პირველად ისტორიაში – ნოროვირუსის ვაქცინა პირის ღრუს გზით წარმატებით გამოიცადა ადამიანებზე
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე,
გარღვევა ვაქცინოლოგიაში! პირველად კლინიკურ კვლევებში ნაჩვენებია, რომ პირის ღრუს გზით მიღებული ნოროვირუსის ვაქცინა არა მხოლოდ უსაფრთხოა, არამედ იწვევს ძლიერ ლორწოვან იმუნურ პასუხს – ეს ნიშნავს, რომ ის ეფექტურად იცავს ორგანიზმის „შესასვლელებს“: ცხვირს, პირს, ფილტვებსა და ნაწლავებს.
რა არის ნოროვირუსი და რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი?
ნოროვირუსი ერთ-ერთი მთავარი მიზეზია მწვავე დიარეის შემთხვევებისა მსოფლიოში. ის სწრაფად ვრცელდება, განსაკუთრებით დახურულ სივრცეებში (სკოლებში, გემებზე, საავადმყოფოებში) და სერიოზულ საფრთხეს უქმნის ბავშვებსა და მოხუცებს.
რა აჩვენა კვლევამ?
• მონაწილეობდნენ ჯანმრთელი მოხალისეები,
• ვაქცინა მიიღეს პირის ღრუს გზით (არა ინექციით),
• შემდეგ კი მონაწილეებს გარკვეულ ეტაპზე გონივრული და უსაფრთხო დოზით შეყარეს ნოროვირუსი – ე.წ. Human Challenge Trial მეთოდის მიხედვით,
• შედეგებმა აჩვენა, რომ ვაქცინა ამცირებს სიმპტომების სიმძიმეს და გააქტიურებს ლორწოვან (mucosal) იმუნიტეტს, რაც ვირუსის შეღწევის პირველ ხაზზე რეაგირებს.
რატომ არის ლორწოვანი იმუნიტეტი ასეთი მნიშვნელოვანი?
ლორწოვანი იმუნიტეტი მოქმედებს იქ, სადაც ვირუსები პირველად ხვდებიან ორგანიზმს:
- ცხვირი,
- პირი,
- ფილტვები,
- ნაწლავები.
- ეს არის ჩვენი პირველი დამცავი კედელი, რომელიც ანეიტრალებს ვირუსს მის გავრცელებამდე.
Human Challenge Trial – რევოლუციური მიდგომა:
ეს კვლევა წარმოადგენს ე.წ. „დაგეგმილი ინფიცირების კვლევას“, როდესაც მოხალისეებს ვირუსით მიზანმიმართულად აინფიცირებენ კარგად კონტროლირებულ და დაცულ კლინიკურ პირობებში, რაც მნიშვნელოვნად აჩქარებს ვაქცინების შექმნის პროცესს.
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
„ეს ისტორიული მომენტია – პირველად გვაქვს მტკიცებულება, რომ ნოროვირუსის ვაქცინა შეიძლება იყოს არა ინექციური, არამედ პერორალური და ამავდროულად ძლიერი ლორწოვანი დაცვის ჩამყალიბებელი. ვაქცინაციის ასეთი ფორმები განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მომავლისთვის, რადგან ამცირებს საჭირო ინფრასტრუქტურას და ხდის ვაქცინაციას უფრო ხელმისაწვდომს გლობალურად.“
წყაროები:
1. Lindesmith L.C. et al. Clinical efficacy of an oral norovirus vaccine in a human challenge study. Science Translational Medicine. 2024.
2. Vaccinologist, BlueSky, 2024: https://bsky.app/…/vaccinologist.bsky…/post/3lpd4p733bc2g
გაიგეთ მეტი:
შენი ექიმი – www.sheniekimi.ge
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე — დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი, რომელსაც აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე.
