სამშაბათი, ივნისი 16, 2026

ნაწლავის მიკრობიოტა – როგორ გავუძლიეროთ ჩვილს იმუნიტეტი

დაბადების ტიპის გავლენა ჩვილის ნაწლავის მიკრობიოტის შემადგენლობაზე
იმუნიტეტი.  სწორედ  მის  მდგომარეობაზეა  დამოკიდებული ადამიანის ორგანიზმის ჰარმონიული ფუნქციონირება.  იმუნური სისტემა დაბადების პირველივე წუთებიდან ასრულებს მნიშვნელოვან ფუნქციას –  პათოგენებისგან დაცვას.   ეს მისთვის დიდი გამოწვევაა, რადგან დაბადების მომენტში  ის ჯერ კიდევ  არაა სრულად  მომწიფებული  და ბავშვის სიცოცხლის პირველი 1000 დღის  განმავლობაში ხდება იმუნიტეტის განსაკუთრებით ინტენსიური განვითარება. ნაწლავის მიკრობიოტას გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს  იმუნიტეტის  ფორმირებისთვის.  გაიგეთ,  რა ფაქტორები მოქმედებენ  მიკრობიოტის  შემადგენლობაზე, როდის და როგორ ვითარდება ის და რა მნიშვნელობა აქვს ამ პროცესში ბიფიდობაქტერიებს.

ნაწლავის მიკრობიოტა – რა არის ეს?
იმუნიტეტის განვითარება, რომელიც მთელი ორგანიზმის მომწიფების ძირითადი პროცესია, ძალიან ინტენსიურად მიმდინარეობს ადრეულ ბავშვობაში და შეიძლება გაგრძელდეს დაახლოებით 12 წლის ასაკამდე. ნაწლავი, მიუხედავად იმისა, რომ  მიეკუთვნება  საჭმლის მომნელებელ  სისტემას, ითვლება იმუნური  სისტემის  აუცილებელ   კომპონენტად. ის შეიცავს  სხეულის იმუნური უჯრედების 70-80%-ს, და  ნაწლავის მიკრობიოტა, ანუ მიკროორგანიზმების ერთობლიობა, რომლებიც ქმნიან საჭმლის მომნელებელ  სისტემაში  რთულ  ეკოსისტემას, უმნიშვნელოვანესია იმუნური სისტემის განვითარების პროცესში. ნაწლავის მიკრობიოტას აქვს მრავალი ფუნქცია და მისი სასარგებლო ბაქტერიები ასტიმულირებენ იმუნურ სისტემას. ნაწლავის მიკრობიოტის შემადგენლობის სწორად ფორმირებას დაბადებიდან გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს  ორგანიზმის გამართული ფუნქციონირებისთვის და ამ პროცესზე გავლენას ახდენს მრავალი ფაქტორი.

როცა ახალშობილი ევლინება სამყაროს, მისი გარემო მთლიანად იცვლება – მანამდე ნაყოფი ვითარდებოდა დედის საშვილოსნოში, რომელშიც შეზღუდული იყო მიკროორგანიზმების ზემოქმედება. დაბადებისას ახალშობილი იწყებს კონტაქტს მიკროორგანიზმებთან, რომლებიც ყველგან არიან – დედის კანზე, ჰაერში, საგნებზე და ასევე გადაეცემიან  სამედიცინო პერსონალისგან.

„ნაწლავის მიკრობიოტა, რომელიც გავლენას ახდენს იმუნური სისტემის მომწიფებაზე, საკვები ნივთიერებების შეწოვაზე, მეტაბოლიზმზე და პათოგენების კოლონიზაციისგან დაცვაზე, მნიშვნელოვნად მოქმედებს ორგანიზმის ჰომეოსტაზის შენარჩუნებაზე. ახალშობილის ნაწლავის მიკრობიოტის ფორმირება უკიდურესად დინამიური პროცესია, რომელიც მოითხოვს გარემოს, ჰორმონული ცვლილებების, დედის ნაწლავის მიკრობიოტის, გენეტიკური ფაქტორების და იმუნური სისტემის ფუნქციონირებასთან დაკავშირებული ფაქტორების ურთიერთქმედებას.  სიცოცხლის პირველი წლები არის  ყველაზე ინტენსიური ცვლილებების პერიოდი ნაწლავის მიკრობიოტის ფორმირებაში, ამიტომ ვარაუდობენ, რომ ბავშვის სიცოცხლის პირველი 1000 დღის პერიოდი (ჩასახვის მომენტიდან დათვლილი) არის მისი ჯანმრთელობის პროგრამირების დრო” – განმარტავს პროფესორი იან მაზელა, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი.

გააგრძელეთ კითხვა

ახალმა აღმოჩენამ შესაძლოა „გახსნას“ ინფექციური დაავადებების და კიბოს მკურნალობის მომავალი

xr:d:DAGCHA4b0I0:13,j:1197256139187795468,t:24041113

ბირმინგემის უნივერსიტეტის მიერ ჩატარებული კვლევით დადგინდა, რომ საკეტი და გასაღები მექანიზმი, რომელიც აკონტროლებს შეტევის პროტეინს – GBP1.

ბირმინგემის უნივერსიტეტში ჩატარებული კვლევით დადგინდა, რომ პროტეინის „დამცავი მექანიზმი“, რომელიც თავს ესხმის ინფიცირებულ უჯრედებში არსებულ მიკრობებს, რაც ხსნის ტოქსოპლაზმის, ქლამიდიის, ტუბერკულოზისა და კიბოს ახალი მკურნალობის შესაძლებლობას.

GBP1 აქტიურდება ანთების დროს და აქვს პოტენციალი, შეუტიოს უჯრედების მემბრანებს და გაანადგუროს ისინი.

ახლად აღმოჩენილი მექანიზმი ქმნის დამცავ მექანიზმს, რომელიც მგრძნობიარეა უჯრედების შიგნით პათოგენების მოქმედების დარღვევის მიმართ. ახალი აღმოჩენა გააკეთა დანიელ ფიშმა, ყოფილმა დოქტორანტმა ფრიკელის ლაბორატორიაში.

დოქტორმა დანიელ ფიშმა განაცხადა, რომ ეს იყო ფანტასტიკური პროექტი.

„ეს იყო ფანტასტიკური პროექტი, რომელზეც ექვსი წლის განმავლობაში ვმუშაობდით. მასში ჩართული იყო მრავალი კვლევითი ჯგუფი მთელი მსოფლიოდან“, – აღნიშნა დოქტორმა დანიელ ფიშმა.

ბირმინგემის უნივერსიტეტის უფროსმა, რომელიც ხელმძღვანელობდა კვლევას, განმარტა: ”ეს აღმოჩენა მნიშვნელოვანია რამდენიმე მიზეზის გამო. პირველ რიგში, მცველების მექანიზმები, როგორიცაა ის, რომელიც აკონტროლებს GBP1-ს, ცნობილია მცენარეთა ბიოლოგიაში. წარმოიდგინეთ როგორც საკეტისა და გასაღების სისტემა. GBP1-ს სურს გასვლა და შეტევა ფიჭურ მემბრანებზე, მაგრამ PIM1 არის გასაღები, რაც იმას ნიშნავს, რომ GBP1 უსაფრთხოდ არის ჩაკეტილი.”

ახლად აღმოჩენილი მექანიზმი ხელს უშლის GBP1-ს უჯრედის მემბრანებზე განურჩევლად შეტევისგან, ქმნის დამცავ მექანიზმს, რომელიც მგრძნობიარეა უჯრედების შიგნით პათოგენების მოქმედების დარღვევის მიმართ. ახალი აღმოჩენა გააკეთა დანიელ ფიშმა.

დოქტორმა ფრიკელმა და მისმა გუნდმა ჩაატარეს ეს საწყისი კვლევა ტოქსოპლაზმაზე , ერთუჯრედიან პარაზიტზე, რომელიც გავრცელებულია კატებში. მიუხედავად იმისა, რომ ევროპასა და დასავლეთის ქვეყნებში ტოქსოპლაზმის ინფექციები ნაკლებად იწვევს სერიოზულ დაავადებას, სამხრეთ ამერიკაში მას შეუძლია გამოიწვიოს თვალის ინფექცია, სიბრმავე. ის განსაკუთრებით საშიშია ორსული ქალებისთვის.

დოქტორმა ფრიკელმა ასევე განმარტა: ”ამ მექანიზმს შეუძლია ასევე იმუშაოს სხვა პათოგენებზე, როგორიცაა ქლამიდია, მიკობაქტერია ტუბერკულოზი და სტაფილოკოკი, ყველა ძირითადი დაავადების გამომწვევი პათოგენი, რომელიც სულ უფრო და უფრო მდგრადი ხდება ანტიბიოტიკების მიმართ. დამცავი მექანიზმის კონტროლით, ჩვენ შეგვიძლია გამოვიყენოთ შეტევის პროტეინი ორგანიზმში პათოგენების აღმოსაფხვრელად. ჩვენ უკვე დავიწყეთ ამ შესაძლებლობაზე დაკვირვება, რათა გვენახა, შეგვიძლია თუ არა იმის გამეორება, რაც ვნახეთ ტოქსოპლაზმის ექსპერიმენტებში. ჩვენ ასევე წარმოუდგენლად აღფრთოვანებული ვართ იმის გამო, თუ როგორ შეიძლება მისი გამოყენება კიბოს უჯრედების მოსაკლავად“.

„ჩვენ ვფიქრობთ, რომ ეს დამცავი მექანიზმი აქტიურია კიბოს უჯრედებში, ასე რომ, შემდეგი ნაბიჯი არის ამის შესწავლა, შეგვიძლია თუ არა მცველის დაბლოკვა და კიბოს უჯრედების შერჩევით აღმოფხვრა“, – აღნიშნა დოქტორმა ფრიკელმა.

PIM1 არის ძირითადი მოლეკულა კიბოს უჯრედების გადარჩენისთვის, ხოლო GBP1 აქტიურდება კიბოს ანთებითი ეფექტით. მკვლევრები ფიქრობენ, რომ PIM1-სა და GBP1-ს შორის ურთიერთქმედების დაბლოკვით მათ შეუძლიათ კონკრეტულად აღმოფხვრან კიბოს უჯრედები.

დოქტორმა ფრიკელმა თქვა: ” ჯერ კიდევ ძალიან დიდი გზაა გასავლელი, მაგრამ PIM1 მცველის აღმოჩენა მექანიზმი შეიძლება იყოს მასიური პირველი ნაბიჯი კიბოსა და ანტიბიოტიკებისადმი მდგრადი პათოგენების მკურნალობის ახალი გზების მოსაძებნად“.

ხორბლის მიმართ ალერგია წარმოადგენს კვებით ალერგენებს შორის  ანაფილაქსიის ყველაზე გავრცელებულ მიზეზს

ხორბლის მიმართ ალერგია წარმოადგენს კვებით ალერგენებს შორის  ანაფილაქსიის ყველაზე გავრცელებულ მიზეზს – რძის, არაქისის და  თხილის შემდეგ.

ხორბლის ალერგია არ უნდა აგვერიოს ცელიაკიაში. პირველი არის კვებითი ალერგია, ხოლო მეორე არის აუტოიმუნური დაავადება, რომელიც გამოწვეულია გლუტენით და იგი გვხვდება ხორბალის გარდა, მაგალითად: ჭვავისა და ქერში.

ხორბლის მიმართ ალერგიის სიმპტომები განსხვავებულია და შესაძლოა გამოვლინდეს მსუბუქი და მძიმე სიმპტომებით, დროში – რამოდენიმე წუთიდან რამოდენიმე საათის განმავლობაში.

სიმპტომები:

ჭინჭრის ციება, ქავილი, დერმატიტი;

შეშუპება ტუჩების, თვალის ირგვლივი ქსოვილების, ხორხის, კიდურების;

მუცლის ტკივილი, დიარეა, გულისრევა, ღებინება, შეტევითი ტკივილი მუცლის არეში;

ცხვირის გაჭედვა და სურდო, მსტვინავი ხიხინი, ქოშინი, სპაზმური ხველა;

ანაფილაქსიური შოკი.

ხორბლის კომპონენტები:

ხორბალი შეიცავს რამდენიმე ალერგენს, მათ შორის ძირითადია გლიადინი.

გლიადინი არის  წყალში ხსნადი ცილა და  ასევე ადვილად იხსნება კუჭის მჟავაშიც.

IgE ანტისხეულები გლიადინის მიმართ წარმოადგენს: 

– α, γ, β და ω გლიდინთა ნარევს

– Tri a 19 (ω-5 გლიადინს)

– Tri a 14 (nsLTP)

მოლეკულური დიაგნოსტიკით შეგვიძლია დავადგინოთ, კონკრეტულად, ხორბლის რომელ მოლეკულაზე აქვს ალერგია პაციენტს და განვსაზღვროთ შემდგომი მკურნალობის ტაქტიკა. მაგალითად:

rTri a 14 მოლეკულა  ჩვეულებრივ ასოცირდება ორალური ალერგიის სინდრომთან (OAS) და ზოგჯერ იწვევს მძიმე რეაქციებს.

მდგრადია თერმული დამუშავებისა და კუჭის წვენის მიმართ, ამიტომ თერმულად დამუშავებულმა გამომცხვარმა) ხორბალმაც ასევე შეიძლება გამოიწვიოს სიმპტომები.

rTri a 19 (ომეგა-5-გლიადინი)

ჩვეულებრივ ასოცირდება უშუალოდ ხორბლის მიმართ ალერგიასთან და მის მიმართ სენსიბილიზაციის შემთხვევაში, ნაკლებად სავარაუდოა, რომ ალერგია გადაილახოს.

მოზრდილებში აღნიშნული მარკერის დადებითობა იწვევს ფიზიკური ვარჯიშით გამოწვეულ ხორბალზე დამოკიდებულ ანაფილაქსიას და ასევე ასოცირდება

მცხობელთა ასთმასთან ( ე.წ პროფესიული დაავადება)

მდგრადია თერმული დამუშავების და საჭმლის მონელების (კუჭის მჟავის) მიმართ, შესაბამისად გამომცხვარი ხორბალმა ასევე შეიძლება გამოიწვიოს სიმპტომები.

Phl p 12

პროფილინი, რომელიც ჩვეულებრივ ასოცირდება მსუბუქ სიმპტომებთან, როგორიცაა OAS (ორალური ალერგიის სიმპტომი).

წარმოდგენილია ყველა მცენარეულ მტვერსა და მცენარეულ საკვებში და დაკავშირებულია ჯვარედინ რეაქციებთან (როგორც წესი, არყის მტვერთან, ან ბალახების მტვერთან).

მგრძნობიარეა თერმული დამუშავებისა და საჭმლის მონელების მიმართ, ამიტომ თერმულად დამუშავებული საკვების მირთმევისას სიმპტომების გამოვლენა იშვიათია.

დიაგნოსტიკა:

სისხლში ალერგენების გამოვლენით:

– ომეგა – 5 გლიადინი

– ხორბალი

– მულტიალერგენული მოლეკულური ტესტებით

კვლევამ აჩვენა, რომ ბრაზმა შეიძლება სისხლძარღვები დააზიანოს

სიბრაზის გრძნობა უარყოფითად მოქმედებს სისხლძარღვების ჯანმრთელობაზე.

კვლევა ჟურნალში American Heart Association გამოქვეყნდა.

კვლევაში 280 მონაწილეს მიეცა დავალება, გაეხსენებინათ სიბრაზის, სევდის, შფოთვის ან ნეიტრალიტეტის გრძნობები 8 წუთის განმავლობაში. ამ დავალებამდე და მის შემდეგ რამდენჯერმე, მკვლევრებმა გაზომეს სუბიექტების სისხლძარღვების მდგომარეობა.

წარსულში იყო გარკვეული კვლევები, რომლებიც აკავშირებდნენ სიბრაზის გრძნობას, შფოთვის გრძნობას და სევდას გულის დაავადების რისკთან. სიბრაზის მავნე ზემოქმედება შეიძლება დაკავშირებული იყოს მის უარყოფით ეფექტებთან სისხლძარღვების ჯანმრთელობაზე“, – თქვა სპეციალისტმა.

იშემიის ან შეზღუდვის საპასუხოდ სისხლძარღვების გაფართოება უფრო რთული გახდა, თქვა მან. ბრაზი ასევე გავლენას ახდენს ტრავმის უჯრედულ მარკერებზე და მათ უნარზე, განკურნოს საკუთარი თავი. მეცნიერმა აღნიშნა, რომ 8-წუთიანი დავალების შემდეგ, რომელიც გამიზნული იყო სიბრაზის გამოწვევისთვის, სისხლძარღვებზე ზემოქმედება შეინიშნებოდა 40 წუთამდე. ამის გამო, სიმბო თვლის, რომ არსებობს კუმულაციური ეფექტი, რომლის მიმართაც სიფრთხილეა საჭირო.

„თქვენ თუ მუდმივად გაბრაზებული ხართ, მაშინ ქრონიკულად აზიანებთ თქვენს სისხლძარღვებს. ჩვენ ვარაუდობთ, რომ ბრაზის ქრონიკულმა შეტევებმა შეიძლება გამოიწვიოს ქრონიკული უარყოფითი შედეგები სისხლძარღვებზე”, – განმარტა მეცნიერმა.

ახალი კვლევა არ არის პირველი, რომელმაც დაადგინა კავშირი ემოციებსა და გულ-სისხლძარღვთა დაავადებებს შორის, მაგრამ ის ნათელს ჰფენს, როგორ მუშაობს ეს კავშირი, თქვა ჯო ებინგერმა.

„ეს არის ერთ-ერთი პირველი კარგად ჩატარებული კვლევა, რომელმაც აჩვენა, რომ ცვლილებები ჩვენს სისხლძარღვებში ხდება მწვავე პასუხების საპასუხოდ იმ ემოციებზე, რომლებსაც ჩვენ განვიცდით“, – თქვა ებინგერმა.

მას „ლამპიანი ქალი“ შეარქვეს, რადგან, ღამ-ღამობით იგი ლამპით ხელში დადიოდა და ზრუნავდა ავადმყოფებზე

1820 წლის 12 მაისს იტალიის ქალაქ ფლორენციაში დაიბადა თანამედროვე მსოფლიოში ცნობილი ინგლისელი მედდა, მედდას პროფესიის ჩამომყალიბებელი, ქალბატონი ფლორენს ნაითინგელი.

მისი ახალგაზრდობის პერიოდის საავადმყოფოებში ძალიან ცუდად უვლიდნენ ავადმყოფებს და ფლორენსამ გადაწყვიტა ავადმყოფების მომსახურების გაუმჯობესება. თავად დაიწყო მედდად მუშაობა.

ყირიმის ბრძოლის დროს დაჭრილი ჯარისკაცები მედიკამენტების უკმარისობის გამო იღუპებოდნენენ და ფლორენსა სტამბოლში ჩავიდა, დღე და ღამე მუშაობდა უსკუდარის სელიმიეს სახელობის ყაზარმაში, მრავალი დაჭრილი გადარჩინა და გამოაჯანმრთელა. თურქებმა მას „ლამპიანი ქალი“ შეარქვეს, რადგან, ღამ- ღამობით იგი ლამპით ხელში დადიოდა და ზრუნავდა ავადმყოფებზე.

მან 1854 წელს, მიიღო წერილი ომის მონაწილე ერთ-ერთ მაღალჩინოსნისგან, სადაც ის ითხოვდა ექთნების მობილიზებას ომში დაჭრილი ჯარისკაცების მოსავლელად. ნაიტინგეილმა სწრაფად შეკრიბა 34 ექთანი და მათთან ერთად ყირიმისკენ გაემართა. ადგილზე დაჭრილების მოსავლელად არანაირი პირობა არ დახვედრიათ. ბევრი ჯარისკაცი იღუპებოდა ინფექციებისგან, ტიფისა და ქოლერასგან. ადგილზე ჩასულმა ფლორენსმა სწრაფადვე მოახერხა სანიტარული გარემოს შექმნა. მისი გაწეული მუშაობის შედეგად ჯარისკაცების სიკვდილიანობა ⅔ -ით შემცირდა.

1907 წელს იგი ოსმალეთის ღირსების ორდენით დაჯილდოვდა და გახდა პირველი ქალი, რომელიც ოსმალეთის საიმპერატოროში დაჯილდოვდა. მსოფლიოს პირველი მედდა, ფლორენსა ნაითინგელი გარდაიცვალა 1910 წელს. მისი დაბადების დღე აღნიშნება როგორც მსოფლიო მედდების დღე.

12 მაისს მსოფლიო ექთნების საერთაშორისო დღე აღინიშნება.
ექთნების საერთაშორისო დღე აღინიშნება 1974 წლიდან. ექთნების საერთაშორისო საბჭომ (ICN) მიიღო გადაწყვეტილება, რომ ექთნების საერთაშორისო დღედ ფლორენს ნაითინგელის დაბადების დღე, 12 მაისი ყოფილიყო. ეს არის ქალბატონი, რომელმაც საფუძველი ჩაუყარა საექთნო საქმის, როგორც პროფესიის ჩამოყალიბებას და განვითარებას.
იგი დაიბადა ფლორენციაში 1820 წელს, აქედან მომდინარეობს მისი სახელი. ის მდიდარ ოჯახს ეკუთვნოდა – მშობლები ფულს არ იშურებდნენ მისი განათლებისა და ევროპის გარშემო მოგზაურობისთვის. ფლორენციას უყვარდა მათემატიკა და იცოდა რამდენიმე ენა. ცხადი იყო, რომ ფლორენციას უხვად სჭირდებოდა დაქორწინება და რამდენიმე შვილის გაჩენა.

მეცხრამეტე საუკუნეში საავადმყოფოებში ძირითადად მუშაობდნენ მონაზვნები და ქალები სოციალური დაბლობებიდან. ხშირად მსჯავრდებულებს ცვლიდნენ სამუშაო პალატებში, სადაც მძიმე პირობები იყო. გასაკვირი არ არის, რომ მისმა მშობლებმა გააპროტესტეს, როდესაც ფლორენსმა გამოაცხადა, რომ მას ექთანად მომზადება სურდა. ფლორენსი მასთან ერთად იყო – მუდმივად კითხულობდა პუბლიკაციებს ჯანმრთელობისა და საავადმყოფოების შესახებ.

გერმანიის საავადმყოფოში ექთნების სამთვიანი ტრენინგი გაიარა. იქ მან ისწავლა მედდის საფუძვლები, პაციენტზე დაკვირვების მნიშვნელობა და საავადმყოფოს კარგი ორგანიზების პრინციპები. დაბრუნების შემდეგ მან დაიწყო მუშაობა ავადმყოფი ქალბატონების მოხუცთა სახლში, ჰარლის ქუჩაზე, ლონდონში, სადაც გახდა უმაღლესი. ფლორენსი იყო შესანიშნავი ორგანიზატორი და ადმინისტრატორი – მან გააუმჯობესა ზრუნვა ავადმყოფებზე, გაზარდა საავადმყოფოს ეფექტურობა და გააუმჯობესა სამუშაო პირობები.

თურქეთში ფლორენციას დაემართა ეგრეთ წოდებული ყირიმის ცხელება, ის ბოლომდე არ გამოჯანმრთელდა, პოლონეთში დაბრუნების შემდეგ მან კიდევ ერთი ბრძოლა დაიწყო – ამჯერად სისტემური ცვლილებებისთვის.

ფიტნეს სექტორის როლი ჯანსაღ სხეულში ჯანსაღი გონების საზრდოობაში

მენტალური ჯანმრთელობა: ფიტნეს სექტორის როლი ჯანსაღ სხეულში ჯანსაღი გონების საზრდოობაში

„ევროპა აქტივის” ფიტნესისა და ფიზიკური აქტივობის ეკოსისტემაში ყველასთვის ინკლუზიური და მიმღები გარემოს წახალისებისა და დაცვის პირობითი ვალდებულების, ასევე „ევროპა აქტივის” ინკლუზიურობის კალენდრის ფარგლებში მენტალური ჯანმრთელობის ევროპული კვირეულის მეოთხე გამოცემას გთავაზობთ. ეს ჩვენს ევროპულ საქმიანობას უკავშირდება და ჩვენ მიერ დადებული  #HealthyLifestyle4All პირობის ფარგლებში განხორციელებული ცნობიერების ასამაღლებელი აქტივობების ნაწილია.

 Lenus Health-ის ჯანდაცვის ინოვაციების დირექტორი, დოქტორი იმრან რაშიდი, „ევროპა აქტივის” გუნდს ამ თემის შესახებ საუბარზე დათანხმდა.

მენტალური ჯანმრთელობის ევროპული კვირეული (EMHW)  არის შესაძლებლობა ინდივიდებისა და ორგანიზაციებისთვის, რომ მენტალური ჯანმრთელობის აღიარების, აღნიშვნისა და დაცვისთვის გაერთიანდნენ. როგორც „ევროპა აქტივის” ინკლუზიური სამუშაოების ნაწილი, ფიტნეს სექტორს ამ მნიშვნელოვანი საქმის მხარდასაჭერად იდეალური პოზიცია უკავია. მენტალური ჯანმრთელობის გამოწვევების ზრდასთან ერთად, ჯანსაღი გონებისა და სხეულების განვითარებაში დასახმარებლად ფიტნეს ექსპერტებისთვის ამაზე კრიტიკული დრო არასდროს ყოფილა.

ვარჯიშის გავლენა მენტალურ ჯანმრთელობაზე

მენტალურ ჯანმრთელობაზე რეგულარული ფიზიკური აქტივობის დადებითი გავლენა მრავალმა კვლევამ აჩვენა. ცნობილია, რომ ვარჯიში შფოთვას, დეპრესიას და სტრესს ამცირებს და საერთო ფსიქოლოგიურ მდგომარეობას აუმჯობესებს. როგორც დაბალანსებული ცხოვრების წესის აუცილებელ კომპონენტს, ვარჯიშს კოგნიტური ფუნქციის გაძლიერება, თვითშეფასების გაზრდა და სოციალური კავშირების გამყარება შეუძლია.

ფიტნეს სექტორის როლი მენტალურ ჯანმრთელობაში

ფიტნეს სექტორი მენტალური ჯანმრთელობის ხელშეწყობაში ინდივიდებისთვის ფიზიკური აქტივობისთვის უსაფრთხო და მხარდამჭერი სივრცეების უზრუნველყოფის სახით მნიშვნელოვან როლს ასრულებს. ფიტნეს ექსპერტებს ისეთი ინკლუზიური გარემოს შექმნა შეუძლიათ, რომელიც  სხვადასხვა საჭიროებებსა და შესაძლებლობებს აკმაყოფილებს. ეს ვარჯიშის სარგებლის ყველასთვის ხელმისაწვდომობას უზრუნველყოფს.

Lenus.io-ში ასევე გამოვცადეთ, რომ ონლაინ ქოუჩინგის საშუალებით მწვრთნელებს ისეთ კლიენტებთან მუშაობის შესაძლებლობაც აქვთ, რომლებსაც შესაძლოა სოციალური ფობიები ან მსგავსი პრობლემები აწუხებდეთ. ამის გამო ჩვენ მტკიცედ გვჯერა, რომ ჯანდაცვის პრევენციის მომავალი როგორც პერსონალიზებული ფიზიკური, ასევე ონლაინ მომსახურებისგან შედგება.

გააგრძელეთ კითხვა:

ცუდი სივრცითი ნავიგაცია, შეიძლება, ალცჰაიმერის ადრეული ნიშანი იყოს – კვლევა

ალცჰაიმერის დაავადებას ორი საკმაოდ გავრცელებული ვირუსის „შეამხანაგება“ იწვევს

ცუდი სივრცითი ნავიგაცია, შეიძლება, ალცჰაიმერის ადრეული ნიშანი იყოს.

კვლევისთვის მეცნიერებმა გამოიკვლიეს ე.წ. სივრცითი ნავიგაციის უნარები – ან ადრე გავლილი მარშრუტის გახსენების უნარი. კვლევაში მონაწილეობდა 100 კოგნიტიურად ჯანმრთელი საშუალო ასაკის ზრდასრული ადამიანი, რომლებიც იმყოფებოდნენ ალცჰაიმერის დაავადების რისკის ქვეშ ოჯახური ისტორიის, გენეტიკური მიდრეკილების ან ცხოვრების წესის ფაქტორების გამო.

კვლევაში მონაწილეებს არ ჰქონდათ მეხსიერების დაკარგვის სხვა მტკიცებულება. მონაწილეებმა კარგი ქულა მიიღეს კოგნიტურ ტესტებში და არ აჩვენეს მეხსიერების დაკარგვის ან ალცჰაიმერის დაავადების სხვა ტიპიური ნიშნები.

„სივრცითი ნავიგაცია ერთ-ერთი ყველაზე ადრეული შემეცნებითი სფეროა, რომელიც ალცჰაიმერის დაავადებით დაზარალდა. ამის მიზეზი ის არის, რომ ალცჰაიმერის პათოლოგია, როგორც წესი, პირველად ჩნდება ტვინის იმ რეგიონებში, რომლებიც ფუნქციონირებს ნავიგაციაში“, – ამბობს დოქტორი.

როგორც მეცნიერები ამბობენ, ადამიანებმა რეალურ ცხოვრებაში, შესაძლოა, ვერც კი შეამჩნიონ, რომ ცუდი სივრცითი ნავიგაცია აქვთ და ადგილების დასამახსოვრებლად საკუთარი ხერხები გამოიყენონ.

„ვირტუალური რეალობა, სავარაუდოდ, კარგად არის დაკავშირებული რეალურ ცხოვრებაში სივრცით ნავიგაციასთან, როდესაც საქმე უცნობ ადგილებს ეხება“,- ამბობს დოქტორი ჩეპმენი.

მეცნიერები გვირჩევენ, რომ ყოველთვის ვეცადოთ ადგილები ჩვენით დავიმახსოვროთ. Google Maps-ის უგულებელყოფა ნაცნობ ადგილებზე მისასვლელად, შეიძლება დაგეხმაროთ ტვინის ფუნქციის მკვეთრ შენარჩუნებაში.

ბავშვებში კითხვის პრობლემების გამომწვევი მიზეზები და გენეტიკის მნიშვნელოვანი როლი

​ნეიროფსიქოლოგმა თამარ გაგოშიძემ ბავშვებში კითხვის პრობლემების გამომწვევ მიზეზებსა და გენეტიკის მნიშვნელოვან როლზე ისაუბრა:

„ეს არის ნეირობიოლოგიური მდგომარეობა. არის თუ არა ეს მემკვიდრეობითი? ლიტერატურაში ყველაზე დიდი მოცულობა არის კითხვის კვლევების. ტერმინს „დისლექსია“ დღეს უკვე ნაკლებად ხმარობენ. ეს იგივეა, რაც კითხვის უნარის დაქვეითება. ყველაზე ბევრი კვლევა არის დისლექსიაზე, რომ ეს არის გენეტიკური და გადადის მამაკაცის ხაზით. ვერ/არ აზუსტებენ, რომელი გენები აკონტროლებენ ამას. ხშირად ისტორია არის, რომ მამაკაცის ხაზით ან ერთ, ან მეორე მხარეს აქვთ ხოლმე კითხვისა და წერის პრობლემები, მათემატიკის ნაკლებად.“

„რა იწვევს ამ ნეირობიოლოგიურ მდგომარეობას? ​მხოლოდ ერთი ფაქტორი არასდროს არ არის ხოლმე გადამწყვეტი. მნიშვნელოვანია მუცლად ყოფნისას თავის ტვინის პრენატალური განვითარების თავისებურებები. ნაყოფის ცენტრალური ნერვული სისტემა პირველი სამი თვის განმავლობაში ყალიბდება და გადის ხუთ ეტაპს. როდესაც ნეირონების დიდი ნაწილი არ კვდება და ბევრი ნეირონი რჩება, ეს ცუდია. როდესაც ბევრი ნეირონი კვდება და ცოტა რჩება, ესეც ცუდია. ნეირონების მიგრაცია – აქ არის ჩვენი უბედურება. ნეირონები გამრავლების შემდეგ შეიძლება მოხდეს ისე, რომ შუბლის ნეირონს აერიოს გზა და წავიდეს კეფაში, საფეთქლის ნეირონს აერიოს გზა და წავიდეს შუბლში. წარმოიდგინეთ, რა ხდება ასეთი ადამიანის ტვინში. ტვინი არ არის დაზიანებული. ნეირონული ქსოვილი დაზიანებული არ არის. ტვინის ფუნქციები დროზე არ ყალიბდება, რაც იწვევს დასწავლის პრობლემებს. მეორე მიზეზი არის თავის ტვინის ფუნქციური ასიმეტრია. ტვინის ორ ჰემისფეროს თავისი ფუნქციები აქვს. ორივე ტვინი მონაწილეობს ნებისმიერ ჩვენს ქცევაში. კითხვის ათვისებას ორივე ჰემისფერო სჭირდება. კითხვა მარჯვენა ჰემისფეროთი იწყება. ასოები უნდა გაარჩიო. ცუდი მკითხველისთვის შემდეგ მარცხენა ჰემისფეროზე გადასვლა არ ხდება, ის რჩება ამ სტრატეგიაზე“ – ამბობს თამარ გაგოშიძე.

ბავშვების 30%-ს მეტყველების პრობლემა აქვს! – გაჯეტების ზემოქმედება ტვინზე

ბავშვების 30%-ს მეტყველების პრობლემა აქვს !
გაჯეტების ზემოქმედება ტვინზე და გამოსავალი.
აღნიშნულ თემაზე ნეიროფსიქოლოგმა თამარ გაგოშიძემ „იმედის დღის“ ეთერში ისაუბრა:
„მაუგლის მაგალითი ხშირად მომყავს, – კარგი ბიჭი იყო, კარგი ტვინით, ჯანმრთელი, კარგად განვითარებული ნერვული სისტემით, მაგრამ ცხოველების გარემოში მოხვდა. ჩვენი ფსიქიკა და ნერვული სისტემა ისეა მოწყობილი, რომ გარემოებებს ვეგუებით. მას ადამიანის ენა რომ არ ესმოდა, მერე ვეღარც ისწავლა. მე-19 საუკუნეში ძალიან ბევრი შემთხვევა იყო აღწერილი, როდესაც ბავშვები იკარგებოდნენ და ტყეში, ცხოველებთან ხვდებოდნენ. როდესაც საზოგადოებაში ბრუნდებოდნენ, კომუნიკაციას ვეღარ სწავლობდნენ, იმიტომ, რომ კრიტიკულმა დრომ ისე გაიარა, ცოცხალი ენა მათ ტვინში არ მოხვდა.
2 წლის ასაკის ბავშვი 2-სიტყვიან წინადადებას უნდა ამბობდეს. ამერიკის პედიატრთა აკადემია ამბობს, რომ ბავშვების 30%-ს ენისა და მეტყველების განვითარებაში შეფერხება აქვს.
შეუძლებელია, ამდენი პრობლემიანი ბავშვი დაიბადოს და ეს გაჯეტების ბრალი არ იყოს. მისი გამოყენება 2 წლამდე საერთოდ უნდა აიკრძალოს.  როცა ენას სწავლობს, ყველა დანარჩენ ელემენტარულ ფუნქციას ენობრივი უნარები აკონტროლებენ. როცა გაიზრდები, წერა-კითხვა რომ უნდა ისწავლო, რომელიც სიმბოლური ფუნქციაა, თუ ენობრივი უნარები არ გივარგა, წერა-კითხვაშიც პრობლემები შეგექმნება, სტუდენტი რომ გახდები და 500 გვერდი გექნება წასაკითხი, ვერ წაიკითხავ. საძინებელ ოთახში არ უნდა არსებობდეს არც ტელევიზორი, არც გაჯეტი, არც ტელეფონი.

სადილის დროს ყველა ტელეფონში იყურებს, ცალი ხელით ჭამენ, ერთმანეთს არ ელაპარაკებიან. ამას მოჰყვება სოციალიზაციის სერიოზული პრობლემა…“

ტელევიზორთან ჯდომის დროს ბავშვი ჰიპნოზშია, ცივი ლურჯი შუქის ჰიპნოზში, ასეთი ჰიპნოზური მდგომარეობა ბავშვს ართმევს სულიერ სიმდიდრეს

საერთო სისუსტე, მუდმივი დაღლილობა ბავშვებში - როგორ არის შესაძლებელი პრობლემის გადაჭრა
#post_seo_title

ბავშვი და კომპიუტერი

სტატიის ავტორი:ლია ბუღაძე, ექიმი-პედიატრი

როგორ ფიქრობთ ვისი სისუსტეა, თუ გნებავთ უფრო კატეგორიული ვიქნები და ვიტყვი: ვისი ბრალია, როდესაც ბავშვი თავისი დღის უმეტეს ნაწილს ტელევიზორთან და კომპიუტერთან ატარებს?! ან კი ფიქრობთ, რომ ეს რაიმე დანაშაულია?! ბევრი მშობელი ფიქრობს რომ ტექნიკის ადრეულ ასაკში ათვისება ბავშვის ადრეულ განვითარებას უწყობს ხელს. უფროსებს ყოველთვის აქვთ დროის დეფიციტი, მათ ეჩქარებათ რომ მათი პატარა სწრაფად დაეუფლოს სხვადასხვა ცოდნებს და მალე გაიზარდოს, არადა თითოეულ ბავშვს თავისი განვითარების ინდივიდუალური ტემპი აქვს. მათ არ ჭირდებათ დაჩქარება, მათ მხარდაჭერა ჭირდებათ. მათ წინ კი არ არის საჭირო სიარული, არამედ უკან, რათა წაბორძიკების შემთხვევაში სწრაფად შევაშველოთ ხელი(როგორც პირდაპირი, ასევე არაპირდაპირი მნიშვნელობით). მოუსმინეთ მათ და ნუ ეცდებით უხეშად თავს მოახვიოთ თქვენი აზრი. ჩვენ დავემსგავსოთ მათ და არა ისინი დავიმსგავსოთ ჩვენ. ცოცხალი კავშირები მნიშვნელოვანია ბავშვისთვის. ვერანაირი ტექნიკა ვერ შეცვლის იმ ურთიერთობებს, რომელიც არსებობს მშობლებსა და შვილებს შორის. არანაირი ტელევიზორი და კომპიუტერი ვერ დაინახავს ბავშვის ღიმილს, სიხარულს, ტკივილს, ცრემლებს, შიშს და ვერ გახდება მისი განცდების თანაზიარი.

ეს მხოლოდ დედას და მამას შეუძლია! უფროსებისთვის ცხოვრების ტემპი დაჩქარებულია, მას სულ ეჩქარება, გადაღლილია, სამსახურშია, სახლია დასალაგებელი, სადილი მოსამზადებელი, ხშირად მსმენია დედისგან: სად მაქვს მაგის ნერვები დავუჯდე და ავუხსნა ან რაიმე ვუამბოო. არადა ასეთი მცირედი ინვესტიცია გაღებული საკუთარი ბავშვისთვის მომავალში ძალიან დიდ მოგებას მოუტანს ყველას, არა მარტო კონკრეტულ ოჯახს, არამედ ქვეყანასაც. განიცადეთ, შვილებთან ურთიერთობის უდიდესი სიამოვნება და ამით ისინიც გააძლიერეთ!!!

გააგრძელეთ კითვა:

შენიექიმი
sheniekimi.ge · PHIG
გამარჯობა 👋
სასურველი სერვისი აირჩიეთ ქვემოთ
⚡ გადაუდებელი შემთხვევა?
მყისიერი სამედიცინო დახმარება
📞 112
🩺
სიმპტომების შეფასება
150 კლინიკური სცენარი · WHO · AHA · NICE · 29 CDR
💉
ვაქცინაციის კალენდარი
WHO · ECDC · NCDC საქართველო 2025
💊
დანამატების შემოწმება
supplement.ge — 2,095 ინგრედიენტი
ℹ️ეს სისტემა ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. ყოველი გადაწყვეტილება დაფუძნებულია WHO, AHA, NICE, BTS სახელმძღვანელოებზე. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
პირადი ინფორმაცია
სიმპტომების ზუსტი შეფასებისთვის შეიყვანეთ ასაკი და სქესი
👤სავალდებულო
📏 ანთროპომეტრია
სიმაღლე · წონა · BMI — არასავალდებულო
🩺 სასიცოცხლო მაჩვენებლები
წნევა · პულსი · ტემპერატურა · SpO2 — არასავალდებულო
ნორმა: 90–129
ნორმა: 60–100
36–37.2
12–20
≥95%
სიმპტომების შეფასება
აირჩიეთ სცენარი სისტემის მიხედვით
🔍
კითხვა 1 / 1
📋 მტკიცებულებითი საფუძველი
World Health Organization (WHO) — IMAI სახელმძღვანელო
American Heart Association (AHA) / ACC
National Institute for Health and Care Excellence (NICE)
ICD-11 (2025) · World Health Organization
ეს ინსტრუმენტი ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. სიმპტომები შეიძლება მიუთითებდეს — ეს არ ნიშნავს, რომ დაავადება გაქვთ. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
📰 სიახლეები ყველა ›
ვაქცინაციის კალენდარი
აირჩიეთ ასაკობრივი ჯგუფი
WHO ECDC NCDC 2025
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
ასაკობრივი ჯგუფი
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
📰 ვაქცინაციის სიახლეები ყველა ›
დანამატების შემოწმება
გადადით supplement.ge-ზე და შეამოწმეთ ნებისმიერი პროდუქტი
SUPPLEMENT.GE
საქართველოს სასურსათო დანამატების უსაფრთხოების შემოწმების სისტემა
📊 2,095 ინგრედიენტი 📦 688 პროდუქტი
supplement.ge-ზე გადასვლა
ახალი ფანჯარა გაიხსნება
რას შეგიძლიათ შეამოწმოთ
🔬
ინგრედიენტის შემოწმება
NIH · EU · FDA · Health Canada მონაცემები
📷
ეტიკეტის სკანირება
AI ამოიცნობს ყველა ინგრედიენტს ფოტოდან
🌍
ქვეყნის მიხედვით სტატუსი
რეგულაცია 14 ქვეყანაში — აშშ, ევროკავშირი, კანადა
⚠️
წამალთან ინტერაქცია
აუცილებელი გაფრთხილებები მიმდინარე მკურნალობისას
✅ supplement.ge — საქართველოში ერთადერთი სრული სისტემა დანამატების უსაფრთხოების შესაფასებლად, PHIG-ის (საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის) კონტროლით.
Verified by MonsterInsights