ოთხშაბათი, ივნისი 17, 2026

სმენის დაკარგვა

სმენის დაკარგვა  – იმ დაავადებების საერთო დასახელება, რომლებსაც ახლავს სმენის დაქვეითება, რაც გამოწვეულია სხვადასხვა მიზეზების გამო.
 
მიზეზები

ინფექციური დაავადებები და მათი გართულებები;
სმენის ნერვის ნევრიტი;
ტოქსიკური ზემოქმედება;
სმენის ორგანოში სისხლის ნორმალური მიმოქცევის დარღვევა;
არტერიული წნევის თამაში;
სმენის ანალიზატორის ტრავმები;
თავის ტვინის ტრავემბი;
ხანგრძლივი ხმაურისა და ვიბრაციის ზემოქმედება;
სასმენი ორგანოს მექანიკური დაზიანებები;

 
სიმპტომები
დაავადების უმთავრესი სიმპტომია სმენის დაქვეითება. სმენის დაკარგვა ხარისხის მიხედვით არსებობს:

1 ხარისხის – ხმის გაგება შესაძლებელია 3-6 მეტრის მანძილზე;
2 ხარისხის – ხმის გაგება შესაძლებელია 1-4 მეტრის მანძლზე.
3 ხარისხის – ხმის გაგება შესაძლებელია მხოლოდ 2 მეტრის მანძლზე.
4 ხარისხის – ხმის აღქმა შესაძლებელია 70-90 დბ-ზე. ეს ხარისხი უკვე ინვალიდობის ფორმაა.

 
სმენის დაქვეითება ახალშობილებში:

ბავშვი არ რეაგირებს მკვეთრ ხმებზე;
არ რეაგირებს სათამაშოს ხმაურზე;
ვერ ცნობს დედისა და ახლობლების ხმას;

 
დიაგნოსტიკა
დაავადების დიაგნოზი აუცილებლად უნდა მოიცავდეს მის მექანიზმს და სმენის დაქვეითების ხარისხს, ასევე მიზეზს. ფასდება სმენის დაქვეითების დინამიკაც, ატარებს თუ არა ის პროგრესირებად ხასიათს თუ სტაბილურია. 
 
მკურნალობა
ხშირ შემთხვევაში სმენის დაქვეითება პროგრესული ხასიათისაა, ამიტომ, რაც უფრო ადრე დაიწყება მისი მკურნალობა, მით მეტი შანსია სმენის შენარჩუნებისთვის. მკურნალობა დამოკიდებულია დაავადების მიზეზებსა და დონეზე.

რისკ-ჯგუფი

მოხუცები;
მემკვიდრეობითი მიდრეკილების ადამიანები;
იმუნიტეტის დაზიანება და ყელ-ყურ-ცხვირის ინფექციური დაავადებების გადამტანი პირები;
სხვადასხვა ინტენსივობის, მუდმივი ხმაური;
თავის ტვინის ან ყურის ტრავმები.

 
პროფილაქტიკა
უმთავრესი პროფილაქტიკური ქმედება არის სმენის მუდმივი შემოწმება, განსაკუთრებით იმ კატეგორიისთვის, ვინც რისკის ჯგუფში შედის. ასევე რეკომენდირებულია ორგანიზმის გაკაჟება, ზედა სასუნთქი გზების დაავადებების დროული მკურნალობა.

საკვერცხეების გამოფიტვის სინდრომი

საკვერცეების გამოფიტვის სინდრომი – ასეთ დროს ჩვეულებრივ საკვერცხეები ფუნქციონირებას 40 წლამდე წყვეტს და ხშირად პაციენტში უნაყოფობას იწვევს ის, რომ სათანადო რაოდენობის კვერცხუჯრედების აღარ ყალიბდება. საკვერცხეების ნაადრევი გამოფიტვა ზოგჯერ მენოპაუზაში ერევათ, მაგრამ მდგომარეობა იგივე არ არის, რადგან ამ უკანასკნელის დროს ქალებს ციკლი უწყდებათ და ვერ ორსულდებიან, ხოლო საკვერცხეების გამოფიტვის დროს, მიუხედავად არარეგულარული ციკლისა, ნაყოფის ჩასახვა სრულიად შესაძლებელია.
 
მიზეზები

მემკვიდრეობითი ფაქტორი;
აუტოიმუნური ჰიპოთირეოზი;
სუსტი იმუნიტეტი;
ტერატოგენური მოქმედების პრეპარატების ხანგრძლივად მიღება;
დასხივება;
ქიმიური ნივთიერებებით მოწამვლა;
რიგი დაავადებების გართულებები;
ხშირი სტრესი, გადაღლა, ფიზიკური დატვირთვა;
გარე ორსულობის დროს გადატანილი ოპერაციები;
ჰორმონალური ფონის დარღვევა.

 
სიმპტომები

მენსტრუაციის უეცარი შეწყვეტა;
შეხურება;
ჭარბი ოფლიანობა;
ხშირი თავის ტკივილი;
სწრაფი დაღლა;
თავბრუსხვევა;
გაღიზიანებულობა;
ტაქიკარდია;
ძილის დარღვევა;
შრომისუნარიანობის დაქვეითება;
დათრგუნული ემოციური მდგომარეობა.

 
დიაგნოსტიკა

სისხლის საერთო, ბიოქიმიური ანალიზი;
მცირე მენჯის ორგანოების ულტრა-ბგერითი გამოკვლევა;
ჰისტელოსალპინოგრაფია;
ლაპარასკოპია.

 
მკურნალობა

ჰორმონალური ჩანაცვლებითი თერაპია;
ორალური კონტრაცეპტივები;
ფიზიოთერაპიული პროცედურები;
აბაზანები.

 
საშიშროება
ყველაზე დიდი საშიშროება არის უნაყოფობა.
 
რისკის ჯგუფი
ქალები:

გენეტიკური მიდრეკილებით;
სუსტი იმუნიტეტით;
რადიაქტიული დასხივებით;
გარე ორსულობის შემთხვევით.

 
პროფილაქტიკა
რეკომენდირებულია:

ინფექციური დაავადებების დროული მკურნალობა;
გინეკოლოგთან რეგულარული ვიზიტი.

სკლერომა

სკლერომა – დაავდება, რომელიც წარმოადგენს სასუნთქი გზების ანთებით პროცესს.   
 
მიზეზები
ზედა სასუნთქი გზების სკლერომას მიზეზი არის ორგანიზმში ფრიშ-ვოკოვიჩის ჩხირის მოხვედრა, რომელიც დაინფიცირებულ ადამიანთან კონტაქტის შემდეგ გადადის.  
 
სიმპტომები:

თავის ტკივილი;
ძლიერი მოთენთილობა;
ძილიანობა;
საერთო სისუტე;
მადის დაკარგვა;
კუნთების ჰიპოპათია;
არტერიული წნევის დაწევა;
ცხვირის სიმშრალე;
ყნოსივის დაქვეითება;
სუნთქვის დაქვეითება;
ყელში დისკომფორტი;
ჰორტანის ქრონიკული სტენოზი;
სისველის გამოყოფა.

 
დიაგნოსტიკა
დაავადების დიაგნოსტიკისთვის საჭიროა:

ოტოლარიგნოლოგის კონსულტაცია;
ყელისა და ცხვირის ნაცხის ანალიზის დათესვა;
სასუნთქი ტრაქტის ენდოკრინული გამოკვლევა;
ენდოსკოპიური ბიოპსია;
კომპიუტერული ტომოგრაფია;
რენტგენი;
ბრონქოგრაფია;
ხმის ფუნქციის გამოკვლევა;
დამატებითი გამოკვლევა სტომატოლოგთან, დერმატოლოგთან, ოკულისტთან და ა.შ.

 
მკურნალობა

ეთიოტროპული და ანთების საწინააღმდეგო თერაპია;
სასუნთქი გზების გამტარობის ქირურგიული გზით აღდგენა;
ტუტე და ზეთოვანი ინჰალაცია;
ბუჟირება.

 
საშიშროება
დაავადების გართულებები დამოკიდებულია მის ხასიათზე და ფორმებზე, ის შეიძლება წლების მანძილზე გაგრძედლეს და რეციდივული ხასიათი ჰქონდეს. ლეტალური შედიგის დადგომა ხდება ხუთვისა და ასფიქსიის განვითარების შემთხვევაში.
 
პროფილაქტიკა
რეკომენდირებულია:

გაციების დროული მკურნალობა;
ვიტამინოთერაპიის რეგულარული კურსი, იმუნიტეტის გასაძლირებლად;
გადაციებისგან თავის დაცვა;
ცხოვრების ჯანსაღი წესი;
სპორტი.

სკლეროდერმია

სკლეროდერმია შედის იმ იშვიათი დაავადებების ჯგუფში, რომლებიც კანისა და შემაერთებელი ქსოვილების გამკვრივებას იწვევს. ეს შემთხვევა ქალებში უფრო ხშირია, ვიდრე მამაკაცებში. მიუხედავად იმისა, რომ სკლეროდერმიისგან განსაკურნებელი საშუალება არ არსებობს, პროცესში სიმპტომების შემსუბუქებით ცხოვრების ხარისხის გაუმჯობესება შესაძლებელია. ამ დაავადების მრავალი სხვადასხვა ტიპი არსებობს. ზოგიერთ პაციენტში ჩივილები მხოლოდ კანზე მოქმედებს, ხოლო ხშირად სისხლძარღვები, შინაგანი ორგანოები და მომნელებელი ტრაქტიც ზიანდება.
 
გამოიყოფა სკლეროდერმიის შემდეგი ფორმები:

კანის;
სისტემური.

 
მიზეზები:

გენეტიკური მიდრეკილება;
ენდოკრინული დაავადებები;
ხშირი გადაციება;
ძლიერი სტრესი;
ორგანიზმის ქიმიური მოწამვლა;
ძლიერი ალერგიული რეაქცია;
რიგი პრეპარატების ხანგრძლივი მიღება.

 
სიმპტომები:

ძლიერი შეშუპება, რომელიც იწყება კიდურებით და შემდეგ გადადის სახეზე და მხრებზე;
ქსოვილების ატროფია;
კანის დაზიანებული ნაწილის გამკვრივება და სკლეროზირება;
ზედა კიდურების ნეკროზი.

 
დიაგნოსტიკა:

სისხლის საერთო, ბიოქიმიური ანალიზი;
გულმკერდის და დაზიანებული ორგანოების რენტგენი;
ელექტროკარდიოგრამა;
კანის ბიოპსია.

 
მკურნალობა:

ანტიფიბროზული პრეპარატები;
გლუკოკორტიკოსტეროიუდული პრეპარატები;
ფერმენტული პრეპარატები;
ლაზეროთერაპია;
მასაჟი;
ნახშირორჟანგი, გოგირდწყალბადი აბანოები;
აკუპუნქტურა;
ღეროვანი უჯრედების თერაპია.

 
საშიშროება:
დაავადების გართულება შეიძლება იყოს:

კუნთების ქსოვილების დეფორმაცია;
საჭმლის მომნელებელის სისტემის, ფულტვებისა და გულის ფუნქციის დარღვევა;
თითების დეფორმაცია;
კიდურების ამპუტაცია.

 
რისკის ჯგუფი

ქალები;
ანემიის, არითმიის, თირკმელების დაავადებების მქონე ადამიანები;
ადამიანები, ვისაც ქიმიურ ნივთიერებებთან დიდი ხნით აქვს კონტაქტი.

 
პროფილაქტიკა
რეკომენდირებულია:

გადაციებისგან და მზეზე დიდხანს ყოფნისგან თავის შეკავება;
ფიზიკური ვარჯიშის შესრულება;
ქიმიურ ნივთიერებებთან და ალერგენებთან კონტაქტისას სიფრთხილის გამოჩენა;
კოფეინის გამოყენებაზე და მოწევაზე უარის თქმა.

სიყვითლე

სიყვითლე – სიმპტომი, რომელიც ახლავს ზოგიერთ დაავადებას და ხასიათდება კანის საფარის და ლორწოვანი გარსის გაყვითლებით, რასაც იწვევს ღვიძლის მუშაობის დარღვევა.
 
დღეისათვის გამოყოფენ სიყვითლის შემდეგ ფორმებს:

ღვიძლზედა სიყვითლე;
ღვიძლქვეშა სიყვითლე;
ღვიძლის სიყვითლე;
ცრუ სიყვითლე – ეს უკანასკნელი ჩნდება საკვებში ისეთი პროდუქტების გამოყენებისას, რომლებიც შეიცავენ დიდი რაოდენობით კაროტინს (ციტრუსი, სტაფილო), მედიკამენტების მავნე გამოყენებით.

 
მიზეზები
დაავადების გამომწვევი მიზეზებია:

ერითროციტების გაზრდილი რღვევა (ანემია, ლეიკოზი, ზოგიერთი ინფექცია);
ღვიძლის ჩათრევა ბილირუბინის უჯრედების მიერ (ჰეპატიტი, მონონუკლეოზი, ღვიძლის კიბო, ციროზი);
არანაღვლისმიერ სადინარებში ნაღვლის წვენის გაწოვის დარღვევა (კუჭქვეშა ჯირკვლის კიბო, ნაღვლის კენჭოვანი დაავადება).

 
სიმპტომები
დაავადებისთვის დამახასიათებელია შემდეგი სახის სიმპტომები:

სკლერების სიყვითლე;
შარდის გამუქება (მუქი ყავისფერი ფერი);
კანის ფერის შეცვლა მომწვანო-ღია მოყვითალომდე;
კალას გამუქება ან გაუფერულება;
მარჯვენა ნეკნებქვეშ ტკივილი (ღვიძლის ადგილას);
კანის ქავილი;
ციებ-ცხელება;
თავის ტკივილი;
ნაღვლის რეგურგიტაცია;
ორგანიზმის ინტოქსიკაცია (კუნთების ტკვილი, გულის რევა, თავბრუს ხვევა).

 
დიაგნოსტიკა
დაავადების დიაგნოსტიკას აკეთებს ექიმი-გასტროენტეროლოგი ან თერაპევტი, რომელიც ატარებს მთელ რიგ ანალიზებს და გამოკვლევებს, მათში შედის:

სისხლის საერთო, ბიოქიმიური ანალიზი;
ღვიძლის ბიოპსია;
შარდის კლინიკური ანალიზი;
ღვიძლისა და ნაღველსადინარი გზების ულტრა-ბგერითი გამოკვლევა;
ენდოკრინული რეტროგრადული ქოლანგიოპაკრსატოგრაფია;
ღვიძლის კომპიუტერული ტომოგრაფია;
ღვიძლის მაგნიტო-რეზონანსული ტომოგრაფია;
კანისა და ღვიძლის ქოლანგიოგრაფია.

 
მკურნალობა
სიყვითლის მკურნალობა მოიცავს:

ძირითადი დაავადების მკურნალობა (ჰეპატიტი, ღვიძლის ციროზი, ქოლეცისტიტი);
ბილირუბინის დამშლელი პრეპარატები;
ფოტოთერაპია;
კორტიკოსტეროიდული პრეპარატები;
ქირურგიული ჩარევა (ღვიძლის ტრანსპლანტაცია).

 
საშიშროება
თუ არ მოხდება დაავადების დროული მკურნალობა, შესაძლოა განვითარდეს შემდეგი სახის გართულებები:

ღვიძლისა და თირკმლის მწვავე უკმარისობა;
ქოლემიური სისხლდენა;
ღვიძლის ენციფალოპათია;
ღვიძლის ბილიარული ციროზი;
გულსისხლძარღვთა უკმარისობა.

 
პროფილაქტიკა
დაავადების პროფილაქტიკისთვის რეკომენდირებულია:

ვაქცინაციის ჩატარება;
პირადი ჰიგიენის ნორმების დაცვა;
საკვების მიღებაზე უარის თქმა ანტისანიტარულ პირობებში;
საკვებად კარგად გარეცხილი, თერმულად დამუშავებული პროდუქტის გამოყენება.

წყალნაკლებობა

წყალნაკლებობა – ორსულობის დროს წარმოადგენს პრობლემას, რომელიც მოწმობს გარკვეული პათოლოგიების არსებობას ნაყოფის ტარების პერიოდში. პრობლემას შეუძლია გამოიწვიოს ჯანმრთელობისთვის საშიში გართულებები. წყალნაკლებობა ამ შემთხვევაში გულისხმობს ნაყოფის გარშემო სანაყოფე წყლების – ამნიოტური სითხის, არასაკმარის რაოდენობას, რომელიც რეალურად წარმოადგენს ნაყოფის კვების მთავარ წყაროს და ბავშვის დამცავ საფარს ინფექციებისა და სხვა დაავადებებისგან.  
ამნიოტური სითხის რაოდენობა დამოკიდებულია ორსულობის პერიოდზე. მაგალითად ფეხმძიმობის მე-3 ტრიმესტრში სითხის რაოდენობა უნდა შეადგენდეს 1000-1500 მლ-ს.
 
მიზეზები
სანაყოფე წყლების უკმარისობის გამომწვევი მიზეზები ბოლომდე დადგენილი არ არის, მაგრამ ეს შეიძლება იყოს:

ნაყოფის ანომალიური განვითარება;
ეპითელიუმის არასაკმარისი განვითარება;
ფეხმძიმობისას მაღალი არტერიული წნევა;
გადატანილი ან უყურადღებოდ დატოვებული ბაქტერიული დაავადებები;
მრავალნაყოფიანი ფეხმძიმობა;
ქალის ორგანიზმში ნივთიერებათა ცვლის დარღვევა, მაგალითად სიმსუქნის გამო. 

 
სიმპტომები
დაავადებას ახასიათებს:

მუცლის ტკივილი, რომელიც მწვავდება ბავშვის მოძრაობისას;
საშვილოსნოს ზომის დარღვევა, რომელიც არ შეეფერება ფეხმძიმობის ვადებს;
ფეხმძიმობის პერიოდისთვის შეუფერებელი მუცლის გარშემოწერილობა;
ფეხმძიმეს საერთო მდგომარეობის გაუარესება;
არტერიული წნევის აწევა. 

 
დიაგნოსტიკა
დაავადების დიაგნოსტიკისთვის საჭიროა:

გინეკოლოგიური დათვალიერება;
საშვილოსნოს ულტრა-ბგერითი გამოკვლევა;
დოპლეროგრაფიის ჩატარება;
საშვილოსნოს ანალიზი ბაქტერიებზე და სქესობრივი გზით გადამდებ დაავადებებზე;
ნაყოფის კომპიუტერული ტომოგრაფია, რაც საშუალებას იძლევა დადგინდეს ბავშვის მდგომარეობა;
აუცილებლობის შემთხვევაში პაციენტის სტაციონარში მოთავსება. 

 
მკურნალობა
დაავადების სამკურნალოდ ექიმი-გინეკოლოგი ადგენს შესაბამისი მკურნალობის მეთოდებს. მკურნალობის პროცესი მოიცავს პირველ რიგში პლაცენტის მუშაობის დამარეგულირებელი მედიკამენტების მიღებას და სხვა რეკომენდაციებს:

კვების მკაცრი რეჟიმის დაცვას;
სამოძრაო აქტივობის შეზღუდვას;
ფეხმძიმეს ათავსებენ სტაციონარში ან მკურნალობას ატარებენ ამბოლატორიულად;
ყოველკვირეული ულტრა-ბგერითი გამოკვლევა, დოპლეროგრაფია, ნაყოფის რიგგარეშე კომპიუტერული ტომოგრაფია, რაც საშუალებას იძლევა გაკონტროლდეს დედისა და ბავშვის მდგომარეობა;
თუ სანაყოფე წყლების სიმცირე საფრთხეს წარმოადგენს ნაყოფისთვის, სპეციალისტმა შეიძლება დანიშნოს დაჩქარებული მშობიარობისთვის საკეისრო კვეთა, რა თმქა უნდა თუ ამის საშუალებას იძლევა ფეხმძიმობის ვადები.

 
საშიშროება
დაავადების უყურადღებოდ დატოვება იწვევს ნაყოფის სერიოზულ ფიზიკურ დაზიანებებს.
 
პროფილაქტიკა
რეკომენდირებულია:

ბაქტერიებისა და დაავადებების მკურნალობა, რომელბიც გადადის სქესობრივი გზით – აღნიშნული ღონისძიებები უნდა ჩატარდეს დაფეხმძიმებამდე;
დედას უნდა ჰქონდეს ჯანსაღი ცხოვრების წესი;
დაფეხმძიმებამდე საშვილოსნოს და სასქესო ორგანოების დაავადებების მკურნალობა;
სრულფასოვანი და ჯანსაღი კვება.

სარკოიდოზი

სარკოიდოზი არის დაავადება, რომელიც ადამიანის ორგანიზმში, განსაკუთრებით ფილტვებსა და ლიმფურ კვანძებში, ანთებითი უჯრედების (გრანულომების) ზრდას იწვევ. მიუხედავად ამისა, სარკოიდოზს თვალებზე, კანზე, გულსა და სხვა ორგანოებზეც შეუძლია სერიოზული ზიანის მოტანა. ამ ეტაპზე სარკოიდოზის გამომწვევი მიზეზი დადგენილი არაა, თუმცა ექსპერტების აზრით, ეს სხეულის იმუნური სისტემის უცნობ ნივთიერებაზე რეაგირებით უნდა იყოს გამოწვეული. სარკოიდოზის სამკურნალო საშუალება არ არსებობს, თუმცა ზოგიერთ შემთხვევაში იგი თავისით ქრება, ამასთან ჩივილები შესაძლოა წლებიც გაგრძელდეს.
 
მიზეზები

ტოქსიკური ნივთიერებები.
ინფექციური აგენტები, მაგალითად ტუპერკულოზის ატიპიური მიკობაქტერიები, ქლამიდიები, ბორელიები, ვირუსები.
ალერგენები.

 
 
კლასიფიკაცია
გამოიყოფა დაავადების სამი ტიპი:

მკერდშიდა;
მკერდგარე;
გენერალიზებული.

 
პროცესის ფაზები:

მწვავე;
პროგრესირება;
ჩაწყნარება;
განკურნება.

 
სიმპტომები
სარკოიდოზი ხშირ შემთხვევაში ვითარდება ნელ-ნელა და შემთხვევით აღმოაჩენენ ხოლმე, როცა ატარებენ ფლუოროგრაფიას. სარკოიდოზის პირველი სიმპტომები შეიძლება იყოს ძალიან არასპეციფიური, როგორიცაა – სისუსტე, დაღლილობა, ციებ-ცხელება, პერიფერიალური ლიმფოკვანძების გადიდება, ართრალგია, ხუთვა, გამონაყარი კანზე. სარკოიდოზი სისტემური დაავადებაა, რომლის დროსაც იშვიათად ზიანდება მხოლოდ ერთი სისტემა. ის გრანულების სახის არსებობს ყველა ორგანოში, თირკმელზედა ჯირკვლების გარდა.  
 
დიაგნოსტიკა
დაავადების სხვადასხვა ფორმების დიაგნოსტკისთვის საჭიროა: სპირომეტრია, ექო-კარდიოსკოპია, ელექტროკარდიოგრაფია, თავის ტვინის მაგნიტო-რეზონანსული ტომოგრაფია, თავის ფუძის გამოკვლევა, ბრონქოსკოპია და ა.შ.
 
მკურნალობა
სარკოიდოზის მკურნალობა საჭიროებს ადგილობრივი ზემოქმედების პრეპარატების მიღებას, რომლებიც შეიცავენ იგივე მოქმედ ნივთიერებებს, რაც გამოიყენება სისტემური თერაპიისთვის. რიგ შემთხვევებში შეიძლება ქირურგიული ჩარევა, თუმცა მსგავსი რამ იშვიათად ხდება.
 
საშიშროება
სარკოიდოზი არ იწვევს სიკვდილიანობას, მაგრამ მთელი რიგი გართულებების მიზეზი ხდება – აქვეითებს ცხოვრების ხარისხს. იწვევს ფილტვების ფიბროზულ გადიდებას, რომელიც აფერხებს სუნთქვას, გულის, თირკმელების, კუჭ-ნაწლავის მუშაობას, აქვეითებს მხედველობას. დროული და შესაბამისი მკურნალობისას ყველა ეს პრობლემა შეიძლება აღმოიფხვრას.
 
რისკის ჯგუფი
ამ ჯგუფში შედიან საშუალო ასაკის ადამიანები, უფრო ხშირად დაავადება გვხვდება ქალებში. ასევე იმ ადამიანებში, რომელთა სამუშაო დაკავშირებულია მძიმე ტოქსიკურ და კანის მექანიკური დაზიანების გამომწევ ნივთიერებებთან.
 

პროფილაქტიკა
რეკომენდირებულია ჯანსაღი ცხოვრების წესის ქონა. ტოქსიკურ ნივთიერებებთან, ალერგენებთან, ინფექციურ აგენტებთან კონტაქტის მინიმუმამდე დაყვანა.

სიყვითლე ახალშობილებში

სიყვითლე ახალშობილებში
#post_seo_title

სიყვითლე ახალშობილებში – დაავადება წარმოადგენს ბავშვის ორგანიზმის მდგომარეობას, რომლის დროს კანი და თვალის გუგები შეფერილია ყვითლად.

ასეთ დროს ჩვილებს ორგანიზმში ბილირუბინის – ყვითელი ფერმენტის – მაღალი დონე აქვთ, ეს უკანასკნელი კი ჩვეულებრივ წარმოიქმნება სისხლის წითელი უჯრედების დაშლის დროს. უმეტესად ჩვილთა სიყვითლე 2-3 კვირის შემდეგ თავისით ქრება, ბავშვის ღვიძლის განვითარებისა და სწორი კვების დაწყებისთანავე. სიყვითლე, რომელიც უფრო დიდხანს გრძელდება შესაძლოა იყოს უფრო სერიოზული დაავადების სიმპტომი, ბილირუბინის მაღალი დონე სიყრუეს, ცერებრალური დამბლის ან ტვინის დაზიანების სხვა შემთხვევებს იწვევს.

ახალშობილთა 80%-ზე მეტს სიცოცხლის პირველ კვირაში სიყვითლე უვითარდება.  უმეტეს შემთხვევაში, ეს არის საშვილოსნოს გარეთ ცხოვრებისადმი ადაპტაციის ნორმალური გამოვლინება, თუმცა ზოგჯერ სიყვითლე შესაძლოა ჯანმრთელობის სხვა პრობლემებზე მიუთითებდეს. სიყვითლე ფიქსირდება  ასევე დღენაკლულ ბავშვებში. ამ შემთხვევაში საჭიროა სათანადო გამოკვლევები და საჭიროების შემთხვევაში სათანადო მკურნალობის ჩატარება.

დღეისათვის გამოიყოფა დაავადების შემდეგი ფორმები:

ფიზიოლოგიური (სიცოცხლის პირველ დღეებში გვხვდება ახალშობილების 80%-ში);
პათოლოგიური (როცა ბილირუბინის დონე სისხლში ნორმაზე მეტია. ბილირუბინი – ეს არის შხამი, რომელსაც შეუძლია დააზიანოს ადამიანის ორგანიზმის სისტემა და ორგანოები).

მიზეზები
დაავადების გამომწვევი ძირითადი მიზეზებია:

დედისა და შვილის სისხლის ჯგუფების შეუთავსებლობა;
ბავშვის ორგანიზმში ინფექციური დაავადებების არსებობა, რაც სასწრაფო მკურნალობას საჭიროებს;
ნაადრევი მშობიარობა;
დედის დაავადება შაქრიანი დიაბეტით;
წვრილმანი სისხლჩაქცევები ბავშვის ორგანიზმში;
ნაყლაპი სისხლი (მაგალითად ძუძუთი კვებისას დაზიანებული ძუძუს თავებიდან შეიძება მოხვდეს სისხლი მის ორგანიზმში);
ფეხმძიმობის ან მშობიარობის პერიოდში დედის სისხლში სამკურნალო პრეპარატების შეყვანა (ოქსიტოცინი, ამპიცილინი, ცეფაზოლინი).

მშობლებმა სასწრაფოდ უნდა მიმართო ექიმს, თუ ბავშვში სიყვითლე გრძელდება სამ კვირაზე მეტ ხანს.

სიმპტომები
დაავადებას ახასიათებს შემდეგი სახის სიმპტომები:

კანის სიყვითლე;
თვალის გუგების გაყვითლება;
გაუფერულებული კალა;
შარდის ღია-ყვითელი ფერი;
ბავშვის მხრიდან ძუძუზე უარის თქმა;
წონის დაკარგვა;
ანემია;
ციებ-ცხელება;
ციება.

სიყვითლე თავისთავად სიმპტომს წარმოადგენს, ამიტომ საჭიროა მისი გამოკვლევა.

დიაგნოსტიკა
დაავადების დიაგნოსტიკისთვის აუცილებელია:

პედიატრის ან ნეონათალოგის კონსულტაცია;
სისხლის საერთო ანალიზი;
ბილირუბინზე სისხლის ანალიზი;
სისხლის ჯგუფის დასადგენი ანალიზი.

ყოველ მონაცემზე იკვეთება ბილირუბინის ნორმირებული მაჩვენებელი, ეს დამოკიდებულია ბავშვის ასაკზე, ჰესტაციის პერიოდზე, სისხლის ჯგუფზე.

მკურნალობა
დაავადების მკურნალობა მოიცავს:

სპეციალური ლამპით მკურნალობას;
ფენობარბიტალის მიღება ფერმენტების აქტივაციისთვის, რომელბიც მონაწილეობას იღებენ ბილირუბინის კონიუგაციაში;
ბავშვის მზის ქვეშ ხშირად გაჩერება.

საშიშროება
დაავადების უყურადღებოდ დატოვება გამოიწვევს ფიზიოლოგიური სიყვითლი განვითარებას, რის შედეგად ჩამოყალიბდება სხვადასხვა ორგანოების პათოლოგიები. ბილირუბინი არის შხამი, რომელიც სასწრაფოდ უნდა გამოიდევნოს ბავშვის ორგანიზმიდან.

პროფილაქტიკა
პროფილაქტიკისთვის რეკომენდირებულია ჩვილის მზის სხივების ქვეშ გაჩერება დაბადების დღიდანვე.

დასკვნა

ახალშობილებში სიყვითლე ხშირად ბუნებრივია და უმეტესად რამდენიმე კვირაში გაივლის. თუმცა, მშობლებს უნდა ჰქონდეთ ინფორმაცია იმ შემთხვევებზე, როდესაც სიყვითლე შეიძლება იყოს სერიოზული დაავადების სიმპტომი. სწორი კვება, ღვიძლის გაძლიერება და დროული კონსულტაცია ექიმთან საკვანძო ფაქტორებია, რომლებიც მშობლებს დაეხმარებათ ამ მდგომარეობის ეფექტურად მართვაში.

#drpkhakadze

სარძევე ჯირკვლის ფიბროადენომა

სარძევე ჯირკვლის ფიბროადენომა – დაავადება, რომელსაც ახასიათებს სარძევე ჯირკვალში წარმონაქმნების გაჩენა. იგი წარმოადგენს მასტოპათიის ერთ-ერთ გამოვლინებას. ფიბროადენომები ყველაზე გავრცელებული კეთილთვისებიანი სიმსივნეა და უმეტესად 15-დან 35 წლამდე ასაკის ქალებში გვხვდება. როგორც წესი, მკურნალობა სიმაგრის ზომის ან ფორმის ცვლილებების დასადგენ ბიოფსიას მოიცავს. წარმონაქმნების ზომა 0,2-0,5 მმ-დან 5-7 სმ-მდე მერყეობს. 
 
 
 
მიზეზები

ფეხმძიმობა;
ჰორმონალური ფონის დარღვევა;
მენსტრუალური ციკლის დარღვევა;
ორალური კონტრაცეპტივების ხანგრძლივი მიღება;
ძუძუთი კვება;
სოლარიუმში ზედმეტად გარუჯვა.
გინეკოლოგიური დაავადებები.

 
სიმპტომები

უმტკივნეულო, ბურთისმაგვარი წარმოანქმნები მკერდში, რომელსაც გამოკვეთილი ფორმა აქვს;
წარმონაქმნების სწრაფი ზრდა.

 
მიზეზები

ფეხმძიმობა;
ჰორმონალური ფონის დარღვევა;
მენსტრუალური ციკლის დარღვევა;
ორალური კონტრაცეპტივების ხანგრძლივი მიღება;
ძუძუთი კვება;
სოლარიუმში ზედმეტად გარუჯვა.
გინეკოლოგიური დაავადებები.

 
სიმპტომები

უმტკივნეულო, ბურთისმაგვარი წარმოანქმნები მკერდში, რომელსაც გამოკვეთილი ფორმა აქვს;
წარმონაქმნების სწრაფი ზრდა.

 
დიაგნოსტიკა
დაავადების დიაგნოსტიკას ატარებს მამოლოგი, რისთვისაც საჭიროა:

სისხლის ბიოქიმიური ანალიზი;
მამოგრაფია;
სარძევე ჯირკვლის ბიოპსია.
მკერდის პალპაცია;
სარძევე ჯირკვლების მაგნიტო-რეზონანსული ტომოგრაფია.

 
მკურნალობა

ულტრა-ბგერითი აბლაცია;
კრიოაბლაცია;
ჰომეოპათიური პრეპარატები;
რადიოტალღური გაქრობა;
ქირურგიული ოპერაცია.

 
საშიშროება
საშიშროებას წარმოადგენს დაავდების მხოლოდ ფოთლოვანი ფორმა, რომელიც დროული მკურნალობის არარსებობის შემთხვევაში შესაძლოა გადაიზარდოს მკერდის კიბოში.
 
რისკის ჯგუფი

20-30 წლის ქალები;
ქალები, რომლებსაც პირველი მენსტრუაცია ნორმალურ ასაკთან შედარებით ადრე ან გვიან დაეწყოთ;
ქალები, რომლებსაც არ ქჰონიათ მშობიარობა;
მკერდის ტრავმის მქონე ქალები.

 
პროფილაქტიკა
რეკომენდირებულია:

მკერდის ინსოლაციისგან თავის დაცვა;
ცხელი აბაზანების მავნედ გამოყენებისგან თავის შეკავება;
სტრესული სიტუაციებისთვის თავის არიდება;
მამოლოგთან ვიზიტი, წელიწადში მინიმუმ ერთხელ.

სფენების დერმატიტი

საფენების დერმატიტი – კანის გაღიზიანება ერთ წლამდე ასაკის ბავშვებში ბარძაყებისა და საჯდომის არეში.
 
მიზეზები
დაავადების განვითარება ახალშობილებში განპირობებულია საფენების ქსოვილის გამაღიზიანებელი ზემოქმედებით. სინოტივით ან მაღალი ტემპერატურით; ამიაკით, რომელსაც შეიცავს შარდი; კალას ფერმენტებით; ფეკალიაში შემავალი მიკროორგანიზმების გამო. ყველა ეს მიზეზი ავლენს გამაღიზიანებელ ზემოქმედებას ბავშვის კანზე, რაც საბოლოოდ იწვევს დაავადების განვითარებას.
 
სიმპტომები
დაავადებას ახასიათებს შემდეგი სახის სიმპტომები:

პირველ სტადიაზე – სიწითლე, კანის ერთგვაროვნების დარღვევის გარეშე;
მეორე სტადიაზე – ძლიერი სიწითლე, დახეთქვა, ეროზია, წყლულოვანი წარმონაქმნები.

 
დიაგნოსტიკა
მეძუძურ ბავშვებს ხშირად უვლინდებათ ეს დაავადება, ამიტომ პედიატრი ატარებს საერთო კლინიკურ დათვალიერებას დიაგნოზის დასასმელად. ლაბორატორიულ გამოკვლევებს მიმართავენ გართულებული სიტუაციისას.
 
მკურნალობა
რეკომენდირებულია ერთჯერადი საფენების გამოყენება. ჩვილებში მკურნალობის ყველაზე კარგი მეთოდია ბავშვის კანის კონტაქტი ჰაერთან. თუ ტემპერატურული პირობები საშუალებას იძლევა, შეიძლება ბავშვი წელს ქვემოთ შიშველიც დავტოვოთ ძილის დროს.
ასევე გამოიყენება პუდრა, ზეთები, საცხები, სხვადასხვა საბავშვო კოსმეტიკა. როგო უნდა მოხდეს საფენების დერმატიტის მკურნალობა წყვეტს ექიმი.
 
საშიშროება
ხშირად დაავადება საშიშროებას არ წარმოადგენს ჩვილისთვის, მაგრამ მკურნალობა აუცილებელია, რადგან გაღიზიანებული ადგილები საკმაოდ მტკივნეულია და ბავშვს ამის ატანა გაუჭირდება.
 
რისკის ჯგუფი
აღნიშნულ დაავადებასთან გამკლავებაზე ფიქრი ხშირად უწევთ გოგონების მშობლებს. თუმცა აღსანიშნავია, რომ დაავადება გვხვდება ბავშვების 35-50%-ში.
 
პროფილაქტიკა
იმისათვის, რომ ბავშვებს თავიდან ავაცილოთ საფენების დერმატიტი, მათი კანი მუდმივად სუფთა, მშრალი და მოვლილი უნდა იყოს. არ უნდა დავუშვათ კონტაქტი შარდსა და კალასთან. საფენების გამოცვლა უნდა მოხდეს ხშირად. ასევე რეკომენდირებული არ არის საპნისა და შამპუნის ხშირი გამოყენება. ჩასაბანად რეკომენდირებულია უბრალო წყლის გამოყენება. დღის მანძილზე ბავშვის ქვედა სხეული გარკვეული დროით უნდა კონტაქტობდეს ჰაერთან.

შენიექიმი
sheniekimi.ge · PHIG
გამარჯობა 👋
სასურველი სერვისი აირჩიეთ ქვემოთ
⚡ გადაუდებელი შემთხვევა?
მყისიერი სამედიცინო დახმარება
📞 112
🩺
სიმპტომების შეფასება
150 კლინიკური სცენარი · WHO · AHA · NICE · 29 CDR
💉
ვაქცინაციის კალენდარი
WHO · ECDC · NCDC საქართველო 2025
💊
დანამატების შემოწმება
supplement.ge — 2,095 ინგრედიენტი
ℹ️ეს სისტემა ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. ყოველი გადაწყვეტილება დაფუძნებულია WHO, AHA, NICE, BTS სახელმძღვანელოებზე. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
პირადი ინფორმაცია
სიმპტომების ზუსტი შეფასებისთვის შეიყვანეთ ასაკი და სქესი
👤სავალდებულო
📏 ანთროპომეტრია
სიმაღლე · წონა · BMI — არასავალდებულო
🩺 სასიცოცხლო მაჩვენებლები
წნევა · პულსი · ტემპერატურა · SpO2 — არასავალდებულო
ნორმა: 90–129
ნორმა: 60–100
36–37.2
12–20
≥95%
სიმპტომების შეფასება
აირჩიეთ სცენარი სისტემის მიხედვით
🔍
კითხვა 1 / 1
📋 მტკიცებულებითი საფუძველი
World Health Organization (WHO) — IMAI სახელმძღვანელო
American Heart Association (AHA) / ACC
National Institute for Health and Care Excellence (NICE)
ICD-11 (2025) · World Health Organization
ეს ინსტრუმენტი ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. სიმპტომები შეიძლება მიუთითებდეს — ეს არ ნიშნავს, რომ დაავადება გაქვთ. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
📰 სიახლეები ყველა ›
ვაქცინაციის კალენდარი
აირჩიეთ ასაკობრივი ჯგუფი
WHO ECDC NCDC 2025
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
ასაკობრივი ჯგუფი
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
📰 ვაქცინაციის სიახლეები ყველა ›
დანამატების შემოწმება
გადადით supplement.ge-ზე და შეამოწმეთ ნებისმიერი პროდუქტი
SUPPLEMENT.GE
საქართველოს სასურსათო დანამატების უსაფრთხოების შემოწმების სისტემა
📊 2,095 ინგრედიენტი 📦 688 პროდუქტი
supplement.ge-ზე გადასვლა
ახალი ფანჯარა გაიხსნება
რას შეგიძლიათ შეამოწმოთ
🔬
ინგრედიენტის შემოწმება
NIH · EU · FDA · Health Canada მონაცემები
📷
ეტიკეტის სკანირება
AI ამოიცნობს ყველა ინგრედიენტს ფოტოდან
🌍
ქვეყნის მიხედვით სტატუსი
რეგულაცია 14 ქვეყანაში — აშშ, ევროკავშირი, კანადა
⚠️
წამალთან ინტერაქცია
აუცილებელი გაფრთხილებები მიმდინარე მკურნალობისას
✅ supplement.ge — საქართველოში ერთადერთი სრული სისტემა დანამატების უსაფრთხოების შესაფასებლად, PHIG-ის (საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის) კონტროლით.
Verified by MonsterInsights