სმენის დარღვევები ბავშვებში: მიზეზები, სექრეტარების აღქმა და პრევენცია. რა იწვევს სმენის დარღვევას ბავშვებში და რას უნდა მივაქციოთ ყურადღება?
ბავშვებში სმენის დარღვევების მიზეზები
ბავშვებში სმენის დარღვევები შეიძლება იყოს თანდაყოლილი ან შეძენილი. თანდაყოლილი სმენის დარღვევები ხშირად გამოწვეულია ორსულობის პერიოდში დედის მიერ მიღებული მედიკამენტების, ინფექციური დაავადებების ან ნაყოფის ინფიცირებით. ეს შეიძლება გამოიწვიოს ბავშვის დაბადებას სმენის პრობლემებით ან სრული სიყრუით.
შეძენილი სმენის დარღვევები ვითარდება დაბადების შემდეგ და შესაძლოა იყოს მწვავე ან ქრონიკული, შექცევადი ან შეუქცევადი. ძირითადი მიზეზები მოიცავს:
- ყურის უცხო სხეული და გოგირდის საცობი: ეს ხშირად სმენის მწვავე დაქვეითების მიზეზებია.
- ცხვირ-ხახაში მიმდინარე ანთებითი პროცესი: მაგალითად, ადენოიდების ჰიპერპლაზია ან მაღალი ალერგიული ფონი, რაც სითხის დაგროვებას და ქრონიკულ ექსუდაციურ ოტიტს გამოიწვევს.
- ყურის ან თავის ტრავმა: ინფექციური დაავადებები და მორეციდივე შუა ყურის ანთებები.
- ნერვული სმენის დარღვევები: ნერვის მიერ ბგერის აღქმის დარღვევები.
რას უნდა მივაქციოთ ყურადღება, სმენის დარღვევების დროს ბავშვებში
სმენა კრიტიკულად მნიშვნელოვანია ბავშვის განვითარებისათვის. დაახლოებით 4 თვის ასაკში ბავშვი უნდა რეაგირებდეს ხმაურზე და უნდა იხედებოდეს იმ მიმართულებით, საიდანაც ხმა მოდის. 1.5 წლიდან ბავშვი უნდა ცდილობდეს მარტივი სიტყვების წარმოთქმას. თუ აღნიშნული რეაგირებები და მეტყველების დაწყება შეფერხებულია, მშობელმა უნდა მიაქციოს ყურადღება და შესაძლოა, იეჭვოს სმენის დაქვეითებაზე.
როგორ ავიცილოთ სმენის დარღვევების თავიდან
– საქართველოში არსებობს ძალიან კარგი პროგრამა, რომლის ფარგლებშიც ხდება ყველა ახალშობილის შემოწმება სმენაზე. თუ ბავშვს აქვს თანდაყოლილი სმენის პრობლემა, ხდება დროული გამოვლენა და შესაბამისად, ჩარევაც დროულად მიმდინარეობს, აღნიშნული ეხმარება სმენადაქვეითებულ ბავშვს მაქსიმალურად ადაპტირდეს სოციუმთან.
პრობლემის თავიდან ასაცილებლად, ორსულობის პერიოდში, დედა უნდა ეცადოს რომ თავი დაიცვას სხვადასხვა ინფექციური დაავადებებისგან, თვითნებურად არ მიიღოს პრეპარატები, დროულად მოხდეს ახალშობილის სკრინინგი და ასევე, ძალიან მნიშვნელოვანია ბავშვის გეგმიური ვაქცინაცია. შუა ყურის მორეციდივე ინფექციების დროს დროულად უნდა მიმართოს ექიმს.
მშობლებს ვურჩევდი, რომ მოერიდონ ბავშვის თვითნებურად მკურნალობას. არსებობს ყურის დაავადებები, რომლის დროსაც გარკვეული პრეპარატების, მათ შორის ყურის წვეთების გამოყენება არ შეიძლება. შესაძლებელია, თვითნებური მკურნალობის დროს გამოიწვიოთ სმენის ნერვის დაზიანება. ხშირად, ყურის ტკივილის დროს ბავშვს ადებენ ცხელ მარილს, რაც დაუშვებელია. ასეთ დროს დიდია ალბათობა, რომ დაფის აპკი გასკდეს და შემდგომში გამოიწვიოს შუა ყურის ქრონიკული ანთება.
ორსულობის დროს: დედამ უნდა მოერიდოს ინფექციურ დაავადებებს, არ მიიღოს თვითნებური მედიკამენტები, და უნდა მიაქციოს განსაკუთრებული ყურადღება ახალშობილის სკრინინგსა და გეგმიური ვაქცინაციის პროცესს.
ცხვირით სუნთქვის გაძნელების შემთხვევაში: დროულად უნდა მიმართოს ექიმს, რათა თავიდან აიცილოს ყურის ინფექციების განმეორება.
თვითნებური მკურნალობის თავიდან აცილება: მშობლები უნდა მოერიდონ თვითნებური მკურნალობის და ყურის წამლების გამოყენებას, რამაც შეიძლება გამოიწვიოს სმენის ნერვის დაზიანება.
რას უნდა მივაქციოთ ყურადღება ბავშვის სმენის პრობლემების შემთხვევაში
- ბავშვმა სთხოვოს ნათქვამი გაუმეოროს: თუ ბავშვი ლაპარაკობს და რეგულარულად ითხოვს განმეორებას.
- როდესაც ბავშვი ტელევიზორს ან მუსიკას ხმამაღლა უსმენს.
- ცხვირით სუნთქვის გაძნელება: ხშირად დაკავშირებულია ყურის პრობლემებთან.
მნიშვნელოვანი რჩევები მშობლებისთვის
- ყურსასმენების გადამეტებული მოხმარება: ხანგრძლივად ხმის მოსმენა ყურსასმენებით, განსაკუთრებით ღამით, შეიძლება სმენის შეუქცევადი დაქვეითება გამოიწვიოს.
სპეციალისტთან კონსულტაცია
თუ მშობელს ეჭვი გაუჩნდება ბავშვის სმენის დაქვეითებაზე, აუცილებელია დროული კონსულტაცია სპეციალისტთან. 4 თვიდან ბავშვი უნდა რეაგირებდეს ხმაურზე. თუ ბავშვი ვერ იწყებს მეტყველებას ან რეაგირების შეფერხება აქვს, უნდა მიმართოს ექიმს.
ბავშვის სმენის კონტროლი და ეფექტური მკურნალობა ხშირად დაკავშირებულია დროულ და სწორ რეაგირებაზე, რასაც სასიცოცხლო მნიშვნელობა აქვს ბავშვის ნორმალური განვითარებისთვის.
