პლანეტის უდიდესი უდიდესი ტბა “კასპიის ზღვაა”, მისი დახვეული სანაპირო 4000 მილზე მეტ მანძილზეა გადაჭიმული და მას ხუთი ქვეყანა: ყაზახეთი, ირანი, აზერბაიჯანი, რუსეთი და თურქმენეთი ესაზღვრება. ინფორმაციას CNN-ი ავრცელებს.
კასპიის ზღვა, პლანეტის უდიდესი ტბა, 4000 მილზე მეტი სანაპიროთი ხუთ ქვეყანაშია გადაჭიმული: ყაზახეთში, ირანში, აზერბაიჯანში, რუსეთში და თურქმენეთში. ეს ქვეყნები დამოკიდებულნი არიან კასპიის ზღვის რესურსებზე, მათ შორის, მეთევზეობაზე, სოფლის მეურნეობაზე, ტურიზმზე, სასმელი წყლის და ნავთობის მარაგებზე.
კლიმატის ცვლილება და კასპიის ზღვის დონის შემცირება
კლიმატის ცვლილება გლობალურ ზღვის დონეს ზრდის, მაგრამ ტბების შემთხვევაში ეს სხვაგვარად მოქმედებს. კასპიის ზღვა მდინარეების წყლით იკვებება, და მათი ნაკადი უკიდურესად მნიშვნელოვანია. ექსპერტები აღნიშნავენ, რომ კასპიის ზღვის დონე ყოველწლიურად 7 სანტიმეტრით იკლებს. შუალედურად, ხუთ წელიწადში, ზღვის დონე 40 სანტიმეტრით შემცირდება, ხოლო 10 წელიწადში ეს მაჩვენებელი 1 მეტრს მიაღწევს.
მდინარე “ვოლგის” როლი
კასპიის ზღვის წყლის 80% მდინარე “ვოლგისგან” მოდის, რომელიც ცენტრალურ და სამხრეთ რუსეთში მდებარეობს. თუმცა, წყლის ნაკლებობა კაშხლების მშენებლობითაც არის გამოწვეული. რუსეთში აშენებული 40 კაშხლის და 18 მოქმედი კაშხლის გამო, წყლის ნაკადი საგრძნობლად შემცირდა.
მომავალი პროგნოზები
კვლევების მიხედვით, 2100 წლისთვის კასპიის ზღვის დონემ შესაძლოა 30 მეტრამდე დაიკლოს. ოპტიმისტური სცენარების შემთხვევაშიც კი, მისი ჩრდილოეთ ნაწილი, ძირითადად ყაზახეთის გარშემო, შეიძლება მთლიანად გაქრეს. ეს კი სერიოზულ პრობლემას წარმოადგენს კასპიის ზღვის ქვეყნებისათვის.
დასკვნა
კასპიის ზღვის დონის შემცირება საფრთხეს უქმნის გარემოს, ეკონომიკას და მაცხოვრებლების ყოველდღიურ ცხოვრებას. ქვეყნებისათვის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია ყურადღება მიაქციონ ამ პრობლემას და მიიღონ შესაბამისი ზომები წყლის რესურსების დაცვისა და კლიმატური ცვლილებების წინააღმდეგ.
თეირანის უნივერსიტეტის ცენტრალური აზიისა და კავკასიის კვლევების ექსპერტის განმარტებით, რუსეთმა 40 კაშხალი ააშენა, მათგან კიდევ 18 დამუშავების პროცესშია, რაც “კასპიის ზღვაში” შემავალი წყლის ნაკადს საგრძნობლად ამცირებს.
კვლევის თანახმად, 2100 წლისთვის, შესაძლოა, “კასპიის ზღვის” დონემ 30 მეტრამდე დაიკლოს. თუ გლობალური დათბობის სცენარი უფრო ოპტიმისტური იქნება, ეს “კასპიის ზღვის” ზედაპირულ, ჩრდილოეთ ნაწილს მაინც ვერ გადაარჩენს და ის, ძირითადად ყაზახეთის გარშემო, მთლიანად გაქრება, რაც “კასპიის ზღვის” ქვეყნებისთვის სერიოზულ კრიზისს წარმოადგენს.
