სამშაბათი, ივნისი 18, 2024
მთავარიშენი ექიმიროგორ აისახება ტალახში თამაში, ბავშვისთვის იმუნურ სისტემაზე?

როგორ აისახება ტალახში თამაში, ბავშვისთვის იმუნურ სისტემაზე?

ალბათ, გსმენიათ, რომ თუ ბავშვი გარეთ მიწაში ან ტალახში თამაშობს, ეს მისი იმუნური სისტემისთვის კარგია, მაგრამ რამდენად გვაქვს ამის მეცნიერული დასტური?

საკითხის შესასწავლად არაერთი კვლევაა ჩატარებული, რომელთა თანახმადაც ამან პატარების იმუნიტეტი შესაძლოა, მართლაც გააძლიეროს და ალერგიებისა თუ ავტოიმუნური დაავადებების რისკი შეამციროს. ეს მნიშვნელოვანია, რადგან განვითარების ადრეულ ეტაპზე ჩვენი სხეულის დამცავ სისტემას უწევს, ერთმანეთისგან გამიჯნოს, რომელი უჯრედებია უსაფრთხო და რომელი — არა. მსგავსი მექანიზმი აუცილებელია, რათა ორგანიზმი იქ მოხვედრილ ვირუსებსა და ბაქტერიებს შეებრძოლოს, მაგრამ ამისთვის მსგავსი პათოგენების იდენტიფიცირება უნდა ისწავლოს.

ამაში მნიშვნელოვან როლს თავად ჩვენს კუჭ-ნაწლავში არსებული მიკრობები ასრულებენ. ზოგიერთი მათგანი სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი ვიტამინების წარმოქმნაში მონაწილეობს და საკვების მონელებაში გვეხმარება. ბაქტერიების ამ ერთობლიობის, მიკრობიომის, ჩამოსაყალიბებლად ადამიანის სიცოცხლის პირველი წელი გადამწყვეტია.

ჩვილს ეს ბაქტერიები ვაგინალურად დაბადებისას გადაეცემა ან მის ორგანიზმში დედის რძიდან ხვდება. შემდეგ მათ მიკრობების მრავალ წყაროსთან უწევთ შეხება. “ძველი მეგობრების ჰიპოთეზის” თანახმად, რაც უფრო მეტ მიკრობთან ვართ შემხებლობაში ბავშვობაში, მით უფრო მრავალფეროვანია ჩვენი მიკრობიომი, რაც იმუნურ სისტემას პათოგენების ამოცნობაში ეხმარება. “ძველი მეგობრები” სწორედ სხეულში არსებულ უვნებელ ბაქტერიებს ეწოდება.

ეს უფრო ცნობილი “ჰიგიენის ჰიპოთეზის” მსგავსია, რომლის მიხედვითაც ადრეულ ასაკში მიკრობებთან ნაკლები შემხებლობის გამო იმუნური პრობლემების რისკი იზრდება. მაგალითად, კვლევებით დადგინდა, რომ ადამიანები, რომლებიც ფერმასთან ახლოს გაიზარდნენ ან სახლში შინაური ცხოველები ჰყავდათ, ნაკლებად ალერგიულები იყვნენ.

წინა ჰიპოთეზას რომ დავუბრუნდეთ, მასში ყურადღება არა ინფექციურ პათოგენებთან, არამედ უვნებელ მიკრობებთან შემხებლობის მნიშვნელობაზეა გამახვილებული. ეს თანხვედრაშია ევროპაში ჩატარებულ კვლევებთან (1,2,3), რომელთა თანახმადაც ბავშვობაში მიკრობებთან შემხებლობა ალერგიების ჩამოყალიბებისგან არ გვიცავს. “ჰიგიენის ჰიპოთეზის” კრიტიკის მეორე ნაწილი დაავადებების თავიდან ასაცილებლად ჰიგიენური ნორმების დაცვისთვის არასათანადო მნიშვნელობის მინიჭებას ეხება.

“ძველი მეგობრების ჰიპოთეზა” შესაძლოა, უკეთ ხსნიდეს, რატომ აკავშირებენ ალერგიის გაზრდილ რისკს ბავშვობაში ანტიბიოტიკების ჭარბად მიღებასთან (რაც კუჭ-ნაწლავის მიკრობიომს ანადგურებს) და საკეისრო კვეთით დაბადებასთან (რაც ჩვილის ორგანიზმში ვაგინალური ბაქტერიების მოხვედრას უშლის ხელს).

აღსანიშნავია კვლევა, რომელიც ფინეთში ჩატარდა იმის გასაგებად, გაძლიერდებოდა თუ არა ურბანულ გარემოში მცხოვრები ბავშვების იმუნური სისტემა, თუ ისინი ტყიდან აღებულ მიწასა და ბალახში ითამაშებდნენ. ერთ თვეში მეცნიერებმა აღმოაჩინეს, რომ მცირეწლოვნების კანზე მეტად მრავალგვარი უვნებელი ბაქტერიები იყო, სისხლში კი —მეტი იმუნო-მარეგულირებელი უჯრედები და ინფორმაციის გადამტანი მოლეკულები. ეს იმ ბავშვებთან შედარებით, რომლებიც სათამაშო მოედნებზე ხრეშში ერთობოდნენ.

მსგავსი შედეგები მიანიშნებს, რომ მიწაში არსებულ ბაქტერიებს, სავარაუდოდ, იმუნური სისტემის განვითარებაში შეაქვს წვლილი და, თეორიულად, მისი ზეაქტიურობის შანსს ამცირებს (თუმცა მნიშვნელოვანია გენეტიკური წინაპირობებიც). შესაბამისად, შეგვიძლია ვთქვათ, რომ ტალახში თამაში ბავშვებისთვის კარგია. რა თქმა უნდა, ეს ალერგიებისგან დაცვის 100%-იან გარანტიას არ გვაძლევს. ასევე, პატარები დაბინძურებულ ადგილებსაც უნდა მოვარიდოთ, რომელთა მიმდებარედაც საშიში ნივთიერებების არსებობის რისკია, როგორიცაა ტყვია და პესტიციდები.

მასალის გამოყენების პირობები
author avatar
Dr Giorgi Pkhakadze
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, მედიცინის დოქტორი, საზოგადოებრივი ჯანდაცვის მაგისტრი, ფილოსოფიის მეცნიერებათა დოქტორი ანთროპოლოგიისა და საზოგადოებრივი ჯანდაცვის საკითხებში. “შენი ექიმი"-ს დამფუძნებელი. #drpkhakadze #sheniekimi
მსგავსი სიახლეები
12 საუკეთესო კუნძული ევროპაში

12 საუკეთესო კუნძული ევროპაში

17 June, 2024
რას ნახავთ საბერძნეთის კურორტ სერიფოსზე

რას ნახავთ საბერძნეთის კურორტ სერიფოსზე

14 June, 2024
6 საუკეთესო გზა ბელგიაში სამოგზაუროდ თუ აქ მანქანას იქირავებთ

6 საუკეთესო გზა ბელგიაში სამოგზაუროდ თუ აქ მანქანას იქირავებთ

13 June, 2024
“ხალხო, არ შეცდეთ, არ წახვიდეთ, სასაკლაოა გახსნილი! მე-5 მსხვერპლია ჩემი შვილი” – ვინ არის ქართველი ემიგრანტი, რომელიც ბარიატრიული ოპერაციის შემდეგ გართულებებით გარდაიცვალა

“ხალხო, არ შეცდეთ, არ წახვიდეთ, სასაკლაოა გახსნილი! მე-5 მსხვერპლია ჩემი შვილი” – ვინ არის ქართველი ემიგრანტი, რომელიც ბარიატრიული ოპერაციის შემდეგ გართულებებით გარდაიცვალა

17 ივნისი 2024
რადიო „პოზიტივის“ დღის ამბები 17 ივნისს

რადიო „პოზიტივის“ დღის ამბები 17 ივნისს

17 ივნისი 2024
“ზაზამ მითხრა, ამ სახლში პატარას ვერაფერს ვერ იპოვით სიდედრის გარდაო….” – როგორ ეხუმრება სიდედრს ზაზა ფაჩულია?!

“ზაზამ მითხრა, ამ სახლში პატარას ვერაფერს ვერ იპოვით სიდედრის გარდაო….” – როგორ ეხუმრება სიდედრს ზაზა ფაჩულია?!

17 ივნისი 2024
შპალერი თუ საღებავი – რომელია უმჯობესი და რატომ

შპალერი თუ საღებავი – რომელია უმჯობესი და რატომ

ივნისი 17, 2024
პატარა ბაღის მოწყობის 10 ხერხი

პატარა ბაღის მოწყობის 10 ხერხი

ივნისი 17, 2024
როგორ გავახალისოთ ჩვენი სამზარეულო საზაფხულოდ

როგორ გავახალისოთ ჩვენი სამზარეულო საზაფხულოდ

ივნისი 17, 2024
„ბავშვი უნდა გააქციო სოფლად და ბუნებაში, უნდა ირბინოს, იხტუნოს“

„ბავშვი უნდა გააქციო სოფლად და ბუნებაში, უნდა ირბინოს, იხტუნოს“

ივნისი 17, 2024
მასწავლებლების ანაზღაურება იზრდება

მასწავლებლების ანაზღაურება იზრდება

ივნისი 17, 2024
დუხობორების სოფელი გორელოვკა – სულისთვის მებრძოლი ადამიანები

დუხობორების სოფელი გორელოვკა – სულისთვის მებრძოლი ადამიანები

ივნისი 17, 2024
“ბავშვმა არდადეგებზე კარგად უნდა დაისვენოს, მათ შორის, ეკრანისგან. წიგნის კითხვა კი სასიამოვნო პროცესი გავხადოთ და არ დავარქვათ მეცადინეობა”

“ბავშვმა არდადეგებზე კარგად უნდა დაისვენოს, მათ შორის, ეკრანისგან. წიგნის კითხვა კი სასიამოვნო პროცესი გავხადოთ და არ დავარქვათ მეცადინეობა”

17 ივნისი 2024
„არიან ადამიანები, ეპოქას რომ ქმნიან და არ არის აუცილებელი ეს ადამიანები იმპერიებს მართავდნენ… მე თუ მკითხავთ – ანა და ანას იდეა, უნდა დარჩეს მზიურის ამ შესანიშნავ კაფეში“ – გიორგი კეკელიძე

„არიან ადამიანები, ეპოქას რომ ქმნიან და არ არის აუცილებელი ეს ადამიანები იმპერიებს მართავდნენ… მე თუ მკითხავთ – ანა და ანას იდეა, უნდა დარჩეს მზიურის ამ შესანიშნავ კაფეში“ – გიორგი კეკელიძე

17 ივნისი 2024
სკოლის საბაზო საფეხური 1 წლით გაიზრდება, სრული ზოგადი განათლება კი კვლავ 12-წლიანი იქნება – რა ცვლილებები შედის კანონში ზოგადი განათლების შესახებ

სკოლის საბაზო საფეხური 1 წლით გაიზრდება, სრული ზოგადი განათლება კი კვლავ 12-წლიანი იქნება – რა ცვლილებები შედის კანონში ზოგადი განათლების შესახებ

17 ივნისი 2024
ისტორიული „სადგური“ – ახალი ტურისტული სივრცე ასურეთში

ისტორიული „სადგური“ – ახალი ტურისტული სივრცე ასურეთში

ივნისი 17, 2024
იაპონიაში საქართველოს დღეები დასრულდა

იაპონიაში საქართველოს დღეები დასრულდა

ივნისი 17, 2024
„რეკორდული მაჩვენებლებია როგორც ტურიზმის, ისე ავიაციის სექტორებში“

„რეკორდული მაჩვენებლებია როგორც ტურიზმის, ისე ავიაციის სექტორებში“

ივნისი 17, 2024
21 მარტის ასტროლოგიური პროგნოზი

21 მარტის ასტროლოგიური პროგნოზი

მარტი 21, 2024
საქართველოდან 11.4 მლნ აშშ დოლარის მოცვია ექსპორტირებული 

საქართველოდან 11.4 მლნ აშშ დოლარის მოცვია ექსპორტირებული 

ივნისი 17, 2024
ბალი უფრო სასარგებლოა თუ ალუბალი

ბალი უფრო სასარგებლოა თუ ალუბალი

ივნისი 17, 2024
რა არ უნდა მივირთვათ ვახშმად

რა არ უნდა მივირთვათ ვახშმად

ივნისი 17, 2024
ჯანმრთელი და ლამაზი ფრჩხილები რომ გქონდეთ

ჯანმრთელი და ლამაზი ფრჩხილები რომ გქონდეთ

ივნისი 17, 2024
რჩევები რომელიც ზაფხულში გამოგადგებათ

რჩევები რომელიც ზაფხულში გამოგადგებათ

ივნისი 17, 2024
როგორ შევარჩიოთ თვალის ჩრდილი თვალის ფერის მიხედვით

როგორ შევარჩიოთ თვალის ჩრდილი თვალის ფერის მიხედვით

ივნისი 17, 2024
რატომ არის ლონდონი საცხოვრებლად საუკეთესო ქალაქი

რატომ არის ლონდონი საცხოვრებლად საუკეთესო ქალაქი

17 ივნისი 2024
10 საოცრება რომში, რომელთა შესახებ ტურისტებმა ნაკლებად იციან

10 საოცრება რომში, რომელთა შესახებ ტურისტებმა ნაკლებად იციან

17 ივნისი 2024
მსოფლიოს 10 საუკეთესო საზაფხულო კურორტი

მსოფლიოს 10 საუკეთესო საზაფხულო კურორტი

17 ივნისი 2024
ქართველი გულშემატკივარი საქართველო-თურქეთის თამაშის პირდაპირ ტრანსლაციას ხვალ მიხეილ მესხის სტადიონზე უყურებს

ქართველი გულშემატკივარი საქართველო-თურქეთის თამაშის პირდაპირ ტრანსლაციას ხვალ მიხეილ მესხის სტადიონზე უყურებს

ივნისი 17, 2024
ბაგებში, სამხარაულის ბიუროსთან რკინაბეტონის კედელი მოეწყობა

ბაგებში, სამხარაულის ბიუროსთან რკინაბეტონის კედელი მოეწყობა

ივნისი 17, 2024
თბილისის  მერია ახალგაზრდულ საზაფხულო პროგრამებზე რეგისტრაციას აცხადებს

თბილისის მერია ახალგაზრდულ საზაფხულო პროგრამებზე რეგისტრაციას აცხადებს

ივნისი 17, 2024
- Advertisement -spot_img

ბოლო სიახლეები

Verified by MonsterInsights