ფიზიკური აქტივობა კიბოს მკურნალობაში — ახალი სტანდარტი კოლორექტალური კიბოსთვის
ავტორი: პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,
წყარო: American Society of Clinical Oncology (#ASCO2025), The New England Journal of Medicine
ვარჯიში — სიცოცხლისთვის ბრძოლაში ახალი იარაღი
საინტერესო და მნიშვნელოვნად გარდამტეხი შედეგები წარმოადგინეს კანადელმა მეცნიერებმა — კინგსტონის ჯანმრთელობის მეცნიერებათა ცენტრისა და ალბერტას უნივერსიტეტის ერთობლივმა კვლევამ ცხადად აჩვენა: სტრუქტურირებული ვარჯიშის პროგრამები მნიშვნელოვნად ამცირებს კოლორექტალური კიბოსგან სიკვდილიანობას.
კვლევა წარადგინეს წლევანდელ ამერიკის კლინიკური ონკოლოგიის საზოგადოების (#ASCO2025) კონგრესზე და გამოქვეყნდა ერთ-ერთ ყველაზე პრესტიჟულ სამედიცინო ჟურნალში — The New England Journal of Medicine.
მთავარი შედეგები:
- 28%-ით ნაკლები რეციდივი (კიბოს დაბრუნება)
- 37%-ით დაბალი სიკვდილიანობა
- შედეგები დაფიქსირდა 3-წლიანი ფიზიკური აქტივობის პროგრამის შემდეგ
განსხვავება აშკარაა იმ ჯგუფთან შედარებით, ვინც მხოლოდ საგანმანათლებლო მასალებს იღებდა და არ მონაწილეობდა რეგულარულ ვარჯიშებში.
რატომ მუშაობს ვარჯიში?
ფიზიკური აქტივობა:
• აძლიერებს იმუნურ სისტემას
• ამცირებს ანთებით პროცესებს ორგანიზმში
• აუმჯობესებს ნაწლავის მუშაობას და მეტაბოლიზმს
• ამცირებს ინსულინისა და სხვა ჰორმონების დონეს, რომლებიც კიბოს ზრდას უწყობენ ხელს
პროფესორ ფხაკაძის რჩევები:
1. კიბოს მკურნალობა არ უნდა შემოიფარგლოს მხოლოდ ქიმიოთერაპიით ან ქირურგიით — ფიზიკური აქტივობა უნდა გახდეს კიბოს სტანდარტული მკურნალობის ნაწილი.
2. ფიზიკური აქტივობა უნდა იყოს მორგებული პაციენტის მდგომარეობაზე — მასზე უნდა იმუშაონ კვალიფიციურმა ფიზიოთერაპევტებმა და სამედიცინო პერსონალმა.
3. პაციენტები და მათი ოჯახის წევრები უნდა აიარონ სწორად ინფორმირებულები, რომ ვარჯიში არის არა მხოლოდ ჯანმრთელობის შენარჩუნების, არამედ გადარჩენის საშუალება.
ხშირად დასმული კითხვები
1. ყველა პაციენტს ეხმარება ვარჯიში?
დიახ, განსაკუთრებით მათ, ვისაც სიგრძე ნაწლავის კიბო აქვთ. თუმცა, ვარჯიშის ინტენსივობა უნდა შეირჩეს ინდივიდუალურად.
2. როდის უნდა დავიწყოთ ვარჯიში?
როგორც კი პაციენტის მდგომარეობა სტაბილიზდება და treating ექიმი უფლებას მისცემს. ზოგჯერ ქიმიოთერაპიის პარალელურადაც შეიძლება მსუბუქი აქტივობა.
3. რა სახის ვარჯიშია რეკომენდებული?
სიარული, ცურვა, მსუბუქი იოგა, სტრეჩინგი, ველოსიპედი — ოღონდ რეგულარული და პროფესიონალურად დაგეგმილი.
რა უნდა იცოდნენ ექიმებმა და ჯანდაცვის სისტემამ?
ეს კვლევა (ASCO2025) ცალსახად მიუთითებს, რომ ონკოლოგიურ კლინიკებში უნდა არსებობდეს ფიზიკური რეაბილიტაციის სექციები.
უნდა მომზადდეს სპეციალიზებული ვარჯიშის პროგრამები კიბოს პაციენტებისთვის, რათა ეს სერვისი გახდეს ყველასთვის ხელმისაწვდომი.
საქართველო და ახალი სტანდარტები
„შენი ექიმი“ მოუწოდებს:
• ონკოლოგიურ ცენტრებში შეიქმნას სტრუქტურირებული ფიზიკური აქტივობის პროგრამები
• დაავადებათა კონტროლის ეროვნულმა ცენტრმა (NCDC) და ჯანმრთელობის სამინისტრომ განიხილონ ფიზიკური აქტივობა, როგორც კიბოს მკურნალობის ეროვნული პროტოკოლის ნაწილი
• საქართველოში მყოფი პაციენტებისთვის გაჩნდეს შესაძლებლობა, ჩაირთონ საერთაშორისო სტანდარტზე მორგებულ რეაბილიტაციის სერვისებში
ლიტერატურა:
1. Courneya KS, et al. The New England Journal of Medicine, 2025.
2. Kingston Health Sciences Centre – ASCO2025 პრეზენტაცია
3. American Society of Clinical Oncology – Annual Meeting Abstracts
ავტორი: პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ექსპერტი, ექიმი, საერთაშორისო ჯანდაცვის პოლიტიკის მრჩეველი
გაიგეთ მეტი: www.sheniekimi.ge
შენი ექიმი – ქართული ჯანდაცვის აპლიკაცია უკვე ხელმისაწვდომია!
გადმოწერე და მართე ჯანმრთელობა მარტივად:
