, დაგვეხმაროს დეპრესიისგან თავის დაღწევაში ან მისი თავიდან აცილებაში.
