ICD-11: MB20.0 | SNOMED CT: 267036007 | სპეციალობა: პულმონოლოგი, კარდიოლოგი
განმარტება
ქოშინი (Shortness of Breath / Dyspnea on Exertion) — ფიზიკური დატვირთვის დროს გამოვლენილი სუნთქვის გაძნელება, რომელიც ნორმაში ასეთ დატვირთვაზე არ უნდა გამოვლინდეს. განსხვავება სუნთქვის გაძნელებისაგან: ქოშინი სპეციფიკურად დატვირთვასთანაა კავშირში, ხოლო Dyspnea შეიძლება მოსვენებასაც. NYHA კლასიფიკაცია (I–IV) გამოიყენება გულის უკმარისობაში სიმძიმის შეფასებისთვის (Raphael et al., J Card Fail, 2007).
გავრცელება
COPD — 480 მლნ ადამიანი მსოფლიოში, ქოშინი მთავარი სიმპტომია (GOLD, 2023). გულის უკმარისობა — 64 მლნ მსოფ.; ქოშინი 98% შემთხვევაში (Ponikowski et al., ESC, 2016). ბრონქული ასთმა — 235 მლნ; ექსერციული ბრონქოსპაზმი 90% ასთმატიკში (WHO, 2022).
მიზეზები — მტკიცებულებებზე დაყრდნობით
- COPD — FEV₁/FVC <0.70 სპიროგრაფიაზე; მოწ. #1 მ. (GOLD, 2023)
- გულის უკმარ. (HF) — BNP >400 პგ/მლ → ა.ა. (ESC, 2021); NYHA III–IV
- ასთმა — ექს. ბრ. + ღამ. ც. + ს. → სპ. + ბრ. ტ. (GINA, 2023)
- ანემია — Hb <8 გ/დლ → ქ. დ.-ზე; WHO — 1.62 მლრდ ა. (2008)
- სიმსუქნე — BMI >30 → ქ. ფ.; OHS (Obesity Hypoventilation) — SpO₂↓
- ფილ. ინტ. ფ. (ILD) — ქ. + მ.ხ. + ბ.ბ. (Velcro) → HRCT
- ფსიქოგ. (Anxiety) — ჰ. + ქ. + პ. → სხვ. გ.
გამაფრთხილებელი ნიშნები — 112
- ქ. მოს. + SpO₂ <90% → ო.ი.
- მ. ქ. + ც. + ო. → MI + ა.
- ც. + ქ. + ც. → PE (ემბ.)
- სტ. + ც-ი. (გ.) + ს. → ო.ა.
წყაროები
- GOLD. Global Strategy for the Diagnosis, Management, and Prevention of COPD. 2023 Report. goldcopd.org
- Ponikowski P, et al. 2016 ESC Guidelines for the diagnosis and treatment of acute and chronic heart failure. Eur Heart J. 2016;37(27):2129–2200.
- GINA. Global Strategy for Asthma Management and Prevention. 2023. ginasthma.org
- WHO. Asthma fact sheet. Geneva: WHO, 2022.
- Raphael C, et al. Limitations of the New York Heart Association functional classification system. Heart. 2007;93(2):189–194.
ეს გვერდი შეიცავს ზოგად სამედიცინო ინფორმაციას. მიმართეთ პულმონოლოგს.
