ასტიგმატიზმი — მხედველობის დეფექტი, რომელიც გამოწვეულია რქოვანის, თვალის ლინზის ან თვალის ფორმის დარღვევით, რომლის შედეგად ადამიანი კარგავს მკაფიო მხედველობის უნარს.
გამოყოფენ ასტიგმატიზმის შემდეგ სახეობებს:
· პირდაპირი ასტიგმატიზმი (ვერტიკალური მერიდიანის გამრუდება);
· უკუ ასტიგმატიზმი (ჰორიზონტალური მერიდიანის გამრუდება).
ასევე გამოყოფენ ასტიგმატიზმის შემდეგ ხარისხს:
· სუსტი ხარისხის ასტიგმატიზმი — 3 დიოპტრიამდე;
· საშუალო ხარისხის ასტიგმატიზმი — 3-დან 6 დიოპტრიამდე;
· მაღალი ხარისხის ასტიგმატიზმი — 6 დიოპტრიიდან ზემოთ.
წარმოშობის მიხედვით ასტიგმატიზმი იყოფა შემდეგ სახეობებად:
· თანდაყოლილი (0.5 დიოპტრიამდე) – გააჩნია ბევრ ადამიანს, თუმცა არ იწვევს დისკომფორტს;
· შეძენილი – წარმოიშობა ნაწიბურების ცვლილების შედეგად რქოვანაზე ტრამვის და დაზიანების ან თვალებზე ქირურგიული ჩარევის შემდეგ.
მიზეზები
ასტიგმატიზმის განვითარების მიზეზებია:
· მემკვიდრეობა;
· თვალების ტრამვები (გამჭოლი ჭრილობები);
· ქირურგიული ჩარევა (კატარაქტის მოცილება);
· კერატოკონუსი (რქოვანას დისტროფია);
· თვალის ლინზის ანომალიური ფორმა.
ასტიგმატიზმის სიმპტომები
დაავადებისთვის დამახასიათებელია შემდეგი სახის სიმპტომები:
· დაქვეითებული მხედველობა;
· სწორი ხაზების გარუდება;
· თავის ხშირი ტკივილი;
· თვალების სწრაფი დაღლა;
· თვალების მუდმივი დაძაბულობა.
დიაგნოსტიკა
დიგნოსტიკისთვის ექიმი-ოფთალმოლოგი ატარებს შემდეგ პროცედურებს:
· სკიასკოპიას (თვალის რეფრაქციის განსაზღვრის მეთოდი);
· რეფრაქტომეტრიას (თვალის ფუნქციონალური მდგომარეობის დიაგნოსტიკა);
· ერგომეტრიას (კუნთების მუშოაბის დონის განსაზღვრა);
· მხედველობის სისტემის კომპიუტერული ანალიზი.
ასტიგმატიზმის მკურნალობა
ასტიგმატიზმის სამკურნალოდ ინიშნება:
· სათვალე;
· კონტაქტური ლინზები;
· ექსიმერ-ლაზერული კორექცია;
· კერატოპლასტიკა (რქოვანას ფორმისა და ფუნქციის აღდეგნა).
ბავშვებში ასტიგმატიზმის მკურნალობისას საჭიროა ექიმის მუდმივი დაკვირვება. დისპანსერული დაკვირვება გრძელდება მხედველობის სისტების სრულ განვითარებამდე.
საშიშროება
ასტიგმატიზმის მკურნალობის დაგვიანებამ შესაძლოა გამოიწვიოს:
· სიელმე;
· მხედველობის დაკარგვა.
პროფილაქტიკა
პროფილაქტიკისთვის რეკომენდირებულია:
· თვალების ხანგრძლივად დატვირთვის გამორიცხვა;
· თვალების გაღიზიანების გამორიცხვა (მტვრიან და ცივ შენობაში ყოფნა);
· ტრანსპორტში ან წამოწოლილ მდგომარეობაში კითხვის გამორიცხვა;
· შენობის კარგი განათების უზრუნველყოფა (სამუშაო ადგილის);
· თვალის სავარჯიშოების შესრულება;
· ლუთეინიანი ვიტამინების მიღება.
