#datashvil #drpkhakadze #sheniganatleba #sheniambebi #sheniekimi
ფარმაცევტული სექტორის მდგომარეობა საქართველოში…
როგორ ამოვიცნოთ კოლორექტული კიბო ადრეულ ეტაპზე
ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის სტატისტიკით, კოლორექტული კიბო გავრცელების სიხშირით მესამე, ხოლო სიკვდილიანობით – მეორე ადგილზეა. ყოველ წელს 2 მილიონამდე ადამიანი ავადდება ამ დაავადებით, 950 ათას ადამიანამდე კი იღუპება.
აღსანიშნავია, რომ კოლორექტული კიბოთი დაავადებულ ადამიანთა რიცხვი ყოველწლიურად იზრდება. ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის პროგნოზით, 2040 წელს კოლორექტული კიბოთი ავადობა 2 მილიონიდან 3,5 მილიონამდე გაიზრდება. ავადობის სიხშირე განსხვავდება სქესის მიხედვით. კაცები 30%-ით უფრო ხშირად ავადდებიან, ვიდრე ქალები.
#datashvil #drpkhakadze #sheniganatleba #sheniambebi #sheniekimi
კვლევა – „სიყვარულის ჰორმონს“ დაზიანებული გულის აღდგენა შეუძლია
ახალი კვლევით დადგინდა, რომ „სიყვარულის ჰორმონს” დაზიანებული გულის აღდგენა შეუძლია. ინფორმაციას უცხოური მედია ავრცელებს.
მეცნიერებმა დაადგინეს, რომ ტვინის მიერ წარმოქმნილმა ჰორმონმა შეიძლება ხელი შეუწყოს გულის ქსოვილის რეგენერაციას ტრავმის შემდეგ და, თეორიულად, შეიძლება გამოყენებულ იქნას გულის შეტევის სამკურნალოდ.
შესაძლოა, სიყვარულის ჰორმონად წოდებული ოქსიტოცინი “გატეხილი” გულის “გამთელებაში” დაგვეხმაროს – დანიო-რერიოსა (იგივე ზებრათევზი) და ადამიანის უჯრედებზე ჩატარებული ახალი კვლევით დადგინდა, რომ ზემოხსენებული ჰორმონი დაზიანებულ გულის ქსოვილებს აღდგენაში ეხმარება.
ოქსიტოცინს „სიყვარულის” ანდა „ჩახუტების” ჰორმონს უწოდებენ, რადგან მას ადამიანებს შორის სოციალური კავშირებისა და ნდობის დამყარებაში მიუძღვის წვლილი. ზემოხსენებული ნეიროტრანსმიტერის დონეები ჩახუტების, სქესობრივი კავშირის ანდა ორგაზმის დროს იმატებს.
ოქსიტოცინი ბევრ სხვა ფუნქციასაც ასრულებს: მშობიარობისას ჭინთვებს იწვევს და შემდგომში ლაქტაციას უწყობს ხელს; სისხლის წნევისა და ანთებას შემცირებით გულ-სისხლძარღვთა სისტემას იცავს დაზიანებისგან და სხვა.
ახალი კვლევა ჰორმონის კიდევ ერთ შესაძლო სარგებელზეც გვაფიქრებს: იგი, მინიმუმ დანიო-რერიოში მაინც, გულს დაზიანებული და მკვდარი კარდიომიოციტების (კუნთოვანი უჯრედები, რომლებიც გულის მკუმშავ ძალას წარმოქმნის) ჩანაცვლებაში ეხმარება. ადამიანის უჯრედებზე ჩატარებული ცდების ადრეული შედეგები მიანიშნებს იმაზეც, რომ ოქსიტოცინს ანალოგიური ეფექტების გამოწვევა ადამიანებშიც შეუძლია სწორ დროს სწორი დოზით მიღების შემთხვევაში.
„გული დაზიანებული ან მკვდარი ქსოვილების აღდგენის კუთხით ძალიან შეზღუდულია. მიუხედავად ამისა, რამდენიმე კვლევა მოწმობს, რომ დაზიანების (მაგალითად, გულის შეტევის) შემდგომ მისი ყველაზე გარე მემბრანის (ეპიკარდიუმი) უჯრედთა ნაწილი ახალ ფუნქციას ითავსებს — ისინი გულის ქსოვილის იმ შრისკენ გადაადგილდება, სადაც კუნთებია და ღეროვანი უჯრედების მსგავს უჯრედებად გარდაიქმნება. ისინი შემდგომში გულის რამდენიმე ტიპის უჯრედად (მათ შორის, კარდიომიოციტებად) შეიძლება იქცეს“, – ამბობენ ნაშრომის ავტორები.
მოყვანილი პროცესი ცხოველებში კარგად არის შესწავლილი. არსებობს გარკვეული მტკიცებულებები, რომ ეს ზრდასრულ ადამიანებშიც ხდებოდეს, მაგრფამ ამ შემთხვევაშიც კი პროცესი არც ისე ეფექტურია. ნაშრომის ავტორები ფიქრობენ, რომ, თუკი რამენაირად მეტ ეპიკარდიულ უჯრედს ვუბიძგებთ კარდიომიოციტებად გარდაქმნას, ამით გულს დაზიანების შემდგომ აღდგენაში დავეხმარებით.
მკვლევრებმა დაადგინეს, რომ ლაბორატორიულ პირობებში ადამიანის უჯრედებში ამ პროცესის გააქტიურება ოქსიტოცინის გამოყენებით შეიძლება. მათ ტვინისგან წარმოქმნილი 14 სხვა ჰორმონიც შეამოწმეს, თუმცა ახალი კარდიომიოციტების შექმნის ბიძგი უჯრედებისათვის არც ერთ მათგანს არ მიუცია.
მომდევნო ექსპერიმენტები მეცნიერებმა დანიო-რერიოშზე (ეს თევზი ქსოვილთა რეგენერაციის უნარით გამოირჩევა) ჩაატარეს. მათ შენიშნეს, რომ გულის დაზიანებიდან სამი დღის განმავლობაში თევზების ტვინებმა იმაზე დაახლოებით 20-ჯერ მეტი ოქსიტოცინის გამოყოფა დაიწყო, ვიდრე დაზიანებამდე. ჰორმონი შემდეგ გულისკენ გადაადგილდა, თავის რეცეპტორებს დაუკავშირდა და ეპიკარდიული უჯრედების ახალ კარდიომიოციტებად გარდაქმნის პროცესი წამოიწყო.
ექსპერიმენტები მიანიშნებს, რომ, შესაძლოა, ოქსიტოცინს დაზიანებული გულის აღდგენაში საკვანძო როლი ჰქონდეს. ნაშრომის ავტორებს იმედი აქვთ, რომ ჰორმონის ზემოქმედების გაძლიერებით მეცნიერები ახალი სამკურნალო საშუალებების, თუნდაც ოქსიტოცინის შემცველი მედიკამენტების, შექმნას შეძლებენ.
#datashvil #drpkhakadze #sheniganatleba #sheniambebi #sheniekimi
სეს: 2023 წელს სურსათისა და სასმელი წყლის 5000-ზე მეტ ნიმუშში დარღვევების მაჩვენებელი 12 %-ს შეადგენს
სურსათის ეროვნულმა სააგენტომ 2023 წლის მონიტორინგის შედეგების შეჯამება დაასრულა. გასული წლის განმავლობაში, მონიტორინგის ფარგლებში აღებული და ლაბორატორიაში გამოსაკვლევად გადაგზავნილია სურსათისა და სასმელი წყლის 5000-ზე მეტი ნიმუში. გამოვლინდა 624 შეუსაბამობა და დარღვევების მაჩვენებელმა 12% შეადგინა (2022 წელს დარღვევების მაჩვენებელი 15% იყო).
კვლევა ჩატარდა სხვადასხვა მაჩვენებელზე, მათ შორის, დარღვევა არ გამოვლენილა პესტიციდებზე აღებულ მცენარეული და ცხოველური სურსათის 374, ტრანსცხიმებზე გამოკვლეულ 88 და გმო-ზე აღებულ 30 ნიმუშში, ტყვიის შემცველობაზე გამოკვლეული ცხოველური წარმოშობის სურსათისა და ბავშვთა კვების 180 ნიმუშში; კალიუმის შემცველობა არ დაფიქსირებულა ქათმის ხორცის 30 ნიმუშში და სტაფილოკოკური ენტეროტოქსინი არ აღმოჩნდა ყველის 30 ნიმუშში.
რაც შეეხება დარღვევებს – ლისტერიაზე აღებული 195 ნიმუშიდან დარღვევა გამოვლინდა ერთ ნიმუშში; სალმონელაზე აღებული 600-ზე მეტი ნიმუშიდან გამოვლინდა 5 დარღვევა. საღებავების შემცველობაზე აღებული 109 ნიმუშიდან დარღვევა გამოვლინდა კეტჩუპის, აჯიკისა და სუნელ-სანელებლის 6 ნიმუშში, დარღვევების შესახებ ინფორმაცია, ლაბორატორიული კვლევის შედეგების მიღებისთანავე განთავსდა სურსათის ეროვნული სააგენტოს ოფიციალურ ვებგვერდზე (https://nfa.gov.ge/Ge/IdentifiedViolations/474
https://nfa.gov.ge/Ge/IdentifiedViolations/483).
ადამიანის ჯანმრთელობისა და რისკების თავიდან აცილების მიზნით, 2024 წელს სურსათის უვნებლობის სახელმწიფო კონტროლის მასშტაბები იზრდება; წლიური მონიტორინგის პროგრამის შესაბამისად, დაგეგმილია 6000 ნიმუშის/სინჯის აღება ორგანოლეპტიკური, მიკრობიოლოგიური, პარაზიტოლოგიური, ტოქსიკოლოგიური, ფიზიკურ-ქიმიური, რადიოლოგიური, დაავადებების ან/და სხვა მაჩვენებლების გამოსაკვლევად.
2023 წლის მონიტორინგის შედეგები იხილეთ სააგენტოს ვებგვერდზე: https://nfa.gov.ge/Ge/StateControl
ინფორმაციას სურსათის ეროვნული სააგენტო ავრცელებს.
#datashvil #drpkhakadze #sheniganatleba #sheniambebi #sheniekimi
ფეხბურთელის გარდაცვალების საქმეზე მთავარ ექთანს წლითა და 6 თვით პატიმრობა მიესაჯა
სასამართლოს გადაწყვეტილებით, ფეხბურთელი ვახტანგ ჩარკვიანის გარდაცვალების საქმეზე ნიკოლოზ ყიფშიძის სახელობის ცენტრალური საუნივერსიტეტო კლინიკის თერაპიული განყოფილების მთავარ ექთანს, თეა ბეგიაშვილს 1 წლითა და 6 თვით თავისუფლების აღკვეთა მიესაჯა.
2023 წლის 23 იანვარს პროკურატურამ თეა ბეგიაშვილს ბრალი საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 362-ე მუხლის პირველი ნაწილით წარუდგინა, რაც ყალბი ოფიციალური დოკუმენტის დამზადებასა და გამოყენებას გულისხმობს.
“2021 წლის სექტემბერში, სამედიცინო ისტორიის დახურვის შემდეგ აღმოჩნდა, რომ 2021 წლის 17 აგვისტოდან – 2021 წლის 10 სექტემბრის ჩათვლით დათარიღებული “პაციენტის დანიშნულების ფურცლები” არ იყო ხელმოწერილი შესაბამისი მორიგე ექთნების მიერ. ამავე პერიოდში, ბრალდებულმა ხსენებულ დოკუმენტზე, მორიგე ექთნების ნაცვლად, თავად მოაწერა ხელი, რითაც დოკუმენტში შეიტანა არასწორი ინფორმაცია, თითქოს პაციენტისთვის ჩატარებული სამედიცინო მანიპულაციები მის მიერ იყო შესრულებული. რეალურად, მას აღნიშნული სამედიცინო მანიპულაციები არ ჩაუტარებია და არც მათ ჩატარებაში მიუღია მონაწილეობა. გაყალბების შემდეგ აღნიშნული დოკუმენტები ბრალდებულმა სამედიცინო ისტორიაში მოათავსა”. – ნათქვამია პროკურატურის მიერ გავრცელებულ განცხადებაში.
2023 წლის 24 ნოემბერს პროკურატურამ, პაციენტისთვის ჩატარებული არასათანადო მკურნალობის გამო, რამაც პაციენტის ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუარესება გამოიწვია, ბრალი წარუდგინა ნიკოლოზ ყიფშიძის სახელობის ცენტრალური საუნივერსიტეტო კლინიკის თერაპიული განყოფილების ხელმძღვანელსაც. აღნიშნულ ფაქტზე სასამართლომ ბრალდებულს 12 000-ლარიანი გირაო შეუფარდა.
#datashvil #drpkhakadze #sheniganatleba #sheniambebi #sheniekimi
აი, რა იწვევს თვალების ჩაშავებას?
#datashvil #drpkhakadze #sheniganatleba #sheniambebi #sheniekimi
მკერდის კიბოს დიაგნოზირება, ნერწყვის ნიმუშით, ხუთ წუთში იქნება შესაძლებელი
Journal of Vacuum Science & Technology B-ს მიერ გამოქვეყნებულ კვლევაზე დაყრდნობით ირკვევა, რომ გამოჩნდა ახალი ხელის მოწყობილობა, რომელსაც ნერწყვის ნიმუშით ძუძუს კიბოს ბიომარკერების აღმოჩენა შეუძლია.
ინოვაციური ბიოსენსორული აპარატი პორტალური და მრავალჯერადი გამოყენებისაა. ერთ ნიმუშზე ანალიზისთვის სულ რაღაც ხუთი წამი სჭირდება. ტესტის გაკეთება სპეციფიკური ანტისხეულებით დამუშავებული ქაღალდის საშუალებით ხდება, რომელიც კიბოს ბიომარკერებთან შედის ურთიერთქმედებაში.
ნერწყვის ნიმუში ქაღალდზე დაიტანება, რის შემდეგაც ბიოსენსორულ მოწყობილობას ელექტრო იმპულსები ეგზავნება, ბიომარკერებს ანტისხეულებთან აკავშირებს და ელექტროდზე მუხტსა და ტევადობას ცვლის. საბოლოოდ კი აპარატი ბიომარკერების ზუსტ რაოდენობას აჩვენებს.
დიაგნოზირების მეთოდთან ერთად, ინოვაციურია მისი დიზაინიც, რაც მის გამოყენებას სხვა ალტერნატივებთან შედარებით უფრო კომფორტულს ხდის. მამოგრაფია, ულტრაბგერითი კვლევა და მაგნიტურ რეზონანსული ტომოგრაფია დიდ ხარჯებთან არის დაკავშირებული და დიაგნოზირებას რამდენიმე კვირასაც კი ანდომებს. ახალი ტექნოლოგია კი უფრო ეკონომიურია, ვინაიდან ტესტის ღირებულება რამდენიმე ცენტს, ხოლო მრავალჯერადი გამოყენების მიკროსქემის ფასი სულ რაღაც ხუთ დოლარს შეადგენს. აღნიშნული მნიშვნელოვან ცვლილებას მოახდენს იმ ადამიანებისთვის, რომლებსაც ძვირადღირებული კვლევების ჩასატარებლად არ გააჩნიათ საკმარისი ფინანსური რესურსი.
ბიოსენსორისთვის საკმარისია ნერწყვის ერთი წვეთი, ის ზუსტ პასუხებს მაშინაც კი იძლევა, როცა ნიმუშში კიბოს ბიომარკერის კონცენტრაცია ერთ მეკვადრილიონედ გრამს წარმოადგენს.
#datashvil #drpkhakadze #sheniganatleba #sheniambebi #sheniekimi
როგორ უნდა შეარჩიოთ კვალიფიციური, თანამედროვე, და საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი ფიტნეს ინსტრუქტორის კურსები
ბოლო პერიოდში, საქართველოში ძალიან პოპულარული გახდა ფიტნეს ინსტრუქტორის პროფესია. თუმცა ჯერ კიდევ ბერმა არ იცის, თუ როგორ შეარჩიოს კვალიფიციური, თანამედროვე, და საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი ფიტნეს ინსტრუქტორის კურსები.
ამისთვის არსებობს სამი ძირითადი კრიტერიუმი:
- სასწავლო პროგრამა, რომლის გავლით თქვენ დაეუფლებით ამ პროფესიას, ამიტომ ძალიან მნიშვნელოვანია სასწავლო პროგრამის შინაარსი და მისი რელევანტურობა დღეს ფიტნესის სფეროში წარმოდგენილ თანამედროვე მოთხოვნებთან და სტანდარტებთან.
- არანაკლებ მნიშვნელოვანი კრიტერიუმია ლექტორების კომპეტენციის დონე:
მათ უნდა ჰქონდეთ საკმარისი ცოდნა და გამოცდილება იმისათვის, რომ გაუზიარონ ეს ინფორმაცია სხვას.
რა თქმა უნდა, ასეთ ლექტორებს ასევე უნდა ჰქონდეთ შესაბამისი უმაღლესი სასწავლებელის დამთავრების დამადასტურებელი დიპლომი ან გავლილი ჰქონდეთ მომზადება/გადამზადების პროფესიული კურსები იმ მიმართულებით თუ რასაც ასწავლიან.
- მესამე მნიშვნელოვანი კრიტერიუმი არის საგანმანათლებლო დაწესებულების ავტორიზაცია და მის მიერ გაცემული სერტიფიკატის სანდოობა.
დღეს საქართველოში ბევრ ადამიანს არ აქვს ინფორმაცია იმის შესახებ, თუ რას ნიშნავს რეალურად საერთაშორისო სერტიფიკატი და რომელი ორგანიზაციების აღიარებას აქვს ლეგიტიმური ძალა.
ფიტნესის და ფიზიკური აქტივობის საგანმანათლებლო სტანდარტების მიმართულებით შემდეგი ორგანიზაციები ამკვიდრებენ ოქროს სტანდარტებს მსოფლიოს მასშტაბით:
- აქტიური ევროპა / EuropeActive (ევროპის ჯანმრთელობისა და ფიტნეს ასოციაცია, დაარსებული 1996 წელს, როგორც არაკომერციული ორგანიზაცია, რომელიც წარმოადგენს ევროპული ფიტნესისა და ფიზიკური აქტივობის სექტორის ხმას ევროკავშირის ძირითად ინსტიტუტებთან.
- EREPS ereps.eu ფიტნესის და ფიზიკური აქტივობის პროფესიონალთა ევროპული რეესტრი
- Icreps https://icreps.org/ ფიტნესის და ფიზიკური აქტივობის პროფესიონალთა ეროვნული რეესტრების კონფედერაცია
- Active IQ – აქტიური IQ activeiq.co.uk ფიტნესის და ფიზიკური აქტივობის პროფესიონალთა სერთიფიცირების მთავარი ბრიტანული ორგანიზაცია
- აშშ-ს სერტიფიცირების სააგენტოების ეროვნული კომისია credentialingexcellence.org
- აშშ-ს ფიტნესის პროფესიონალთა გამოცდების ეროვნული საბჭო nbfe.org
ამ ეტაპზე საქართველოში ამ ორგანიზაციების მიერ აღიარებული სერტიფიკატის გაცემის უფლება მხოლოდ „ევროპულ ფიტნეს აკადემიას“ აქვს, რომელიც ექსკლუზიურად თანამშრომლობს სახელმწიფო აკრედიტაციის მქონე ასევე ერთადერთ „პირველ ფიტნეს აკადემი“-სთან და ბაზარზე სთავაზობენ ერთობლივ მომზადება/გადამზადების კურსებს. ეს კი იმას ნიშნავს, რომ ამ სერტიფიკატის მიღების შემდეგ თქვენ გეძლევათ შანსი ავტომატურად მოხვდეთ ფიტნესის და ვარჯიშის პროფესიონალთა ეროვნულ რეესტრში და ასევე დამატებითი პროცედურების გავლის შემდეგ სურვლის შემთხვევაში დარეგისტრირდეთ EuropeActive-ის საერთაშორისო ბაზაში.
ასეთი ტიპის მომსახურეობა საქართველოს ბაზარზე მხოლოდ ჩვენი აკადემიების კოლაბორაცის შედეგად გახდა შესაძლებელი 2022 წლიდან. ჩვენთან მიღებული ცოდნის და შესაბამისი კვალიფიკაციის დამადასტურებელი სერთიფიკატის მიღების შემდეგ ყველა კურსდამთავრებულს ეძლევა შესაძლებლობა ადვილად დასაქმდნენ საერთაშორისო შრომით ბაზარზე (ევროპა, აშშ, ბრიტანეთი, ავსტრალია, კანადა)
დღეისათვის კურსები წარმატებით გაიარა 47-მა ადამიანმა, აქედან 22 ქალია. 13-მა მიიღო ევროპა აქტივის საკვალიფიკაციო ჩარჩოს შესაბამისი, მე-3 დონის სერთიფიკატი და დარეგისტრირდნენ ფიტნეს ინსტრუქტორების საერთაშორისო ბაზაში. საქართველოდან ამ ეტაპზე მხოლოდ ეს ადამიანები არიან ფიტნესის სპეციალისტთა ევროპული რეესტრის წევრები.
#datashvil #drpkhakadze #sheniganatleba #sheniambebi #sheniekimi
კლინიკებს, სადაც სიკვდილიანობის მაჩვენებელი მაღალი იქნება, სახელმწიფო დაფინანსება შეუწყდებათ
კლინიკებს, სადაც სიკვდილიანობის მაჩვენებელი მაღალი იქნება, სახელმწიფო დაფინანსება შეუწყდებათ.
კლინიკების ნაწილმა ჯანდაცვის სამინისტროს ჯანმრთელობის ეროვნული სააგენტოსგან მიიღო გამაფრთხილებელი წერილი, სადაც ნათქვამია, რომ თუ პაციენტების სიკვდილიანობის მაჩვენებელი 6%-ზე მაღალი ექნებათ, სახელმწიფო დაფინანსებას შეუჩერებს.
„ჯანდაცვის სამინისტრო, ჰოსპიტალური მომსახურების ხარისხის შეფასების ინდიკატორებზე მუშაობს. ცვლილების მიზანი სამედიცინო დაწესებულებებში მომსახურების ხარისხის გაუმჯობესება და პაციენტთა უსაფრთხოების უზრუნველყოფაა. ხარისხის შეფასებისთვის სხვა ინდიკატორებთან ერთად, გათვალისწინებული იქნება რეჰოსპიტალიზაციისა და ლეტალობის მაჩვენებლებიც. ჰოსპიტალური მომსახურების ხარისხის შეფასების ინდიკატორებზე მუშაობა ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის ექსპერტების ჩართულობით მიმდინარეობს.
აღნიშნული ინსტრუმენტი გამოყენებული იქნება, საყოველთაო ჯანმრთელობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამაში ჩართული კლინიკების სელექციური კონტრაქტირებისთვის. ჰოსპიტალური მომსახურების ხარისხის შეფასების ინდიკატორების განსაზღვრას, დანერგვას, მონაცემთა შეგროვებას, ანალიზსა და გამოყენებას სამედიცინო სერვისების ხარისხის გაუმჯობესებისა და გადაწყვეტილებების მიღებისათვის, საქართველოს 2022-2030 წლების ჯანმრთელობის დაცვის ეროვნული სტრატეგია ითვალისწინებს”, – განაცხადა ლელა სულაბერიძემ.
მონაცემები დამუშავდა „საყოველთაო ჯანმრთელობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამის“ მხოლოდ ინფექციური დაავადებების მართვის და გადაუდებელი სტაციონარული მომსახურების კომპონენტების ფარგლებში და მოიცავს იმ სამედიცინო შემთხვევებს, რომლებიც 2023 წლის 1 ნოემბრიდან 31 დეკემბრის ჩათვლით დაფიქსირდა.
მონაცემები დამუშავდა „საყოველთაო ჯანმრთელობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამის“ ფარგლებში გადმოცემული სამედიცინო შემთხვევების მიხედვით.
#datashvil #drpkhakadze #sheniganatleba #sheniambebi #sheniekimi










