შორსმხედველობა

შორსმხედველობა (ჰიპერმეტროპია) – მხედველობის დეფექტი, რომლის დროსაც გამოსახულება პროეცირდება არა თვალის ბადურაზე, არამედ მის უკან, რის შედეგადაც მისი აღქმა ხდება გაურკვევლად.
 
გამოიყოფა დაავადების სამი ტიპი:
·         სუსტი — +2 დიოპტრიამდე (ნარჩუნდება მაღალი მხედველობა ახლოს და შორს);
·         საშუალო — +5 დიოპრიამდე (ახლოს მხედველობის გაუარესება);
·         მაღალი — +5 დიოპრიაზე მეტი (ცუდი ხედვა ახლოსაც და შორსაც).
 
გამოვლენის მიხედვით გამოიყოფა:
·         აშკარა ჰიპერმეტროპია (სიმშვიდისა და მხედველობითი დაძაბულობის დროს წამწამის კუნთის მუდმივი დაჭიმულობა);
·         ფარული ჰიპერმეტროპია (აკომოდაციური ფუნქციის მედიკამენტოზური პარალიჩი);
·         სრული ჰიპერმეტროპია (აშკარა და ფარული ჰიპერმეტროპიის ნარევი).
 
მიზეზები
შორსმხედველობა ვითარდება თვალის ლინზის შეკუმშვისა და მისი ელასტიურობის დაკარგვით. დაავადების გამომწვევი მიზეზებია:
·         მემკვიდრეობითობა;
·         თვალის კაკლის ზომის დაპატარავება წინა და უკანა ღერძებში (ჰიპერმეტროპიას ვხვდებით ბავშვებში და უფრო ხშირად ახალშობილებში);
·         თვალის აკომოდატიური შესაძლებლობის შემცირება (რაც ხელს უწყობს მხედველობის სიმკვეთრეს);
·         «ასაკობრივი შორსმხედველობა» (ვლინდება 40 წლის შემდეგ).
 
სიმპტომები
დაავადებისთვის დამახასიათებელია შემდეგი სახის სიმპტომები:
·         ახლო მანძილზე ცუდი მხედველობა;
·         შორ მანძილზე ცუდი მხედველობა (აღინიშნება შორსმხედველობის მაღლი დონისას);
·         თვალის სწრაფი დაღლა კითხვისას, წერისას, კომპიუტერთან მუშაობისას;
·         მუშაობის დროს თვალის დაძაბვა (თვალების წვა, თავის ტკივილი);
·         ამბლიოპია («ზარმაცი თვალი»);
·         თვალის ხშირი ანთებითი პროცესები.
 
დიაგნოსტიკა
დაავადების სამკურნალოდ ექიმი-ოფთალმოლოგი ატარებს დიაგნოსტიკას და ნიშნავს:
·         ფოროპტორზე მხედველობის შემოწმება;
·         ავტორეფრაქტომეტრია (თვალის რქოვანას გამოკვლევა);
·         კერატომეტრია (რქოვანას ოპტიკური ძალის გამოკვლევა);
·         ექობიომეტრია (თვალის სიგრძის გაზომვა).
 
მკურნალობა
დაავადების მკრუნალობა მოიცავს:
·         სათვალეს;
·         კონტაქტურ ლინზებს.
 
სრული გამოჯანმრთელება შესაძლებელია მხოლოდ ოპერაციის ჩატარებით:
·         გამჭვირვალე ლინზის ჩანაცვლება;
·         თერმოკერატოპლასტიკა (დაბალი ენერგიის რადიოტალღების თბური ზემოქმედება);
·         თერმოკერატოკოაგულაცია (რქოვანას რეფრაქციული ძალის გაზრდა);
·         ლინზის იმპლანტაცია.
 
საშიშროება
გართულებულმა შორსმხედველობამ შეიძლება გამოიწვიოს:
·         ბინოკულარული მხედველობის დარღვევა;
·         სიელმე;
·         სიბრმავე;
·         თვალის შიდა წნევის აწევა (გლაუკომა).
 
პროფილაქტიკა
დაავადების პროფილაქტიკისთვის რეკომენდირებულია:
·         ცუდად განათებულ სივრცეში კითხვის / კომპიუტარეთან მუშაობის გამორიცხვა;
·         მხედველობის დაძაბვისა და დასვენების მონაცვლეობა;  
·         მუშაობისას ყოველი 20-30 წუთის შემდეგ თვალის ვარჯიშების ჩატარება.