ჰაერის დაბინძურების გავლენა ჭექა-ქუხილზე: ახალი კვლევის შედეგები – ქალაქებში, სადაც ჰაერი დაბინძურებულია, ჭექა-ქუხილი გაცილებით ხშირად ხდება
ჰაერის დაბინძურება და ელვის სიხშირის ზრდა – ქალაქებში, სადაც ჰაერი დაბინძურებულია, ჭექა-ქუხილი გაცილებით ხშირად ხდება — ახალი კვლევა
ახალი კვლევები აჩვენებს, რომ ჰაერის დაბინძურება პირდაპირ უკავშირდება ჭექა-ქუხილის დროს ელვის სიხშირის ზრდას. ვირჯინიის ჯეიმს მედისონის უნივერსიტეტის მკვლევრებმა 500 000-ზე მეტი ჭექა-ქუხილის მონაცემი შეისწავლეს დედაქალაქ ვაშინგტონში და ქალაქ კანზასში ბოლო 12 წლის განმავლობაში. მათი კვლევა აჩვენებს, რომ ჰაერში დიდი რაოდენობით წვრილი ნაწილაკების (აეროზოლების) არსებობა უკავშირდება ელვის უფრო მაღალი რაოდენობით.
აეროზოლები და ელვის გამომწვევი ფაქტორები
კვლევის თანახმად, ჰაერის დაბინძურების შედეგები ღრუბლებზე პირდაპირ გავლენას ახდენს. „დაბინძურება ღრუბლის ბირთვის სახით მოქმედებს და მასში აღმავალი ნაკადების საშუალებით შედის, რაც ღრუბელში ელექტრულ მუხტებს ქმნის და საბოლოოდ უფრო მეტი ელვის წარმოქმნას იწვევს“, — აღნიშნავს მეის ბენტლი, ჯეიმს მედისონის უნივერსიტეტის გეოგრაფი.
კვლევაში გამოიყენეს PM2.5 (2.5 მიკრომეტრამდე ნაწილაკები) და PM10 (10 მიკრომეტრამდე ნაწილაკები) მონაცემები და შეადარეს ჭექა-ქუხილის აქტივობას. აღმოჩნდა, რომ ნაწილაკების კონცენტრაცია უფრო მნიშვნელოვანი აღმოჩნდა, ვიდრე მათი ზომა. თუმცა, გარკვეულ პირობებში, როდესაც ჰაერში ძალიან ბევრი ნაწილაკი იყო, ელვის რაოდენობა შემცირდებოდა — შესაძლოა შტორმის შიგნით ენერგიის დაკარგვის გამო.
მეტეოროლოგიური ფაქტორები და კვირის დღეები
კვლევამ სხვა საინტერესო ფაქტორებიც გამოავლინა: ორივე ქალაქში ჭექა-ქუხილი ყველაზე ხშირად ხუთშაბათობით იყო. ვაშინგტონში ორშაბათი დღე, ხოლო კანზასში პარასკევი დღე იყო ყველაზე წყნარი. კვლევის მიხედვით, როცა ატმოსფეროში ენერგია ყველაზე მეტი იყო, რაც ტემპერატურასა და ტენიანობასაც მოიცავდა, ჰაერის დაბინძურების გავლენა ელვის რაოდენობაზე განსაკუთრებით დიდი იყო.
გზამკვლევი მომავალ კვლევებზე
ჰაერის დაბინძურების გავლენა მეტეოროლოგიურ მახასიათებლებზე კომპლექსური და მრავალფეროვანი ფაქტორებით არის განსაზღვრული. მკვლევრები გეგმავენ მსგავს კვლევებს მსოფლიოს სხვა ქვეყნებშიც და სხვა საზომების გამოყენებას აპირებენ, რათა დაადგინონ აეროზოლების ეფექტი უფრო დეტალურად.
კვლევა Atmospheric Research-ში გამოქვეყნდა.
მომზადებულია ScienceAlert-ისა და phys.org-ის მიხედვით.
