პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
სპეციალურად www.sheniekimi.ge-სთვის
WHO-ს რეკომენდაციები COVID-19-ის ვაქცინის ახალ შემადგენლობაზე და საქართველოს გამოწვევები
ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) ტექნიკური საკონსულტაციო ჯგუფმა COVID-19 ვაქცინის შემადგენლობაზე (TAG-CO-VAC) 2024 წლის ბოლოს და 2025 წლის დასაწყისში ოფიციალურად მოუწოდა ვაქცინის მწარმოებლებს, რომ ვაქცინების ძირითადი ანტიგენები განახლდეს და დაფუძნდეს მონოვალენტურ JN.1 ან KP.2 შტამებზე. ალტერნატივად შესაძლებელია გამოყენებულ იქნას მონოვალენტური LP.8.1 შტამი.
რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი?
• ვაქცინაცია რჩება საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ყველაზე ძლიერი იარაღი
WHO მკაფიოდ აცხადებს, რომ ყველა ქვეყანაში უნდა გაგრძელდეს COVID-19-ის ვაქცინაცია WHO-ს SAGE-ის რეკომენდაციების შესაბამისად.
• ვირუსის მუდმივი მუტაცია
SARS-CoV-2-ს ახასიათებს მუტაციების მუდმივი დინამიკა, განსაკუთრებით სპაიკ-პროტეინში, რაც ახალ ვარიანტებს (შტამებს) წარმოქმნის და ვაქცინების ანტიგენების განახლებას საჭიროებს.
• ახალი რეკომენდაციები მწარმოებლებისთვის
TAG-CO-VAC-ის ბოლო რეკომენდაციით, JN.1 ან KP.2 უნდა იყოს ვაქცინის ძირითადი ანტიგენი, LP.8.1 კი – ალტერნატიული ვარიანტი. ეს გადაწყვეტილება ეფუძნება ახალ კვლევებს, რომლებიც ადასტურებს, რომ განახლებული ანტიგენები უკეთეს დაცვას უზრუნველყოფს.
• არ უნდა გადაიდოს ვაქცინაცია!
მიუხედავად იმისა, რომ მიმდინარეობს განახლებული ვაქცინების შემუშავება, WHO მოუწოდებს ყველას: არ გადადოთ არსებული ვაქცინებით აცრა, რადგან ისინი კვლავ იცავენ მძიმე დაავადებისა და სიკვდილისგან.
რას აკეთებს WHO?
WHO მუდმივად ახორციელებს გლობალურ მონიტორინგს:
• ვირუსის ახალი ვარიანტების გამოვლენა
• მოსახლეობის იმუნური სტატუსის ანალიზი
• ვაქცინების ეფექტიანობის შეფასება
ამაში გამოიყენება კლინიკური კვლევები, ლაბორატორიული ანალიზები, მწარმოებლებისა და სამეცნიერო ჯგუფების მონაცემები.
საქართველოს რეალობა – რატომ არის განსაკუთრებული ყურადღება საჭირო?
სამწუხაროდ, საქართველოში დღეს პრაქტიკულად აღარ არსებობს COVID-19-ის ვაქცინების ხელმისაწვდომობა. სახელმწიფოს მიერ ვაქცინაციის პროგრამები შეჩერებულია, ხოლო განახლებული ვაქცინების ქვეყანაში შემოტანა არ ხდება.
ამავე დროს, საქართველოში ანტივაქსერული მოძრაობა და დეზინფორმაცია განსაკუთრებით ძლიერია:
• მოსახლეობის დიდი ნაწილი კვლავ არ ენდობა ვაქცინებს;
• სოციალურ ქსელებში ვრცელდება ყალბი ამბები და მიზანმიმართული შიში;
• ანტივაქსერული ჯგუფები ხელს უშლიან მოსახლეობის სწორ ინფორმირებას და საჯარო ჯანდაცვის პოლიტიკას.
შედეგად, საქართველოში ვაქცინაციის მაჩვენებელი ერთ-ერთი ყველაზე დაბალია რეგიონში, რაც ზრდის არა მხოლოდ COVID-19-ის, არამედ სხვა საშიში ინფექციური დაავადებების გავრცელების რისკებსაც.
რას უნდა აკეთებდეს თითოეული ჩვენგანი?
• ენდეთ მხოლოდ სანდო სამეცნიერო წყაროებს (WHO, საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტრო, აკადემიური ექიმები).
• თუ ხელმისაწვდომი გახდება ახალი ვაქცინა – არ გადადოთ აცრა!
• დაიცავით ჰიგიენა, ატარეთ ნიღაბი ინფექციური გავრცელების სეზონზე, განსაკუთრებით საზოგადოებრივ ადგილებში.
• ოჯახის წევრებსა და მეგობრებს გაუზიარეთ სწორი ინფორმაცია და დაეხმარეთ, რომ სწორად მიიღონ გადაწყვეტილება.
• აქტიურად ებრძოლეთ დეზინფორმაციას და ანტივაქსერულ ნარატივებს!
წყაროები:
• WHO Technical Advisory Group on COVID-19 Vaccine Composition (TAG-CO-VAC)
• საქართველოს დაავადებათა კონტროლის ეროვნული ცენტრი (NCDC)
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
„COVID-19-ის წინააღმდეგ ბრძოლა არ დასრულებულა. ახალი შტამები და განახლებული ვაქცინები ისევ საჭიროებს მაღალ ყურადღებას, განსაკუთრებით საქართველოში, სადაც ანტივაქსერული მოძრაობა და ვაქცინაციის სერიოზული დეფიციტია. დროა, საზოგადოებამ ნდობა დაუბრუნოს მეცნიერებას და მტკიცებულებაზე დაფუძნებულ მედიცინას. ეს არის ერთადერთი გზა, რომ დავიცვათ ჩვენი ჯანმრთელობა და მივაღწიოთ უსაფრთხო საზოგადოებას!“
