შაბათი, მაისი 18, 2024
მთავარიშენი ექიმიროგორ მოვუაროთ ჩვილის კანს

როგორ მოვუაროთ ჩვილის კანს

კანი აკავშირებს ჩვენს შინაგან სამყაროს სამყაროსთან, რომელშიც ვცხოვრობთ. ის გვიცავს გარეგანი ფაქტორების მავნე ზემოქმედებისგან, არეგულირებს სხეულის ტემპერატურას, ეხება და აღიქვამს.

ახალშობილის კანი ჯერ კიდევ ჩამოყალიბების ფაზაშია. ის ხუთჯერ უფრო თხელია, ვიდრე ზრდასრული ადამიანისა, ვერც მისი რქოვანა (სულ ზემოთა) შრე უზრუნველყოფს სათანადო დაცვას, ამიტომ ახალშობილის კანი გაცილებით მგრძნობიარეა გარემო ფაქტორების მიმართ. მაშასადამე, უფრო მეტი მოვლაც სჭირდება.

როგორ მოვუაროთ ჩვილის კანს?

ბანა

ჩვილის კანის მოვლა გულისხმობს მის დაცვას გამონაყოფებთან (შარდსა და განავლოვან მასებთან) ხანგრძლივი კონტაქტისგან, მზის სხივების ხანგრძლივი ზემოქმედებისგან, ხანგრძლივი სისველისგან, ხახუნისგან. განსაკუთრებული ყურადღება უნდა მიექცეს ნაკეცებს, საზარდულისა და დუნდულების მიდამოს.

ყოველდღიური ჰიგიენა, რომლის ზედმიწევნით დაცვაც აუცილებელია, გულისხმობს რეგულარულ დაბანას`ჩაბანას, კანის სათანადო დამუშავებას (ახალშობილობის პერიოდში ამას ემატება ჭიპის მოვლაც), გარემო ტემპერატურის შესაბამისად ჩაცმას.

ჩვილების ყველაზე გავრცელებული პრობლემა საფენისმიერი დერმატიტია, რომელიც შესაძლოა საშიში ინფექციით გართულდეს. საფენის ხშირი ცვლა, ყოველი გამოცვლისას ჩაბანა და საფენქვეშა მალამოს წასმა კანის დაცვის საუკეთესო გზაა. კარგი იქნება, დროდადრო პატარა რამდენიმე წუთით უსაფენოდაც გააჩეროთ.

სასქესო ორგანოს ინფიცირების თავიდან ასაცილებლად გოგონები ჩაბანეთ წინიდან უკან.

ჩაბანის შემდეგ კანი ფაქიზად, მაგრამ გულდასმით გაამშრალეთ ბამბის რბილი პირსახოცით. არ გამოგრჩეთ ნაკეცები.

ჭიპის შეხორცების შემდეგ ჩვილის დაბანა ყოველდღე შეიძლება, თუმცა დღეგამოშვებითაც საკმარისია, დანარჩენ დღეებში კი შეგიძლიათ რბილი ფლანელის ნაჭერი დაასველოთ და იმით გაუწმინდოთ სახე, ყელი და საზარდულის ნაკეცები.

წყლის ტემპერატურა 37-380ც უნდა იყოს. ყოველთვის საპნით ბანა არ არის საჭირო, აი ლოსიონი კი სასურველია, ყოველი დაბანის შემდეგ წაუსვათ, თუ შეამჩნიეთ, რომ კანი გამომშრალი აქვს. სხვა შემთხვევაში კვირაში ორჯერ ეყოფა.

ჩაცმა

დაბადებისას საოფლე ჯირკვლები ბოლომდე არ არის ფორმირებული, ახალშობილის სხეულს უჭირს სითბური ბალანსის დამყარება, ამიტომ დიდია რისკი, სიცოცხლისთვის საშიში მდგომარეობა – სხეულის გადახურება განვითარდეს. თავისუფალი, მსუბუქი და ნატურალური ქსოვილის ტანსაცმელი უფრო იოლად აგვაცილებს თავიდან. ნუ ჩააცმევთ ახალშობილს ხელთათმანებს, ნუ შებოჭავთ მოჭერილი ტანსაცმლით, მიეცით საშუალება, კანითაც შეიცნოს გარე სამყარო.

სიწითლე, ქერცლი, გამონაყარი

როგორ მოვიქცეთ, თუ კანზე უჩვეულო სიწითლე ან გამონაყარი შევამჩნიეთ?

კანის ზოგიერთი ცვლილება ფიზიოლოგიურია, მკურნალობა არ სჭირდება, ზოგიერთი კი პედიატრის მეთვალყურეობას მოითხოვს.

ახალშობილთა აკნე

ახალშობილთა აკნეს იწვევს ჰორმონები, რომლებსაც ახალშობილი მუცლად ყოფნის პერიოდში დედისგან იღებს. წითელი და თეთრი ფერიმჭამელები ყველაზე ხშირად ლოყებზე ჩნდება, თუმცა შუბლზე, ნიკაპზე, გულმკერდსა და ზურგზეც შეიძლება ვნახოთ. ახალშობილთა აკნეს სამედიცინო ჩარევა არ სჭირდება, რამდენიმე კვირაში თავისთავად გაივლის.

როგორ მოვუაროთ ამ პერიოდში პატარას?

• დაბანეთ სახე თბილი წყლით და ნაზად გაუმშრალეთ.

• ნუ წაუსვამთ ზეთოვან ლოსიონს.

• მისი ტანსაცმელი რეცხეთ სპეციალური საბავშვო სარეცხი საშუალებით.

მოიკრიბეთ მოთმინება – მალე ყველაფერი გაივლის. ნუ აფორიაქდებით, გახსოვდეთ, რომ აკნე პატარას არ აწუხებს.

ეგზემა

რატომ უჩნდებათ ბავშვებს ეგზემა, არავინ იცის. ვარაუდობენ, რომ მას საფუძვლად უდევს გენეტიკური და გარემო ფაქტორების კომბინაცია. ის განსაკუთრებით ხშირად აქვთ ბავშვებს, რომელთა ოჯახური ანამნეზი ეგზემით, ალერგიული დერმატიტით ან ასთმით არის დატვირთული. წითელი მქავანა გამონაყარი შესაძლოა ლოკალიზდეს სახეზე, იდაყვებზე, მკერდზე, მკლავებზე, მუხლებზე. დროთა განმავლობაში შესაძლოა გამოშრეს და აიქერცლოს.

ეგზემა არ იკურნება, თუმცა შესაძლებელია მისი რემისიის მდგომარეობაში გადაყვანა და შემდგომი გამწვავების თავიდან აცილება, რისთვისაც ბავშვი უნდა მოვარიდოთ პოტენციურ გამღიზიანებლებს: ცხელ შხაპს, ზეთოვან და სურნელოვან მოვლის საშუალებებს, ალერგენებს, დავაჭრათ ფრჩხილები, რომ არ დაიკაწროს და შემდგომ ამ ადგილას ანთება არ განუვითარდეს და ა.შ.

სებორეული დემატიტი

სებორეული დემატიტი ორი კვირიდან თორმეტ თვემდე ასაკში ვითარდება. ჩვეულებრივ, გამონაყარი თავის თმიან ნაწილზე ჩნდება (ზოგიერთ ქვეყანაში მას აკვნის ქუდსაც (ცრადლე ცაპ) უწოდებენ), თუმცა გვხვდება შუბლის, წარბებისა და ლოყების კიდეებთან, ყურის უკან. სებორეა ცხიმის ჯირკვლების ჭარბი სეკრეციის შედეგია. ამ დროს კანი მოწითალოა. შესაძლოა, წარმოიქმნას ყვითელი ქერქი.

განასხვავებენ სებორეული დერმატიტის მსუბუქ და მძიმე ფორმებს. მსუბუქი ფორმის დროს კანის მცირე უბანია შეწითლებული და აქერცლილი, მძიმეს შემთხვევაში კი კანისმიერი ცვლილებები მკვეთრია და სხეულის დიდ ნაწილს მოიცავს. მძიმე ფორმის დროს საჭიროა პედიატრის კონსულტაცია და სამედიცინო ჩარევა, მსუბუქს კი შეგიძლიათ სახლის პირობებშიც ებრძოლოთ.

თავის თმიანი ნაწილიდან ქერქის მოსაშორებლად შეათბეთ მინერალური ზეთი, ბამბით წაუსვით ჩვილს თავის თმიან ნაწილზე, რამდენიმე საათი დაუტოვეთ და მერე თმა რბილი ჯაგრისით ჩამოვარცხნეთ, დასაბანად კი დამარბილებელი საბავშვო შამპუნი გამოიყენეთ. ყოველდღიური ბანა აქერცლილი კანის მოშორებას გაგიადვილებთ.

ნასიცხი

ნასიცხს მედიცინაში მილიარიას უწოდებენ. ჩახუთული კანის სინდრომი სხვა ასაკშიც შეიძლება განვითარდეს, მაგრამ ჩვილებთან ყველაზე ხშირია, რადგან ჩვილის საოფლე ჯირკვლები ბოლომდე არ არის ჩამოყალიბებული.

ნასიცხს მკურნალობა უმეტესად არ სჭირდება, მცირედი დახმარებით თავისთავად ჩაცხრება. ის, ჩვეულებრივ, ჩნდება სახეზე, კისერზე, მკლავებზე, ფეხებზე, მკერდზე, ხშირად თან ახლავს გამაღიზიანებელი ქავილი.

• კანის დასამშვიდებლად და გასაგრილებლად ბავშვი დაბანეთ ნელთბილი წყლით.

• ერიდეთ ლოსიონებსა და პუდრებს.

• ხშირად გააშიშვლეთ პატარა ჰაერის აბაზანის მისაღებად, ეს დრო კი თუმმყ თიმე-სთვის გამოიყენეთ.

ნასიცხის თავიდან ასაცილებლად:

• პატარას რაც შეიძლება ხალვათად ჩააცვით;

• სიცხეში გარეთ დიდხანს ნუ დატოვებთ;

• ცხელ დღეს მანქანით მგზავრობისას ჩართეთ კონდენციონერი.

• კარგად გაანიავეთ ბავშვის საძინებელი, შეინარჩუნეთ სიგრილე.

მილია

მილია წვრილი თეთრი ცისტებია, რომლებიც ხშირად აქვთ ჩვილებს, თუმცა შეიძლება ნებისმიერ სხვა ასაკშიც შეგვხვდეს. ჩნდება უმეტესად ცხვირზე, ნიკაპზე, ლოყებზე, იშვაითად – ტანზე, კიდურებზე და პირის ღრუშიც კი. პირის ღრუში არსებულ მილიებს ეპშტეინის მარგალიტებს უწოდებენ.

მილია მკურნალობას არ მოითხოვს, რამდენიმე კვირაში ან თვეში თავისთავად ქრება.

როგორ მოვუაროთ ზაფხულში

მიუხედავად იმისა, რომ ზაფხულის მცხუნვარე მზე გვახალისებს, ორგანიზმს დ ვიტამინის წარმოქმნაში ეხმარება და ნივთიერებათა ცვლასაც აუმჯობესებს, მზეზე დიდხანს ყოფნა ზრდასრული ადამიანისთვისაც არ არის უსაფრთხო, ჩვილის კანი კი, როგორც გითხარით, მოზრდილისაზე ხუთჯერ თხელია. მცირეა მასში მელანინის შემცველობაც (მელანინი კანის ყავისფერი პიგმენტია, რომელიც ულტრაიისფერ სხივებს შთანთქავს, მათ სითბოდ გარდაქმნის და გარკვეული ხნის განმავლობაში იცავს კანს).

* ზაფხულის ცხელ დღეებში გირჩევთ მზეზე მხოლოდ დილა-საღამოს გახვიდეთ, მაშინ, როდესაც მზის სხივები ვერტიკალურად არ ეცემა (დილის 11 სთ-მდე ან საღამოს 17 სთ-ის შემდეგ).

•  შინიდან გასვლამდე აუცილებლად წაუსვით ბავშვს სპეციალური კრემი ან ლოსიონი, რომელიც კანს ულტრაიისფერი სხივებისგან დაიცავს. დამცავის შეძენისას დააკვირდით, უზრუნველყოფს თუ არა ის ფართო სპექტრის (UVA`UVB) დაცვას. გაითვალისწინეთ ბავშვის კანის ფოტოტიპი: რაც უფრო ბაცია კანი, დაცვის მით უფრო მაღალი ინდექსი დასჭირდება (ჩვეულებრივ, 50+ შPF)

• აუცილებელია ქუდი და მზის სათვალეც. სათვალეს პატარები ხშირად არ იჩერებენ. გამოსავალია პანამა – ფარფლებიანი ტილოს ქუდი, რომელიც თვალებსაც აარიდებს სხივებს.

• ულტრაიისფერი სხივების მავნე ზემოქმედებისგან იცავს ბეტა კაროტინის შემცველი საკვებიც – სტაფილო, ტკბილი კარტოფილი, გოგრა და ისპანახი.

არ დაგავიწყდეთ, პატარას ხშირად ასვათ წყალი, განსაკუთრებით – ზაფხულის ცხელ დღეებში.

ცივი დღეები

წელიწადის ცივ დროს კანს არანაკლებ სჭირდება დაცვა. ალბათ შეგიმჩნევიათ, ზამთარში გარეთ სეირნობისას როგორ უწითლდებათ და უუხეშდებათ კანი პატარებს. ეს იმიტომ, რომ ზამთარში ის უფრო მეტად რეაგირებს გარეგან გამღიზიანებლებზე: ტემპერატურაზე, წყალთან ხშირ კონტაქტზე… დედებს, რომლებსაც თავის მოვლა უყვართ, ეცოდინებათ, რომ კანი ზამთარშიც მოითხოვს დატენიანებას. იგივე ითქმის ბავშვის კანზეც. რას გულისხმობს ეს? წაუსვით დამატენიანებელი დაბანისთანავე. ის არა მარტო ანოტივებს კანს, არამედ ქმნის დამცავ ბარიერულ შრეს, ბოჭავს წყალს და კანს უფრო გამძლეს ხდის გარეგანი ფაქტორების ზემოქმედების მიმართ.

თამთა კაპანაძე

წყარო:

მასალის გამოყენების პირობები
author avatar
Dr Giorgi Pkhakadze
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, მედიცინის დოქტორი, საზოგადოებრივი ჯანდაცვის მაგისტრი, ფილოსოფიის მეცნიერებათა დოქტორი ანთროპოლოგიისა და საზოგადოებრივი ჯანდაცვის საკითხებში. “შენი ექიმი"-ს დამფუძნებელი. #drpkhakadze #sheniekimi
მსგავსი სიახლეები
ბერძნული კუნძული კიმოლოსი: მსოფლიოში ყველაზე სუფთა წყალი

ბერძნული კუნძული კიმოლოსი: მსოფლიოში ყველაზე სუფთა წყალი

17 May, 2024
საუკეთესო აქტივობები რუმინეთში

საუკეთესო აქტივობები რუმინეთში

16 May, 2024
ითაკა – საბერძნეთის ნაკლებად დატვირთული უმშვენიერესი კუნძული

ითაკა – საბერძნეთის ნაკლებად დატვირთული უმშვენიერესი კუნძული

16 May, 2024
„მიყვარხართ და მენატრებით“ – რომელ არხზე გავა თათია შარანგიას გადაცემა „სთორი“, რომელიც ტელეეკრანს დღეს დაუბრუნდება

„მიყვარხართ და მენატრებით“ – რომელ არხზე გავა თათია შარანგიას გადაცემა „სთორი“, რომელიც ტელეეკრანს დღეს დაუბრუნდება

18 მაისი 2024
გიორგი ყიფშიძე მამაზე: „იმედი მაქვს მაპატიებს ამ ინტერვიუს!!! მე უკვე ვაპატიე რაზეც ბრაზი მქონდა!

გიორგი ყიფშიძე მამაზე: „იმედი მაქვს მაპატიებს ამ ინტერვიუს!!! მე უკვე ვაპატიე რაზეც ბრაზი მქონდა!

18 მაისი 2024
გარდაიცვალა ჯანდაცვის ყოფილი მინისტრი ავთანდილ ჯორბენაძე

გარდაიცვალა ჯანდაცვის ყოფილი მინისტრი ავთანდილ ჯორბენაძე

17 მაისი 2024
გზამკვლევი გაზაფხულზე სახლის საფუძვლიანად დასასუფთავებლად

გზამკვლევი გაზაფხულზე სახლის საფუძვლიანად დასასუფთავებლად

მაისი 18, 2024
სიდნეის ოპერის თეატრი – არქიტექტურული ძეგლი, რომელიც “იუნესკოს” მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაშია

სიდნეის ოპერის თეატრი – არქიტექტურული ძეგლი, რომელიც “იუნესკოს” მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაშია

მაისი 18, 2024
რა შეცდომები დაასახელეს ექსპერტებმა აბაზანის დიზაინში

რა შეცდომები დაასახელეს ექსპერტებმა აბაზანის დიზაინში

მაისი 18, 2024
ტყე – კაცობრიობის აკვანი და მარჩენალი

ტყე – კაცობრიობის აკვანი და მარჩენალი

მაისი 16, 2024
ხეხილის განოყიერებისას საჭიროა: დარ­გვის­წინა, ახალგაზრდა და მსხმოიარე ნარგა­ვე­ბის განოყიერება

ხეხილის განოყიერებისას საჭიროა: დარ­გვის­წინა, ახალგაზრდა და მსხმოიარე ნარგა­ვე­ბის განოყიერება

მაისი 16, 2024
ხეხილის რწყვის ვადები, ნორმები და წესები

ხეხილის რწყვის ვადები, ნორმები და წესები

მაისი 16, 2024
რა საიდუმლოებას ინახავს ბერების მიერ აშენებული ახალი ათონი, რომელიც სტალინის საყვარელი ადგილი იყო

რა საიდუმლოებას ინახავს ბერების მიერ აშენებული ახალი ათონი, რომელიც სტალინის საყვარელი ადგილი იყო

18 მაისი 2024
რატომ არის წვიმის წყლის შეგროვება აკრძალული აშშ–სა და კანადაში?

რატომ არის წვიმის წყლის შეგროვება აკრძალული აშშ–სა და კანადაში?

18 მაისი 2024
იცოდით, რატომ ატარებდნენ ჩინეთში მამაკაცები ნაწნავს გაპარსულ თავზე ?

იცოდით, რატომ ატარებდნენ ჩინეთში მამაკაცები ნაწნავს გაპარსულ თავზე ?

18 მაისი 2024
გელათის სამონასტრო კომპლექსი საქართველოს დიდებულ წარსულში და დავით აღმაშენებლის ბრწყინვალე ეპოქაში გამოგზაურებთ

გელათის სამონასტრო კომპლექსი საქართველოს დიდებულ წარსულში და დავით აღმაშენებლის ბრწყინვალე ეპოქაში გამოგზაურებთ

მაისი 16, 2024
მოწა­მე­თა – მთებითა და სიმწვანეებით გარშემორტყმული, საქართველოს ნამდვილი კულტურული საგანძურია

მოწა­მე­თა – მთებითა და სიმწვანეებით გარშემორტყმული, საქართველოს ნამდვილი კულტურული საგანძურია

მაისი 16, 2024
განსაკუთრებით პოპულარულია ტურისტებისა და მთამსვლელებისთვის

განსაკუთრებით პოპულარულია ტურისტებისა და მთამსვლელებისთვის

მაისი 15, 2024
21 მარტის ასტროლოგიური პროგნოზი

21 მარტის ასტროლოგიური პროგნოზი

მარტი 21, 2024
18 მარტის ასტროლოგიური პროგნოზი

18 მარტის ასტროლოგიური პროგნოზი

მარტი 18, 2024
ზაფხული ბედნიერებით დაიწყება: როგორი ცვლილებები ელის ზოდიაქოს ამ 3 ნიშანს

ზაფხული ბედნიერებით დაიწყება: როგორი ცვლილებები ელის ზოდიაქოს ამ 3 ნიშანს

მაისი 18, 2024
მოამზადეთ ალუბლის ტარტი დარიჩინით

მოამზადეთ ალუბლის ტარტი დარიჩინით

მაისი 18, 2024
რა არის კვებითი აშლილობა

რა არის კვებითი აშლილობა

მაისი 18, 2024
რატომ არის სასარგებლო თაფლიანი წყლის დალევა

რატომ არის სასარგებლო თაფლიანი წყლის დალევა

მაისი 18, 2024
ვარსკვლავები, რომლებიც გვიჩვენებენ, რომ ჩვენი ჭაღარა თმის არ უნდა შეგვრცხვეს

ვარსკვლავები, რომლებიც გვიჩვენებენ, რომ ჩვენი ჭაღარა თმის არ უნდა შეგვრცხვეს

მაისი 18, 2024
ექსკლუზიური ინტერვიუ ფსიქოლოგ ინგა ბლესსთან, რომელმაც დეკორის შექმნის ჰობი საინტერესო საქმიანობად აქცია ✨️

ექსკლუზიური ინტერვიუ ფსიქოლოგ ინგა ბლესსთან, რომელმაც დეკორის შექმნის ჰობი საინტერესო საქმიანობად აქცია ✨️

მაისი 18, 2024
მონიკა ბელუჩიმ დემნა გვასალიას შექმნილი სამოსი მოირგო

მონიკა ბელუჩიმ დემნა გვასალიას შექმნილი სამოსი მოირგო

მაისი 18, 2024
20 მარტივი გადაწყვეტილება ბევრი ნივთის ჩემოდანში ჩასატევად

20 მარტივი გადაწყვეტილება ბევრი ნივთის ჩემოდანში ჩასატევად

18 მაისი 2024
WIZZ AIR EURO 2024-ისთვის საქართველოდან გერმანიის მიმართულებით სპეციალურ რეისებს ამატებს

WIZZ AIR EURO 2024-ისთვის საქართველოდან გერმანიის მიმართულებით სპეციალურ რეისებს ამატებს

18 მაისი 2024
გინდათ დასვენება კარიბის ზღაპრულ სანაპიროზე ბიუჯეტურად? – მოგზაური ირაკლი ნინუა პუნტა კანადან გიზიარებთ რჩევებს

გინდათ დასვენება კარიბის ზღაპრულ სანაპიროზე ბიუჯეტურად? – მოგზაური ირაკლი ნინუა პუნტა კანადან გიზიარებთ რჩევებს

18 მაისი 2024
ვერა – თბილისის უძველესი უბანი

ვერა – თბილისის უძველესი უბანი

მაისი 17, 2024
თბილისში 17 მაისის მსვლელობასთან დაკავშირებით გარკვეულ ქუჩებზე ტრანსპორტის გადაადგილება შეიზღუდა

თბილისში 17 მაისის მსვლელობასთან დაკავშირებით გარკვეულ ქუჩებზე ტრანსპორტის გადაადგილება შეიზღუდა

მაისი 17, 2024
თბილისის მერიის მიერ შშმ პირებისთვის გადაცემული საკურორტო ვაუჩერების გამოყენება 15 სექტემბრის ჩათვლითაა შესაძლებელი – გაეცანით დეტალებს

თბილისის მერიის მიერ შშმ პირებისთვის გადაცემული საკურორტო ვაუჩერების გამოყენება 15 სექტემბრის ჩათვლითაა შესაძლებელი – გაეცანით დეტალებს

მაისი 16, 2024
- Advertisement -spot_img

ბოლო სიახლეები

Verified by MonsterInsights