მედიცინის ისტორიული ნაბიჯი: მსოფლიოში პირველად შესრულდა შარდის ბუშტის წარმატებული გადანერგვა
2025 წლის 4 მაისს სამედიცინო სამყაროში ახალი ეპოქა დაიწყო — აშშ-ში, კალიფორნიაში, ქირურგებმა წარმატებით განახორციელეს პირველი შარდის ბუშტის ტრანსპლანტაცია, მსოფლიოში. რთული, რვასაათიანი ქირურგიული პროცედურა ჩატარდა ლოს-ანჯელესის კალიფორნიის უნივერსიტეტის სამედიცინო ცენტრში, სადაც სპეციალისტებმა ერთდროულად თირკმლისა და შარდის ბუშტის გადანერგვა განახორციელეს.
რევოლუციური ოპერაცია შვიდწლიანი დიალიზის შემდეგ
ოპერაციის მიმღები იყო 41 წლის მამაკაცი, რომელიც თირკმლის დაავადებისა და სიმსივნის გამო შარდის ბუშტის ფუნქციის გარეშე ცხოვრობდა. მას შარდის ბუშტის მხოლოდ 30 მილილიტრის მოცულობის ნაწილი ჰქონდა შემორჩენილი, რაც ჯანმრთელ ორგანოსთან შედარებით (700 მლ) უკიდურესად მცირეა.
ორგანოები დონორისგან
ქირურგებმა ჯერ დონორისგან აიღეს თირკმელი და შარდის ბუშტი, შემდეგ კი ცოცხალ პაციენტში გადანერგეს. ექიმების თქმით, თირკმელმა დაუყოვნებლივ დაიწყო შარდის გამომუშავება, რაც იმის ნიშანი იყო, რომ ორგანო ფუნქციურად აქტიური იყო. დიალიზის საჭიროება მყისიერად გაქრა, ხოლო შარდი პირდაპირ ახალ შარდის ბუშტში ჩავიდა.
სამედიცინო გუნდმა ოპერაციისთვის ოთხი წელი მოამზადა
შარდის ბუშტის ანატომიური მდებარეობის სირთულისა და სისხლძარღვთა კომპლექსური სისტემის გამო, ასეთი ოპერაცია საინჟინრო და ქირურგიული თვალსაზრისით განსაკუთრებით რთულია. სწორედ ამიტომ, სამედიცინო ჯგუფი ოთხი წლის განმავლობაში ემზადებოდა ამ მომენტისთვის, მათ შორის — რობოტული ქირურგიის გამოყენებით ვარჯიშობდა გარდაცვლილ დონორებზე, რომლებიც ჯერ კიდევ იყვნენ ვენტილაციაზე შეერთებულები.
სიცოცხლის ხარისხის სრულფასოვანი აღდგენა
საოპერაციო პროცესის შემდეგ პაციენტმა უკვე შეძლო შარდვის ბუნებრივი გზით განხორციელება — პირველად ბოლო შვიდი წლის განმავლობაში. ექიმების განმარტებით, ამ წარმატებით დასრულებულმა ოპერაციამ კარი გაუხსნა შარდის ბუშტის დაავადებების მქონე მილიონობით ადამიანს, რომლებიც აქამდე მხოლოდ ნაწლავის ტრანსფორმაციით მკურნალობდნენ, რაც ხშირად იწვევდა საჭმლის მომნელებელი სისტემის გართულებებს ან თირკმლის დაზიანებას.
პირველი ნაბიჯი დიდი კვლევისკენ
ოპერაციის წარმატებით დასრულების შემდეგ, ექიმები გეგმავენ მინიმუმ კიდევ ოთხ მსგავს ქირურგიულ ჩარევას კვლევითი პროექტის ფარგლებში. თითოეულ პაციენტს დასჭირდება ხანგრძლივი იმუნოსუპრესიული თერაპია, რაც ამცირებს ორგანოს უკუგდების რისკს, თუმცა უკავშირდება გარკვეულ გვერდით ეფექტებს.
ექიმების პოზიცია
„ეს იყო საოცრად რთული, მაგრამ სრულყოფილად განხორციელებული ოპერაცია. პაციენტის მდგომარეობა სტაბილურია და მისი პროგნოზი დადებითია“, — აცხადებს ოპერაციის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი, დოქტორი ინდერბირ გილი, რომელიც სამხრეთ კალიფორნიის უნივერსიტეტის უროლოგიური ცენტრის დირექტორია.
სამომავლო პერსპექტივა
თუ კლინიკური ცდების დარჩენილი შემთხვევებიც წარმატებით დასრულდა, შარდის ბუშტის გადანერგვა შესაძლოა გახდეს სტანდარტული სამედიცინო პროცედურა, რაც გადაარჩენს და მნიშვნელოვნად გააუმჯობესებს ათასობით ადამიანის ცხოვრებას მსოფლიოში.
