შესაძლოა, კაცებში ბავშვობის დროინდელმა ტრავმებმა კვალი მათ სპერმაზე დატოვოს.
მეცნიერების ჯგუფმა, რომელთა ნაშრომიც გამოქვეყნდა ჟურნალ Molecular Psychiatry-ში, ახსნა, თუ როგორ შეიძლება ბავშვობის დროს მიღებულმა ტრავმებმა კვალი დატოვოს კაცების სპერმზე. კვლევის შედეგები აჩვენებს, რომ ცხოვრებისეულმა სტრესმა და ტრავმამ შესაძლოა ეპიგენეტიკური ცვლილებები გამოიწვიოს, რომლებიც გადაეცემა მემკვიდრეობით და გავლენას ახდენს სპერმის ხარისხზე.
ეპიგენეტიკის მნიშვნელობა
ეპიგენეტიკა გულისხმობს გენების აქტივობის ცვლილებებს, რომლებიც არ გულისხმობს თავად დნმ-ის ცვლილებას, მაგრამ მის ფუნქციონირებაზე გავლენას ახდენს. ეს ცვლილებები შეიძლება გამოწვეული იყოს გარემოს ფაქტორებით, ცხოვრებისეული გამოცდილებით, და შესაძლოა, თაობიდან თაობას გადაეცეს. სპერმის ეპიგენეტიკის კვლევის შედეგებმა მნიშვნელოვანი გამოკვლევა წარმოადგინა, რომ ტრავმებმა შეიძლება სტრუქტურული ცვლილებები მოახდინოს სპერმის მოლეკულებში.
კვლევის დეტალები და მეთოდიკა
მეცნიერებმა 58 კაცის სპერმის ეპიგენეტიკური მახასიათებლები გააანალიზეს, მათ შორის დნმ-ის მეთილირება და არაკოდირებადი რნმ-ის სიგნალები. დნმ-ის მეთილირება ქიმიური პროცესია, რომელიც გენების აქტივობაზე ახდენს გავლენას, ხოლო არაკოდირებადი რნმ მოლეკულები აჩერებს სხეულის რეაგირებას გენების სიგნალებზე.
მონაწილეები ბავშვობის სტრესის მიხედვით დაყვეს და აღმოჩნდა, რომ კაცებს, რომლებიც ბავშვობაში მეტი სტრესი განიცადეს, სპერმის ეპიგენეტიკური პროფილი განსხვავებული ჰქონდათ, რაც გამოიხატა კონკრეტული მოლეკულის hsa-mir-34c-5p-ის განსხვავებულ ექსპრესიაში. ეს მოლეკულა დაკავშირებულია ტვინის განვითარების ადრეულ ეტაპზე ცვლილებებთან, რაც ხელს უწყობს მეხსიერების და ემოციური რეაქციების პროცესებს.
აპრილის კვლევის შედეგები
კვლევის მიხედვით, მაღალი ტრავმისა და სტრესის ქვეშ მყოფ კაცებს სხეულში განსხვავებები გამოავლინეს გენების CRTC1 და GBX2 მეთილაციის პროცესებში, რომლებიც ასევე მნიშვნელოვან როლს თამაშობენ ტვინის განვითარების პროცესში. კვლევამ დაადასტურა, რომ ფსიქოლოგიური ტრავმა და სტრესი არა მხოლოდ გრძნობებზე, არამედ ფიზიკურ დონეზეც ახდენს გავლენას, რამაც შესაძლოა შემდგომში განაპირობოს გენეტიკური ცვლილებები.
გავრცელდება თუ არა ეს ცვლილებები თაობიდან თაობას?
ამჟამად უცნობია, თუ როგორ ხდება ეს ეპიგენეტიკური ცვლილებები და გადაეცემა თუ არა მათ შვილებს. მსგავსი ფენომენები ცხოველებში შესწავლილია, თუმცა ადამიანებში ჯერ არ დადასტურებულა. ამის მიუხედავად, მეცნიერები ვარაუდობენ, რომ შესაძლოა, ბავშვის მომავალი განვითარებისთვის გარკვეული გავლენა ჰქონდეს ამ ცვლილებებს.
დასკვნა:
ეს კვლევა დიდ მნიშვნელობას ატარებს, რადგან იგი აჩვენებს, როგორ შეიძლება ბავშობაში მიღებულმა ტრავმებმა გარდამავალი გავლენა მოახდინოს არა მხოლოდ პიროვნებაზე, არამედ მის მომავალ თაობაზეც. დასკვნები ამ კვლევის შესახებ კვლევებისა და კვლევითი პროექტების საფუძვლებს წარმოადგენს, რომლებიც ემსახურება უფრო სრულყოფილ გაეროს სისტემური აზროვნების განვითარებას.
