სტრესულმა მოვლენებმა, შესაძლოა, გენეტიკურ კოდზე კვალი დატოვოს, ხოლო ზოგიერთი მათგანი შთამომავლობასაც გადაეცეს. ახალი კვლევა ცხადყოფს, რომ დედის ორგანიზმში ტრავმის ბიოლოგიური გავლენა დიდხანს ნარჩუნდება, მიუხედავად იმისა, რომ ძალადობრივი მოვლენა უკვე დასრულებულია.
მკვლევრების საერთაშორისო ჯგუფმა ტრავმების თაობათა შორის გადაცემის მექანიზმები შეისწავლა. ეს ხსნის იმას, თუ რატომ არიან დეპრესიისკენ და სტრესისკენ უფრო მიდრეკილი ის პირები, ვისი წინაპრებიც ოდესღაც ცხოვრებისეულ სირთულეებს შეხვდნენ.
მკვლევრებმა სამი თაობის წარმომადგენელი (48 სირიული ოჯახი) პირების დნმ გააანალიზეს. ამ ოჯახებში შედიოდნენ ბებიები და დედები, რომლებმაც ორსულობის პერიოდში 1982 წლის ჰამას ალყისა და 2011 წლის შეიარაღებული აჯანყების დროს იძულებით დატოვეს ქვეყანა.
ამ ოჯახებთან თანამშრომლობით, რომლებიც ამჟამად იორდანიაში ცხოვრობენ, მკვლევრებმა 131 ადამიანის ლოყის ლორწოვანიდან ნიმუშები შეაგროვეს. მათ მოპოვებული ნიმუშები ეპიგენეტიკური ნიშნების ცვლილებების დასადგენად გააანალიზეს. ეს ცვლილებები არ ეხება დნმ-ის თანმიმდევრობის ცვლილებას, არამედ ქიმიურ მოდიფიკაციებს, რომლებიც განსაზღვრავს, როგორ ფუნქციონირებს თანმიმდევრობები.
მკვლევრებმა 1982 წლის სისხლის ღვრას გადარჩენილი ადამიანების ოჯახის წევრების გენომის 14 უბანში ცვლილებები აღმოაჩინეს. ეს ცვლილებები სწორედ იმ ადამიანებში იყო, ვისი ბებიებიც 1982 წლის ჰამას ალყაში იყვნენ.
მეტიც, ამ ცვლილებებიდან რვამ გადალახა თაობები და მიაღწია შვილიშვილებამდეც (ისინი ძალადობის უშუალო შემსწრე არ ყოფილან). შედეგებში ასევე გამოვლინდა ეპიგენეტიკური დაბერების აჩქარების ნიშნები, რაც შეიძლება ასაკთან დაკავშირებული დაავადებების რისკს ზრდიდეს. გარდა ამისა, კიდევ 21 გენომის უბანში გამოვლინდა ძალადობის პირდაპირი გავლენით გამოწვეული ცვლილებების ნიშნები, რომლებიც სირიის სამოქალაქო ომში მომხდარ მოვლენებს უკავშირდება.
მთლიანობაში, მკვლევრებმა შესამჩნევი ცვლილებები დააფიქსირეს ძალადობის მსხვერპლთა და მათი შთამომავლების გენებში, რაც მიუთითებს იმაზე, რომ კონფლიქტთან დაკავშირებულმა სტრესმა ადამიანების გენომი ნამდვილად შეცვალა. ახლა ეს ცვლილებები თაობებს გადაეცემა.
ის, რომ სტრესისგან მიღებული გენეტიკური ცვლილებები თაობიდან თაობებს გადაეცემა ცხოველებზე ჩატარებული კვლევებიდან ვიცოდით, მაგრამ ადამიანებზე მსგავსი კვლევები ბევრი ნამდვილად არ არის.
კვლევიდან გამომდინარე იმის ზუსტად თქმა, თუ რა გავლენას შეიძლება ახდენდეს ადამიანებზე ეს ცვლილებები, რთულია.
მეცნიერები ამ მიმართულებით კვლევების გაგრძელებას აპირებენ.
