რატომ არ უნდა მოწიოთ?
მოწევა რომ ჯანმრთელობისთვის საზიანოა, ამას პატარა ბავშვიც გეტყვით. ჩვენი გარემო სავსეა სიგარეტისა და ნიკოტინის შემცველი საშუალებების ანტიპროპაგანდით. რეკლამები, ბანერები, სიგარეტის კოლოფზე დატანილი სურათები თუ უბრალოდ მშობლების გაფრთხილებები – მოწევის მავნებლობაზე, ბევრი გზით შეიძლება გაგეგოთ. თუმცა, დაინტერესებულხართ ამის მიზეზით?
დღეს ჩვენს ბაზარზე ნიკოტინის შემცველი პროდუქტების მრავალსახეობაა, როგორიცაა “ელექტრონული სიგარეტი, აიქოსი, კლასიკური სიგარეტები”.
თამბაქოს მწარმოებელი კომპანიები ცდილობენ სხვადასხვა სეგმენტისა და ასაკის ადამიანები გახადონ დამოკიდებული ნიკოტინზე და არ აქვს მნიშვნელობა, თუ რა ასაკის ან როგორი ჯანმრთელობის მქონე იქნება მათი მომხმარებელი, მთავარია მათი ყულაბა სისტემატურად გამდიდრდეს კიდევ რამდენიმე ლარით, რადგან მწეველი ადამიანი ყოველთვის იყიდის სიგარეტს.
მოკლედ რომ აგიხსნათ, თუ რა არის ნიკოტინი და რა ზიანი მოაქვს მას.
ეს ასე გამოიყურება:
ნიკოტინს შეიცავს თამბაქოს მცენარე და ის ერთგვარი დაცვითი მექანიზმია მისთვის, რადგან ზუსტად ნიკოტინი, თავისი მომწამვლელი თვისებებით, არ აძლევს პარაზიტებს მცენარის დაზიანების საშუალებას.
ალბათ, თქვენ ასევე გსმენიათ მითი იმის შესახებ, რომ ნიკოტინს ჩვენი ორგანიზმიც გამოყოფს! ეს, რა თქმა უნდა, თამბაქოს მწარმოებელი კომპანიების მორიგი მარკეტინგული ხრიკია.
საქმე იმაშია, რომ ჩვენი ორგანიზმის მიერ ხდება ვიტამინ b-3-ის სინთეზირება (ნეოცინი-ნიკოტინის მჟავა), რომელსაც არანაირი საერთო აქვს რეალურ ნიკოტინთან.
(ადიქცია)
ნიკოტინი იწვევს როგორც ფიზიოლოგიურ, ისე ფსიქოლოგიურ დამოკიდებულებას.
სტრესის დროს სხეულის ყველა კომპენსატორული მექანიზმის მუშაობა უარესდება და აკომოდაცია (თვალის უნარი შეცვალოს ფოკუსი, რათა უზრუნველყოს გამოსახულების სიცხადე სხვადასხვა მანძილზე) ერთ-ერთი ასეთი მექანიზმია.
თუ ადამიანს ჰქონდა მსუბუქი მიოპია, რომელიც არ ვლინდებოდა კლინიკური სიმპტომებით, ან დაბალი ან საშუალო ხარისხის შორს მხედველობა და კარგად ხედავდა აკომოდაციის წყალობით, მაშინ ეს მექანიზმი შეიძლება დაირღვეს სტრესის გამო.
ამ შემთხვევაში შეინიშნება მხედველობის მკვეთრი გაუარესება. ამრიგად, ხშირად მშობიარობის სტრესისა და მშობიარობის შემდეგ ძილის ნაკლებობის ფონზე, ქალები პირველად აღმოაჩენენ, რომ მათ აქვთ მხედველობის პრობლემები.
ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალურ საკითხთა კომიტეტმა, საზედამხედველო საქმიანობის ფარგლებში, ჰოსპიტალური სერვისების დაფინანსების რეფორმასთან დაკავშირებით, მორიგი გასვლითი შეხვედრა წყალტუბოში გამართა.
„ჰოსპიტალური სერვისების დაფინანსების რეფორმის შედეგები და გამოწვევები“ – ამ თემაზე გამართულ შეხვედრაში მოწვეული იყვნენ იმერეთის, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის რეგიონების კლინიკების წარმომადგენლები.
შეხვედრაში ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალურ საკითხთა კომიტეტის წევრებთან ერთად ასევე მონაწილეობდნენ: პარლამენტის მაჟორიტარი დეპუტატები, ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრი მიხეილ სარჯველაძე, მინისტრის პირველი მოადგილე თამარ გაბუნია და მინისტრის მოადგილე თეა გიორგაძე.
დისკუსია გაიმართა დიაგნოზთან შეჭიდული ჯგუფების (DRG) დაფინანსების მოდელის დადებით და უარყოფით მხარეებზე, აღნიშნული მოდელის გაუმჯობესებისათვის გადასადგმელ შემდგომ ნაბიჯებზე. ასევე მოუსმინეს კლინიკების პასუხისმგებელ პირებს.
„შეხვედრაზე შევთანხმდით, რომ დარგის წარმომადგენლებთან ინტენსიურ კომუნიკაციას სხვადასხვა რეგიონში მომავალშიც გავაგრძელებთ, რათა ერთობლივად დავსახოთ პრობლემების გადაჭრის გზები და ჰოსპიტალური სერვისების დაფინანსებასთან დაკავშირებით კონკრეტული გადაწყვეტილებები მივიღოთ“, – განაცხადა ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალურ საკითხთა კომიტეტის თავმჯდომარემ ზაზა ლომინაძემ.
ღონისძიება პარლამენტის ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალურ საკითხთა კომიტეტის მიერ, ევროკავშირისა და გაეროს განვითარების პროგრამის (UNDP) პროექტის – „ძლიერი საპარლამენტო ინსტიტუციები საქართველოში“ მხარდაჭერით, გაიმართა.
ინფორმაციას საქართველოს პარლამენტის საზოგადოებასთან ურთიერთობის სამსახური ავრცელებს.
ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის მოადგილე ირინე წაქაძე აზერბაიჯანის რესპუბლიკის, შრომისა და მოსახლეობის სოციალური დაცვის სამინისტროსთან არსებული სოციალური დაცვის სახელმწიფო ფონდის წარმომადგენლებს შეხვდა.
მხარეებმა ორ ქვეყანას შორის სამომავლო თანამშრომლობის პერსპექტივებზე იმსჯელეს. ამ მიზნით, საქართველოს სოციალური მომსახურების სააგენტოსა და აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სოციალური დაცვის სახელმწიფო ფონდს შორის ურთიერთგაგების მემორანდუმი გაფორმდა.
შეთანხმება, ორ ქვეყანას შორის, სოციალური დაცვისა და საპენსიო უზრუნველყოფის სფეროში, მჭიდრო თანამშრომლობას გულისხმობს.
დოკუმენტი, შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა სოციალური დაცვის გაძლიერებასა და ინოვაციურ მიდგომებზე დაფუძნებული საინფორმაციო, საკომუნიკაციო ტექნოლოგიებისა და ელექტრონული სერვისების გამოყენებას, ასევე სოციალური დახმარების სისტემაში თაღლითობისა და არასწორი პრაქტიკის შემთხვევების გამოვლენას ითვალისწინებს.
ურთიერთთანამშრომლობის მემორანდუმს ხელი სოციალური მომსახურების სააგენტოს ხელმძღვანელმა, გიორგი ჭანტურიამ და აზერბაიჯანის სოციალური დაცვის სახელმწიფო ფონდის (SSPF) გამგეობის თავმჯდომარე ჰიმალაი მამიშოვმა მოაწერეს.
ნეანდერტალელთა გადაშენების ერთ-ერთ მიზეზად მეცნიერთა უმეტესობა ჰომო საპიენსებსა და მათ შორის კონკურენციას ასახელებს.
2010 წელს წამოიყენეს ჰიპოთეზა, – შესაძლოა, ეს ვირუსებსაც გამოეწვია, რომლებიც ამ სახეობის წარმომადგენლებს ჩვენმა წინაპრებმა გადასდეს, როცა აფრიკიდან ევროპაში გადაინაცვლეს.
ახალი აღმოჩენით დგინდება, რომ ეს ვარაუდი უსაფუძვლო არ არის, რადგან სპეციალისტებმა ნეანდერტალელთა 50 000 წლის წინანდელ ძვლებში სწორედ 3 ასეთი ძველი ვირუსის დნმ-ის კვალს მიაგნეს.
აქამდე მათში არსებული პათოგენების ამგვარი პირდაპირი მტკიცებულება არ მოიპოვებოდა, რადგან ათასობით წლის განმავლობაში ვირუსების გენეტიკური მასალა საგრძნობლად ზიანდება და უმეტესწილად გაშიფვრას არ ექვემდებარება.
აღნიშნული დნმ-ის ნიმუშები შეიძლება, გამონაკლისად მივიჩნიოთ, მაგრამ გენეტიკური კვალი ბოლომდე იდენტიფიცირებადი მაინც არაა. მათ მეცნიერებმა რუსეთში მდებარე გამოქვაბულში აღმოჩენილი 2 მამრი ნეანდერტალელის ძვლებში მიაკვლიეს. კერძოდ, გამოვლენილია სავარაუდო ადენოვირუსი, ჰერპესის ვირუსი და პაპილომა ვირუსი. ადამიანებში ისინი დღესაც გავრცელებულია და ინფექციებს იწვევს, მაგრამ როგორ გამოიხატებოდა მსგავსი ავადობა ნეანდერტალელებში, უცნობია.
უნდა აღინიშნოს, რომ აქამდე უძველესად მოიხსენიებოდა ჰერპესის ვირუსის დნმ, რომელიც ჰომო საპიენსის 31 000 წლის წინანდელ კბილშია ნაპოვნი. ახალი მიგნება ამაზე ბევრად ძველ ნიმუშებს გვთავაზობს, მაგრამ უძველესი დნმ-ების კვალის ავთენტურობა ჯერ ოფიციალურად დადასტურებული არაა.
რამდენად იყო ვირუსები ნეანდერტალელთა გადაშენების უმთავრესი მიზეზი, უცნობია. ისინი საკმაოდ განვითარებული არსებები იყვნენ, კარგად ნადირობდნენ, ცეცხლის დანთებაც იცოდნენ და სოციალურობითაც გამოირჩეოდნენ.
პალეონტოლოგები ვარაუდობენ, რომ სახეობა გაქრობის რისკის წინაშე პოპულაციის მცირერიცხოვნობამაც დააყენა, საბოლოო ჯამში კი ერთმანეთს რამდენიმე ასეთი ფაქტორი დაერთო, რაც მათ გადაშენებას დაედო საფუძვლად.
კვლევით დაგინდა, რომ მიკროპლასტიკები – პლასტმასის პატარა ნატეხები, რომლებიც დიდი ნაჭრებიდან გამოიყოფა, – დაბლოკილი არტერიების ცხიმოვანი დეპოზიტების 50 პროცენტზე მეტში იქნა ნაპოვნი. ეს იყო პირველი ასეთი მონაცემი, რომელმაც დაამყარა კავშირი მიკროპლასტიკასა და მათ გავლენას ადამიანის ჯანმრთელობაზე.
ჩინელმა მკვლევარებმა აღმოაჩინეს თრომბებში, რომლებიც ამოღებულ იქნა ქირურგიული გზით გულისა და ტვინის არტერიებიდან და ქვედა კიდურების ღრმა ვენებიდან. ეს მხოლოდ მცირე კვლევაა, – 30 პაციენტზე.
იტალიის ხელმძღვანელობით ჯგუფმა აღმოაჩინა, რომ მიკროპლასტიკების არსებობა ფილებში ზრდის ადამიანებში გულის შეტევის ან ინსულტის შემდგომ რისკს, ჩინურმა გუნდმა ასევე აღმოაჩინა პოტენციური კავშირი თრომბში მიკროპლასტიკების დონესა და დაავადების სიმძიმეს შორის.
კვლევაში მონაწილე 30 პაციენტს ჩაუტარდა ოპერაცია, რათა ამოეღოთ სისხლის თრომბები ინსულტის, გულის შეტევის ან ღრმა ვენების თრომბოზის შემდეგ, მდგომარეობა, როდესაც თრომბები ყალიბდება ღრმა ვენებში, როგორც წესი, ფეხებსა და მენჯში.
საშუალოდ 65 წლის ასაკში პაციენტებს ჰქონდათ სხვადასხვა ჯანმრთელობის ისტორია და ცხოვრების წესი, როგორიცაა მოწევა, ალკოჰოლის მოხმარება, მაღალი წნევა ან დიაბეტი. ისინი ყოველდღიურად იყენებდნენ პლასტმასის პროდუქტებს.
სხვადასხვა ფორმისა და ზომის მიკროპლასტიკა გამოვლინდა ქიმიური ანალიზის ტექნიკის გამოყენებით შესწავლილი 30 სისხლის შედედებიდან 24-ში, სხვადასხვა კონცენტრაციით.
ტესტირებამ ასევე დაადგინა პლასტმასის იგივე ტიპები, რაც გამოვლინდა არტერიული დაფების იტალიურ კვლევაში: პოლივინილ ქლორიდი (PVC) და პოლიეთილენი (PE). ეს გასაკვირი არ არის, რადგან PVC (ხშირად გამოიყენება მშენებლობაში) და PE (ძირითადად გამოიყენება ბოთლებში და სავაჭრო ჩანთებში) ორი ყველაზე ხშირად წარმოებული პლასტმასია.
ახალი კვლევით ასევე დაგინდა, რომ პოლიამიდი 66 კოლტებში, ჩვეულებრივი პლასტმასი, რომელიც გამოიყენება ქსოვილსა და ქსოვილებში. კვლევაში გამოვლენილი 15 ტიპიდან, PE იყო ყველაზე გავრცელებული პლასტიკური, რომელიც შეადგენდა გაანალიზებული ნაწილაკების 54 პროცენტს.
ასევე დაადგინეს, რომ თრომებში მიკროპლასტიკების უფრო მაღალი დონის მქონე ადამიანებს აქვთ უფრო მაღალი D-დიმერის დონე, ვიდრე იმ პაციენტებს, რომლებსაც არ ჰქონდათ მიკროპლასტიკა აღმოჩენილი თრომბებში.
D-დიმერი არის ცილის ფრაგმენტი, რომელიც გამოიყოფა სისხლის შედედების დაშლის დროს; ის ჩვეულებრივ არ არის სისხლის პლაზმაში. ასე რომ, D-დიმერის მაღალმა დონემ სისხლის ანალიზზე, შეიძლება, მიუთითებდეს სისხლის შედედების არსებობაზე, რის გამოც მკვლევარები ეჭვობენ, რომ მიკროპლასტიკები შეიძლება გროვდებოდეს სისხლში შედედების გაუარესების მიზნით. მაგრამ მეტი კვლევაა საჭირო. შესაძლოა, ეს მიუთითებდეს მხოლოდ შესაძლო კავშირებზე და არა მიზეზებზე.
„შეიძლება, მიკროპლასტიკა იყოს პოტენციური რისკის ფაქტორი, რომელიც დაკავშირებულია სისხლძარღვთა დაავადებებთან“, – წერენ ჩინეთის შანტოუს უნივერსიტეტის სამედიცინო კოლეჯის პირველი შვილობილი საავადმყოფოს, მეცნიერი ტინტინგ ვანგი და მისი კოლეგები თავიანთ ნაშრომში.
მიკროპლასტიკური დამაბინძურებლებმა გამოიწვია მზარდი შეშფოთება მათი ფართო ყოფნისა და ჯანმრთელობის პოტენციური შედეგების გამო.”
პლასტმასის წარმოება იზრდება, წიაღისეული საწვავის კომპანიები აძლიერებენ პლასტმასის წარმოებას.
კვლევა გამოქვეყნებულია eBioMedicine-ში.
სურსათის ეროვნული სააგენტოს ცნობით, გაყინული პელმენის ნიმუშში სალმონელა გამოვლინდა.
„სურსათის ეროვნული სააგენტოს შიდა ქართლის რეგიონული სამმართველოს ინსპექტორებმა ქალაქ ხაშურში, შპს „რითეილ ჯგუფის“ სარეალიზაციო ობიექტი (მის: დ. აღმაშენებლის ქ. N5) შეამოწმეს და ლაბორატორიული კვლევის მიზნით, გაყინული ნახევარფაბრიკატის – ციმბირული პელმენის (სავაჭრო სახელწოდებით “ხინდა“, მწარმოებელი შპს “G&A GROUP”, ქ. თბილისი, დ. თავდადებულის ქ.29, ს/კ 404943683, დამზადების თარიღი: 19.04.2024 წ) ნიმუშები აიღეს.
ლაბორატორიული კვლევის შედეგად, 5 ნიმუშში გამოვლინდა პათოგენური მიკროორგანიზმი სალმონელა.
კვლევის შედეგების შესახებ დაუყოვნებლივ ეცნობა შპს „რითეილ ჯგუფს“ და დაევალა პელმენის აღნიშნული პარტიის რეალიზაციიდან ამოღება; გარდა ამისა, სააგენტოს უფლებამოსილმა პირებმა არაგეგმური ინსპექტირება განახორციელეს შპს “G&A GROUP-ის” ნახევარფაბრიკატების საწარმოში – ბიზნესოპერატორი დაჯარიმდა სურსათის/ცხოველის საკვების უვნებლობის, ვეტერინარიის და მცენარეთა დაცვის კოდექსის 66-ე მუხლის მე-7 ნაწილისა და 66-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად და შეუჩერდა საწარმოო პროცესი კრიტიკული შეუსაბამობის აღმოფხვრამდე; ასევე, დაევალა გაყინული ნახევარფაბრიკატი პელმენის ბაზრიდან/რეალიზაციიდან ამოღება, დასაწყობება, რაოდენობის აღრიცხვა და მიღებული ზომების თაობაზე სააგენტოს დაუყოვნებლივ ინფორმირება.~
სალმონელოზი ბაქტერიოლოგიური ეტიოლოგიის ზოონოზური დაავადებაა, რომელიც ადამიანს სურსათისგან, განსაკუთრებით ხორცისა და მისგან დამზადებული პროდუქტისგან გადაეცემა. დაავადების გამომწვევი სალმონელები მიეკუთვნებიან ენტერობაქტერიების ოჯახს და სალმონელების გვარს, რომელიც 2500-ზე მეტ სეროვარს„ მოიცავს, უმრავლესობა პათოგენურია როგორც ადამიანისთვის, ისე ცხოველებისა და ფრინველებისათვის.
სალმონელოზის პრევენციის მიზნით, მნიშვნელოვანია სურსათის წარმოების მთლიან ჯაჭვში (სასაკლაო, ხორცისა და ხორცის პროდუქტების გადამამუშავებელი, სარეალიზაციო და საზკვების ობიექტები) წარმოების და ჰიგიენის სანიმუშო პრაქტიკის დანერგვა“, – ნათქვამია განცხადებაში.
© SheniEkimi.ge
