კანის სიყვითლე

ICD-11: ME06 | SNOMED CT: 18165001 | სპეციალობა: გასტროენტეროლოგი, ჰეპატოლოგი

განმარტება

სიყვითლე (Jaundice / Icterus) — კანის, სკლერების და ლორწოვანი გარსების გაყვითლება ბილირუბინის დაგროვების შედეგად. გამოვლინდება, როდესაც სისხლში ბილ. >35–50 მკმოლ/ლ (ნ.: <17 მკმ/ლ). კლასიფ.: პრეჰეპ. (ჰემოლ.), ჰეპ. (ღვ-ი.), პოსტჰეპ. (ობს-ი.) — Roche, Hepatology, 2010.

გავრცელება

ნეონ. სიყვ. — ახ.შ-ი. 60% (ვ.) (AAP, 2022). ვ. ჰეპ.: HBV — 296 მლნ ქ.ი. (WHO, 2019); HCV — 58 მლნ (WHO, 2021). პანკ. კ. — სიყვ. 70%-ში (ო.პ.) (Hidalgo, Am J Gastroenterol, 2019). ღ-ი. ც. — ე. ა.: ა. (35%), ჰ-ი. ბ/ც (15–20%), NAFLD (25%) (Lim, Lancet, 2014).

მიზეზები — მტკიცებულებებზე დაყრდნობით

• ვ. ჰეპ. (A, B, C, E) — ჰეპ. ს-ი.; ALT/AST ↑↑; ი.ი. ი.
• ალ. ჰეპ. (ALD) — AST:ALT >2:1; ა. ა. + სიყვ. + ა-ი.
• NAFLD/NASH — BMI >30 + ს.დ. + ღ-ი. ს.; მ. 25% მ.ზ. (Younossi, 2018)
• Gilbert სინდ. — ბ.ს. ↑ (ინდ.); ა.კ.; შ. 3–7% (Bosma, NEJM, 1995)
• ნ.ბ. ქვ. (Cholelithiasis) — ო.ბ.ო. → სიყვ. + ც.ტ. + ი.ტ.
• პანკ. კ. — ო.ბ.ო. + წ.კ. + ი.ტ.; CA 19-9 ↑; CT/ERCP
• ჰემ. ა. (Haemolysis) — Hb ↓ + ი.ბ.↑ + ს-ი. → ს-ი.

გამაფრთხილებელი ნიშნები — გადაუდებელი

• სიყვ. + ც.ტ. + მ.ტ. (მ.) → Charcot-ის ტ. (ქ-ი.) → 112; სეფ.
• სიყვ. + კ-ი. ა. + ა-ი. → მ.ი. ღ-ი. უ. (ALF) → ი.ი. ო.
• სიყვ. + წ.კ. + ი.ტ. + პ. → პ. კ. → ი.ა. გ.
• სიყვ. + ნ-ი. (<3 კვ.) → კ. ი.ი. + CA19-9

წყაროები

1. WHO. Hepatitis B fact sheet. Geneva: WHO, 2019.
2. WHO. Hepatitis C fact sheet. Geneva: WHO, 2021.
3. Lim YS, Kim WR. The global impact of hepatic fibrosis and end-stage liver disease. Clin Liver Dis. 2008;12(4):733–746.
4. Younossi ZM, et al. Global epidemiology of nonalcoholic fatty liver disease. Hepatology. 2018;64(1):73–84.
5. NICE. Jaundice in adults. Clinical Knowledge Summary. London: NICE, 2021.

⚠️ სიყვ. + ცხ. + მ.ტ. — 112. ჰეპატოლოგი.