დღეს აუტიზმის სპექტრის აშლილობა (ASD) ერთ-ერთ ყველაზე აქტუალურ გლობალურ ჯანმრთელობის გამოწვევად მიიჩნევა.
დაავადების შემთხვევათა მატებამ საერთაშორისო საზოგადოება აიძულა, აუტიზმი აღიაროს მნიშვნელოვან საზოგადოებრივ პრობლემად.
CDC-ის (აშშ დაავადებათა კონტროლის ცენტრი) 2023 წლის მონაცემებით, ყოველ 36 ბავშვს შორის ერთს აუტიზმის დიაგნოზი აქვს. შედარებისთვის, ორი წლის წინ ეს მაჩვენებელი 44 ბავშვზე ერთი იყო – ეს საგრძნობი ზრდა სპეციალისტებს უკვე აფიქრებინებს, რომ საქმე არა მხოლოდ დიაგნოსტირების გაუმჯობესებასთან, არამედ რეალურ ზრდასთანაც გვაქვს.
საქართველოში აუტიზმის სტატისტიკა საგანგაშოა – როგორც მენტალური ჯანმრთელობის ცენტრის „გამმა“ დირექტორმა და ბავშვთა მენტალური ჯანმრთელობის ასოციაციის ხელმძღვანელმა მაია გაბუნიამ BMGTV-ის გადაცემაში „ჯანდაცვის სტანდარტი“ აღნიშნა ქვეყანაში ჩატარებულმა მასშტაბურმა კვლევამ (16,000-ზე მეტი ბავშვით) აჩვენა, რომ აუტისტური სპექტრის მქონე ბავშვების წილი დაახლოებით 4%-ს აღწევს.
მისივე განმარტებით, აუტიზმის ეპიდემიოლოგიური სურათი მნიშვნელოვნად შეიცვალა. თუ წარსულში იგი იშვიათ დარღვევად ითვლებოდა, დღეს უკვე ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული ნეიროგანვითარებადი აშლილობაა.
რატომ იზრდება აუტიზმის შემთხვევები?
კვლევების მიხედვით, აუტიზმის სპექტრის აშლილობის მქონე ბავშვებში, განსაკუთრებით იმ ჯგუფის რიცხვმა იმატა, სადაც მაღალი ინტელექტუალური უნარები ფიქსირდება – ზრდა ხუთჯერადია. იმავე პერიოდში, ინტელექტუალური განვითარების შეფერხების მქონე აუტისტური ბავშვების რაოდენობა მხოლოდ ორჯერ გაიზარდა.
ჯანდაცვის სპეციალისტები ხაზს უსვამენ შემდეგ საკითხებს:
-
აუტიზმის შესახებ ცნობიერების ამაღლების აუცილებლობას
-
დროული დიაგნოსტიკის მნიშვნელობას
-
ადრეული ჩარევის პროგრამების ეფექტიანობას
-
განათლებისა და ჯანდაცვის სისტემის მზადყოფნას, რეალურად უპასუხოს აუტისტური სპექტრის მქონე ბავშვებისა და მათი ოჯახების საჭიროებებს
დასკვნა:
აუტიზმი არა მხოლოდ ჯანმრთელობის, არამედ სოციალური და საგანმანათლებლო გამოწვევაა. საქართველოსა და მთელ მსოფლიოში მიმდინარეობს აქტიური მუშაობა აუტისტური სპექტრის მქონე ადამიანების დასახმარებლად, მაგრამ მეტი მხარდაჭერა, პოლიტიკა და რესურსები საჭიროა იმისთვის, რომ ეს ადამიანები სრულფასოვანად ჩაერთონ საზოგადოებრივ ცხოვრებაში.
